(GLO)- Nhu cầu điện tăng nhanh và áp lực chuyển dịch xanh đặt ra yêu cầu cấp thiết về lưu trữ năng lượng, trong đó, thủy điện tích năng được kỳ vọng là “pin điện” quy mô lớn, giúp ổn định hệ thống và mở hướng phát triển bền vững cho tỉnh.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã trao đổi với Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Thúc Kham xung quanh vấn đề này.
* Thưa ông, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh cùng với tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, thủy điện tích năng có vai trò như thế nào trong bảo đảm vận hành an toàn, ổn định và chủ động về an ninh năng lượng?
- Chúng ta đang bước vào giai đoạn nhu cầu điện tăng rất nhanh, gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao. Đồng thời, cơ cấu nguồn điện cũng chuyển dịch mạnh sang năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, đây là xu thế tất yếu nhưng đi kèm với tính biến động lớn.
Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là có đủ nguồn điện, mà là vận hành hệ thống điện ổn định, hiệu quả. Trong bối cảnh đó, thủy điện tích năng sẽ đóng vai trò rất quan trọng, có thể xem là “bản lề” của hệ thống.
Nguyên lý vận hành của thủy điện tích năng cho phép tích trữ điện năng quy mô lớn. Khi dư thừa điện, nhất là vào buổi trưa khi điện mặt trời phát công suất cao, nhà máy thủy điện sẽ dùng điện để bơm nước lên hồ trên. Khi nhu cầu tăng hoặc nguồn tái tạo giảm, nước được xả xuống để phát điện.
Cơ chế này giúp tận dụng tối đa nguồn điện tái tạo, hạn chế lãng phí và giảm phụ thuộc vào các nguồn điện truyền thống. Đồng thời, các tổ máy thủy điện tích năng có khả năng điều chỉnh công suất rất nhanh, góp phần điều tần, ổn định điện áp - những yếu tố đặc biệt quan trọng khi hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng cao.
Có thể nói, thủy điện tích năng không chỉ là nhà máy phát điện, mà là công cụ điều tiết hệ thống, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng chủ động và bền vững.
*Với đặc thù của Gia Lai là địa phương có tiềm năng lớn về điện gió, điện mặt trời, dự án tích năng sẽ hỗ trợ như thế nào cho việc phát triển năng lượng tái tạo?
- Thực tế thời gian qua cho thấy, dù có tiềm năng lớn nhưng việc phát triển năng lượng tái tạo vẫn gặp điểm nghẽn về khả năng hấp thụ của hệ thống. Có những thời điểm điện gió, điện mặt trời phát công suất rất cao nhưng không thể khai thác hết do phụ tải thấp hoặc hạn chế về truyền tải.
Thủy điện tích năng sẽ giải quyết trực tiếp vấn đề này. Với cơ chế vận hành linh hoạt, dự án có thể “hấp thụ” phần điện dư thừa vào giờ thấp điểm và phát lại khi nhu cầu tăng. Nhờ đó, nguồn năng lượng tái tạo không bị lãng phí, giảm đáng kể tình trạng phải cắt giảm công suất.
Hiệu quả lớn nhất là nâng cao khả năng hấp thụ của hệ thống điện. Khi có hạ tầng lưu trữ đủ mạnh, địa phương sẽ có thêm dư địa để thu hút các dự án năng lượng tái tạo mới, đặc biệt tại những khu vực có tiềm năng nhưng chưa thể khai thác hiệu quả.
Ngoài ra, thủy điện tích năng còn cung cấp các dịch vụ phụ trợ như điều tần, điều áp, dự phòng công suất, giúp hệ thống điện vận hành ổn định trong điều kiện nguồn tái tạo biến động.
Về dài hạn, thủy điện tích năng không chỉ tối ưu hiệu quả các nhà máy hiện có mà còn tạo nền tảng để phát triển năng lượng xanh bền vững, có kiểm soát.
Mô hình vận hành của Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh. Ảnh: ĐVCC
*Được biết, Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh (xã Vĩnh Thạnh) là dự án thủy điện tích năng đầu tiên của tỉnh đang được chuẩn bị các thủ tục để triển khai. Vậy tỉnh sẽ có những giải pháp gì nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển năng lượng, bảo vệ môi trường và phát huy hiệu quả KT-XH của dự án?
- Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh có quy mô 600 MW, tổng vốn gần 11.000 tỷ đồng, đã được cập nhật vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và các quy hoạch liên quan của tỉnh. Hiện nay, nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ để trình thẩm định, hướng tới khởi công vào năm 2027.
Một điểm thuận lợi là dự án tận dụng hồ Định Bình hiện hữu, giúp giảm thiểu tác động môi trường so với xây dựng mới hoàn toàn. Chu trình bơm - xả là tuần hoàn, không làm thay đổi đáng kể nguồn nước.
