Hương nếp Đak Sơ Mei

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tháng 11, khi dã quỳ dệt thảm vàng trên những triền đồi cũng là lúc lúa nếp nương của bà con Bahnar ở xã Đak Sơ Mei (huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai) vào mùa thu hoạch. 6 tháng uống trọn nước trời, hít bầu không khí trong lành nơi lưng đồi cao, lúa nếp nương Đak Sơ Mei được kết tinh từ những tinh túy nhất mà thiên nhiên ban tặng.
Mùa nếp nương
Đồng bào Bahnar ở Đak Sơ Mei hiện còn lưu giữ giống lúa quý: lúa nếp nương. Tiếng Bahnar, giống lúa này có tên gọi là Bar Tơh, nghĩa là nếp than hay nếp đen. Hạt nếp nương to mẩy; ngay cả thân cây, lá hay hạt thóc cũng đều tỏa ra mùi thơm nhẹ.
Người Đak Sơ Mei coi nếp nương là giống cây quý, bởi không chỉ dùng làm cốm, nấu cơm lam mà còn được ủ thành món rượu cần thơm ngon. Bởi vậy, gia đình nào cũng phải có ít gạo Bar Tơh và dành phần đất nhất định để trồng và lưu giữ giống lúa quý này. Năm nào cũng vậy, gia đình ông Rao (làng Tul Đoa) cũng dành 1 mảnh rẫy nằm lọt thỏm giữa đám mì, bắp trên đồi cao để trồng nếp nương. Ông cho biết: Gieo trồng tách biệt như thế để giữ cho giống nếp nương không bị lai tạp. Năm nay, mưa đầu mùa ít nên lúa ít bông; hơn 1 sào chỉ thu được 4 bao thóc.
Còn bà Hyơih (làng Tul Đoa) thì chia sẻ: Năm nay, gia đình bà dành một vạt đất lớn để trồng nếp nương; đợt rồi, thu hoạch được 20 bao thóc. Nhà neo người và kinh tế khó khăn nên bà Hyơih coi đây là quà để dành tặng dịp năm mới cho anh em, họ hàng và người thân quý trong làng. “Mình trồng ở trên cánh đồng Đak Klong, cách làng 2 giờ đi bộ. Năng suất lúa tuy thấp nhưng thơm ngon, nấu được nhiều món ăn phục vụ lễ, Tết nên năm nào nhà mình cũng trồng”-bà Hyơih nói. 
Bà Hyơih (làng Tul Đoa, xã Đak Sơ Mei, huyện Đak Đoa) sẩy nếp nương trước khi cất trữ. Ảnh: Lê Hòa
Bà Hyơih (làng Tul Đoa, xã Đak Sơ Mei, huyện Đak Đoa) sẩy nếp nương trước khi cất trữ. Ảnh: Lê Hòa
Giữ gìn giống lúa quý
Để giữ được giống lúa thuần chủng, người dân đã áp dụng phương thức canh tác cách biệt trên những triền đồi nơi không có các loại lúa khác. Tháng 3, tháng 4, khi trời còn nắng cháy là lúc đồng bào Bahnar ở Đak Sơ Mei chuẩn bị đất. Tháng 5, khi xuất hiện những trận mưa đầu mùa là thời điểm phù hợp nhất để giống lúa nếp nương nảy mầm. “Từ lúc trồng đến thu hoạch, bà con chỉ bỏ công làm 2 đợt cỏ. Khi nhổ cỏ bà con thường vo thành từng búi nhỏ và tủ quanh gốc, để đến hoai mục sẽ cung cấp nguồn dưỡng chất cho lúa”-bà Hyơih cho hay.
Ngày nay, dù đã có máy móc hỗ trợ canh tác nhưng bởi gieo trồng trên đồi cao, bề mặt đất không bằng phẳng nên người Bahnar vẫn duy trì cách làm cũ: dùng một cây le nhỏ vót nhọn một đầu để chọc lỗ, sau đó nhón hạt giống thả xuống và lấp lên đó một lớp đất mỏng. Các nghi lễ như: báo cáo thần cai quản nương rẫy trước khi tra hạt, cúng lúa mới cũng dần được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa để bớt rườm rà, tiết kiệm chi phí sản xuất.
Bà Nguyễn Thị Minh Hiếu-Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đak Sơ Mei: “Nhận thức được giá trị của giống lúa nếp nương, vài năm gần đây, Hội đứng ra vận động chị em phụ nữ đưa loại gạo này đến trưng bày và bán tại Ngày hội Văn hóa-Thể thao các dân tộc thiểu số gắn với du lịch đồi cỏ hồng và phiên chợ hàng nông sản của huyện, Tuần lễ hoa dã quỳ-núi lửa Chư Đang Ya (huyện Chư Păh)... Chúng tôi hy vọng, giống lúa này sẽ trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng đem lại thu nhập cho người dân”.

