(GLO)- Huyện Ia Pa (Gia Lai) là địa phương thường xuyên bị nắng hạn gay gắt, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân. Vì thế, ngay từ đầu vụ Đông Xuân 2018-2019, huyện đã chủ động triển khai các biện pháp phòng-chống hạn để giảm thiểu thiệt hại, đảm bảo năng suất, sản lượng cây trồng.
Xuống giống sớm 1 tháng
Theo nhận định của Trung tâm Khí tượng thủy văn Quốc gia, lượng mưa ở khu vực Tây Nguyên từ tháng 10-2018 đến tháng 2-2019 thấp hơn trung bình hàng năm 15-30%. Thời điểm kết thúc mùa mưa có thể sớm hơn so với nhiều năm gần đây. Khoảng thời gian này, nông dân huyện Ia Pa bước vào chính vụ sản xuất lúa Đông Xuân. Chính vì vậy, để chủ động phòng-chống hạn cho lúa, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa đã tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các xã, hợp tác xã (HTX) hướng dẫn người dân xuống giống từ ngày 20-11, sớm 1 tháng so với các năm trước.
Theo kế hoạch vụ Đông Xuân 2018-2019, huyện Ia Pa gieo sạ hơn 3.000 ha lúa nước. Trong đó, 1.500 ha lúa nước thuộc vùng tưới của thủy lợi Ayun Hạ ở xã Ia Trok và Ia Ma Rơn, nông dân không phải băn khoăn về chuyện nước tưới. Hơn 1.500 ha lúa còn lại sử dụng nước của các trạm bơm điện nằm ở các xã: Chư Răng, Kim Tân, Pờ Tó và 4 xã phía Đông sông Ba gồm: Chư Mố, Ia Kdăm, Ia Tul, Ia Broăi thường xuyên xảy ra tình trạng hạn cục bộ do nguồn nước trạm bơm thiếu hụt, nhất là về cuối vụ. “Năm nay, UBND huyện ban hành văn bản chỉ đạo lịch tưới nước cụ thể cho từng trạm bơm điện và từng xã trên địa bàn, yêu cầu các HTX và tổ thủy nông tuyệt đối tuân thủ nhằm tưới luân phiên, vừa đảm bảo đủ nước cho bà con gieo sạ vừa tiết kiệm nước”-ông Trần Văn Hùng-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa-cho hay.
 |
| Thi công kênh mương nội đồng. Ảnh: Đ.P |
Cùng với đó, cơ cấu giống lúa cũng thay đổi cho phù hợp với tình hình thời tiết. Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện chỉ đạo các xã, HTX khuyến cáo người dân gieo sạ các giống lúa có thời gian sinh trưởng trung bình và ngắn ngày (90-115 ngày) như: ML46, ML48, TH6, DV108… để tránh hạn vào cuối vụ. Riêng đối với 85 ha ở khu vực cao, xa kênh mương, không chủ động nước tưới, thường xảy ra khô hạn thuộc các xã: Chư Răng, Ia Tul, Ia Broăi, UBND huyện chỉ đạo chuyển từ trồng lúa sang trồng các cây ngắn ngày cần ít nước tưới như: bắp, rau, đậu, thuốc lá, dưa hấu, mè...
Đang xắn quần lội bì bõm trong đám ruộng hơn 3 sào mới làm đất để be bờ, giữ nước trước khi sạ lúa ở cánh đồng Ia Tul, ông Ksor Ban (thôn Biah A, xã Ia Tul) cho biết: “Năm nay, dự báo nắng hạn kéo dài nên HTX chạy máy bơm nước sớm và yêu cầu bà con xuống giống đồng loạt để tiết kiệm nước. Năm ngoái sử dụng giống lúa MT10 cho năng suất cao nhưng năm nay chúng tôi buộc phải chuyển sang giống ngắn ngày ML46 để tránh hạn vào cuối vụ”.
Chủ động nước tưới
Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa cho hay: “Do đặc thù của địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của nắng hạn nên UBND huyện đã chỉ đạo triển khai xây dựng hệ thống kênh mương, gia cố, nâng công suất các trạm bơm điện để phát huy tốt hiệu quả các công trình thủy lợi phục vụ tưới cho vụ Đông Xuân. Đồng thời, vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm đảm bảo đủ nước tưới cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Cùng với đó, người dân cũng đã ý thức được việc sử dụng nước hợp lý tại hơn 300 giếng khoan do họ tự làm từ các năm trước để chủ động nước tưới cho cây trồng”.
Ngay khi kết thúc vụ mùa, UBND huyện đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn gấp rút triển khai thi công nối dài kênh mương nội đồng, tu sửa các trạm bơm điện. Theo đó, đến nay, các cơ quan này đã triển khai thi công, đưa vào sử dụng hơn 10 km kênh mương nội đồng với tổng kinh phí trên 12 tỷ đồng ở các cánh đồng. Hiện còn 1,7 km kênh mương ở xã Chư Mố đang tiếp tục triển khai.
Đối với các trạm bơm điện dọc theo sông Ba, do mực nước sông xuống thấp, nhiều khả năng hụt nước vào bể hút nên trước đó, UBND huyện đã chỉ đạo các HTX, tổ thủy nông chủ động nạo vét, hạ đầu bể hút máy bơm, khơi dòng dẫn nước vào trạm bơm. Đồng thời, chỉ đạo HTX nạo vét đất đá, vật cản trên kênh chính, tăng thời lượng bơm tưới, mở nước luân phiên các nhánh kênh để đảm bảo đủ nước tưới cho bà con gieo sạ.
Nhờ chủ động triển khai các biện pháp phòng-chống hạn ngay từ đầu nên vụ Đông Xuân 2018-2019, huyện Ia Pa vẫn giữ vững được diện tích gieo sạ lúa nước hơn 3.000 ha. Đến thời điểm này, nông dân các xã đang bước vào gieo sạ đại trà, tiến độ ước đạt 30% tổng diện tích.
Đức Phương
