“Giặc lửa” rình rập trên diện rộng
Giữa tháng 4, cái nắng gay gắt bao trùm khắp nhiều địa phương ở Gia Lai. Điều kiện khô hạn kéo dài khiến thảm thực vật trong rừng càng khô hanh, dễ bắt lửa. Không chỉ cây trồng bị ảnh hưởng, nhiều diện tích rừng, đặc biệt là rừng trồng đang ở cấp dự báo cháy rừng cấp IV, V - tức mức nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm.
Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Ia Grai đang quản lý hơn 23.000 ha rừng. Qua rà soát đầu mùa khô đã xác định 5 vùng trọng điểm có nguy cơ cháy cao với diện tích hơn 860 ha, tập trung tại 16 tiểu khu thuộc xã Ia Grai và xã Ia Krái. Phần lớn diện tích là rừng thông phòng hộ, có nhiều thực bì như cỏ tranh, đót, lau lách - những vật liệu cực kỳ dễ bắt lửa, lại nằm sát khu dân cư và khu sản xuất nương rẫy của người dân.
Ông Nguyễn Trường Hải - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Ia Grai - cho biết:“Điều đáng lo ngại là nhiều khu vực rừng có nguy cơ cháy cao lại nằm gần đường dân sinh, khu sản xuất của người dân nên rất khó kiểm soát các nguồn phát sinh lửa. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài như hiện nay, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến cháy rừng”.
Còn ông Nguyễn Văn Thành - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đông Bắc Chư Păh - cho biết: Đơn vị đang quản lý diện tích rừng lớn, địa hình đồi núi chia cắt, giao thông chủ yếu là đường mòn, trong khi người dân ra vào rừng nhiều nên công tác kiểm soát gặp không ít khó khăn. Nhiều tiểu khu có lớp thực bì khô, dày, tiềm ẩn nguy cơ cháy cao trong mùa khô năm 2026.
Còn tại khu vực phía Đông tỉnh, nắng nóng kéo dài nhiều diện tích rừng trồng cũng nằm trong khu vực có nguy cơ xảy ra cháy cao. Ban Quản lý rừng phòng hộ Tây Sơn được giao quản lý hơn 20.639 ha rừng và đất rừng tại 4 xã Tây Sơn, Bình Phú, Bình Hiệp và Bình Khê.
Qua theo dõi những năm gần đây, các vụ cháy rừng chủ yếu xảy ra trên diện tích rừng trồng tại 10 tiểu khu ở 4 xã. Đây là những khu vực có nguy cơ cháy cao do thảm thực bì dày, vật liệu cháy lớn, chịu tác động trực tiếp bởi các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của người dân.
Căng mình ứng trực, giữ vững “lá phổi xanh”
Trước nguy cơ cháy rừng ở mức cao, các đơn vị chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng ngay từ đầu mùa khô.
Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Ia Grai, đơn vị đã thực hiện gần 30 km đường ranh cản lửa tại nhiều tiểu khu trọng điểm; đồng thời phát dọn và đốt trước có kiểm soát hàng chục cây số thực bì nhằm giảm thiểu vật liệu cháy. Đây là biện pháp quan trọng giúp ngăn chặn đám cháy lan rộng nếu xảy ra sự cố.
Song song với đó, lực lượng bảo vệ rừng duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường tuần tra, kiểm soát, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ cao.
Ở khu vực Đông Bắc Chư Păh, vai trò của cộng đồng được phát huy rõ nét. Ông A Phiu (làng Tuêk, xã Ia Khươl) chia sẻ: “Tám hộ gia đình chúng tôi nhận khoán bảo vệ gần 200 ha rừng. Mùa khô năm nay, mỗi ngày đều có người vào rừng tuần tra, mang theo cơm nước để canh lửa. Dù khó khăn nhưng ai cũng cố gắng giữ rừng, vì rừng còn thì nước còn, bà con mới có điều kiện sản xuất và sinh hoạt”.
Ông Nguyễn Văn Thành - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đông Bắc Chư Păh - cho biết thêm: “Chúng tôi duy trì lực lượng ứng trực 24/24 giờ; đồng thời vận động 160 hộ dân ký cam kết phòng cháy chữa cháy rừng; phối hợp với 5 xã và 3 đơn vị giáp ranh để kiểm soát chặt chẽ nguy cơ cháy. Lực lượng, phương tiện như xe cơ động, máy thổi gió, bàn dập lửa… luôn sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra”.
Trong khi đó, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Ia Grai triển khai đồng bộ ngay từ đầu mùa khô. Đơn vị đã chủ động làm gần 30 km đường ranh cản lửa tại các tiểu khu 294, 296 và 299 (xã Ia Krái); đồng thời phát dọn, đốt hơn 8 km thực bì. Những giải pháp này sẽ góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn nguy cơ cháy lan, bảo vệ an toàn diện tích rừng được giao quản lý.
Ông Trương Thanh Hà - Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Gia Lai - cho biết: Từ đầu mùa khô đến nay, trên địa bàn tỉnh chưa ghi nhận vụ cháy rừng nào. Tuy nhiên, đã xảy ra một số vụ cháy lướt dưới tán rừng, cháy trảng cỏ tranh… Các vụ cháy lướt đã được lực lượng kiểm lâm, chủ rừng và địa phương phát hiện, huy động lực lượng khoanh vùng đám cháy, dập tắt không để lây lan trên diện rộng hoặc cháy lan vào rẫy người dân.
Kết quả này có được nhờ sự chủ động của các Hạt kiểm lâm khu vực trong việc phối hợp với chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.
Tuy nhiên, theo ông Hà, diễn biến thời tiết năm nay đang có nhiều bất thường, nắng nóng kéo dài, độ ẩm thấp, tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng rất lớn, đặc biệt tại những khu vực có thảm thực vật dày và khô. Trước tình hình đó, UBND tỉnh cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ rừng tăng cường các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng, chủ động triển khai phương án phòng cháy chữa cháy rừng theo phương châm “phòng là chính”.
“Hiện nay, nhiều diện tích rừng đang ở cấp dự báo cháy cực kỳ nguy hiểm. Các đơn vị, địa phương đang căng sức triển khai đồng bộ các giải pháp, tổ chức trực 24/24 giờ, bố trí lực lượng bám sát địa bàn, sẵn sàng phương tiện, trang thiết bị để kịp thời xử lý khi có tình huống cháy rừng xảy ra, không để bị động, bất ngờ” - ông Hà cho hay.