Lúa nếp nương thơm ngon nhưng năng suất thấp nên hầu như bà con Bahnar ở Đak Sơ Mei chỉ trồng đủ ăn và để duy trì giống lúa quý, chưa sản xuất theo quy mô hàng hóa. Bởi vậy, ngay giữa mùa thu hoạch, lúa cất trong kho, có người hỏi mua cũng rất ít gia đình chịu đem ra bán. Nhưng nếu bạn được dân làng yêu mến, họ sẵn lòng tặng một ít gạo đem về nấu lên thưởng thức…

LÊ HÒA

Có thể bạn quan tâm

An Toàn cũng có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng.

An Toàn phát huy lợi thế phát triển kinh tế - xã hội

(GLO)- Được thiên nhiên ưu đãi với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng hệ sinh thái đa dạng, xã An Toàn (tỉnh Gia Lai) đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và hướng đến giảm nghèo bền vững.

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp vừa ký ban hành Công văn số 7255/UBND-NNMT yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tăng cường quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản trên địa bàn tỉnh.

Gia Lai: Áp lực giữ rừng ngày càng gia tăng.

Gia Lai: Áp lực giữ rừng ngày càng gia tăng

(GLO)- Trong bối cảnh áp lực phát triển kinh tế, nhu cầu đất sản xuất gia tăng cùng địa bàn quản lý rộng lớn, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại các địa phương trong tỉnh Gia Lai vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

(GLO)- Nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường, Gia Lai đang đẩy mạnh chuẩn hóa vùng trồng, phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn. Đồng thời, tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại nhằm đưa nông sản tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

(GLO)- Sau các đợt mưa bão cuối năm 2025, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, ngành chức năng và các tổ chức tín dụng, nhiều hộ nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh đã khắc phục khó khăn để tái sản xuất và bắt đầu có thu hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

(GLO)- Ngày 26-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án chăn nuôi heo khởi công mới năm 2026 tại các xã Pờ Tó, Ia Pa và Kông Chro. Cùng đi có lãnh đạo các địa phương và đại diện sở, ban, ngành của tỉnh.

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

(GLO)- Đầu vụ muối 2026, thời tiết tại xã Đề Gi và An Lương (tỉnh Gia Lai) diễn biến thất thường. Mưa trái mùa và nguồn nước có độ mặn thấp làm gián đoạn quá trình kết tinh, khiến năng suất sụt giảm. Cùng với đó, việc muối tiêu thụ chậm cũng tạo áp lực lớn lên diêm dân ngay từ những ngày đầu vụ.

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

(GLO)- Những cơn mưa trái mùa liên tiếp đúng thời điểm sầu riêng ra hoa, cùng hiện tượng sương muối vào sáng sớm khiến nhiều nhà vườn đứng ngồi không yên. Mới vừa bị ảnh hưởng trong giai đoạn xổ nhụy, nay nhà vườn lại tiếp tục đối mặt nguy cơ rụng trái non, kéo theo nỗi lo giảm năng suất cả vụ.

gia-lai-hop-nhat-ban-quan-ly-rung-phong-ho

Hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ ở Gia Lai

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 2144/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Quản lý rừng phòng hộ trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường trên cơ sở hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ hiện có trên địa bàn tỉnh.

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

(GLO)- Những năm gần đây, Gia Lai trở thành điểm đến của nhiều dự án chăn nuôi quy mô lớn, chủ yếu tập trung ở khu vực phía Tây. Kết quả này góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý môi trường và phát triển bền vững.

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

(GLO)- Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới và các kế hoạch của Tỉnh ủy, Hội Nông dân tỉnh đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện.

null