Tuy nhiên, quan điểm của chúng tôi là phát triển năng lượng phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Dự án sẽ phải thực hiện đầy đủ đánh giá tác động môi trường, kiểm soát chặt chẽ trong cả giai đoạn thi công và vận hành, đảm bảo không ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái và đời sống người dân.
Về hiệu quả KT-XH, dự án dự kiến đóng góp 320 - 350 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách. Nhưng chúng tôi xác định giá trị lớn hơn nằm ở hiệu ứng lan tỏa.
Tỉnh sẽ ưu tiên sử dụng lao động tại chỗ, đẩy mạnh đào tạo nghề, tạo điều kiện để DN địa phương tham gia chuỗi dịch vụ. Đồng thời, nguồn thu sẽ được tái đầu tư vào hạ tầng, giáo dục và các lĩnh vực nền tảng.
Về dài hạn, dự án sẽ tạo lợi thế cạnh tranh cho Gia Lai trong thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo và công nghiệp xanh. Khi đã có hạ tầng lưu trữ, hệ thống năng lượng sẽ linh hoạt hơn, hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư.
Quan trọng hơn, từ dự án này, tỉnh định hướng xây dựng một hệ sinh thái năng lượng xanh nơi các nguồn phát, hệ thống lưu trữ và lưới điện được phát triển đồng bộ. Mục tiêu không chỉ là tăng tỷ trọng năng lượng sạch, mà là xây dựng một hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn và có khả năng thích ứng cao.
Chúng tôi xác định Gia Lai không chỉ phát triển năng lượng để đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà hướng tới một hệ sinh thái năng lượng xanh, linh hoạt và bền vững - đó là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Từ một dự án cụ thể, Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh đang mở ra một cách tiếp cận mới cho phát triển năng lượng: Không chỉ sản xuất điện, mà còn tích trữ, điều tiết và tối ưu hóa nguồn điện. Đây chính là chìa khóa để tỉnh Gia Lai khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo và từng bước trở thành điểm sáng trong chuyển dịch năng lượng xanh của khu vực.
(GLO)- 3 tổ chức môi trường và pháp lý tại Pháp yêu cầu Groupe SEB, công ty sở hữu thương hiệu chảo chống dính Tefal, công khai kế hoạch loại bỏ PTFE - vật liệu tạo lớp chống dính có độ bền cao nhưng gây lo ngại về tác động môi trường trong quá trình sản xuất và xử lý sau sử dụng.
(GLO)- Với khoản đầu tư khoảng 30 triệu đồng, điện mặt trời mái nhà có thể giúp hộ gia đình giảm tiền điện hằng tháng. Hóa đơn từ 800.000 đồng/tháng là ngưỡng có thể cân nhắc, nhưng không phải cứ dùng nhiều điện là chắc chắn có lợi.
(GLO)- Trong bối cảnh El Nino có thể gây thiếu hụt nguồn nước vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027, ngành nông nghiệp và các địa phương trong tỉnh Gia Lai đang chủ động tích nước, xây dựng phương án sử dụng tiết kiệm, điều tiết linh hoạt nguồn nước bảo đảm phục vụ sinh hoạt, sản xuất.
(GLO)- Chiều 11-10, chương trình “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” năm 2026 đã khép lại sau 2 ngày diễn ra. Sự kiện đã kết nối các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính và đối tác quốc tế nhằm tìm kiếm giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, thúc đẩy chuyển đổi xanh.
(GLO)- Phát biểu tại Lễ khai mạc “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi”, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, vấn đề không phải lựa chọn giữa tăng trưởng và hành động khí hậu, mà là làm thế nào để quá trình chuyển đổi tạo ra động lực mới cho phát triển.
(GLO)- Chương trình được triển khai tại miền Nam và miền Trung từ tháng 10-2026 đến hết tháng 3-2027, với mục tiêu thu gom 500-1.000 máy điều hòa đã qua sử dụng.
(GLO)- “Ðối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” năm 2026 diễn ra trong 2 ngày 10 đến ngày 11-10 tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE, phường Quy Nhơn Nam) là dịp để tỉnh mở thêm hướng tiếp cận tri thức, công nghệ và nguồn lực phục vụ phát triển xanh, bền vững.
(GLO)- Hiện tượng El Niño đang trở thành một trong những yếu tố đáng chú ý đối với thị trường đường thế giới. Khi thời tiết cực đoan làm giảm sản lượng mía tại các vùng trồng chủ lực, nguồn cung đường có thể thu hẹp, qua đó tạo sức ép tăng giá.
(GLO)- Ngày 3-10, tại phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai), Bộ GD&ĐT phối hợp với Quỹ vì tương lai xanh - Quỹ thiện tâm, Tập đoàn Vingroup tổ chức lễ ra mắt dự án “Cùng em xây dựng ngôi trường xanh”.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa có Công văn số 11970/UBND-XDCT yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương và thương nhân đầu mối, phân phối xăng dầu trên địa bàn triển khai lộ trình pha chế, phối trộn và sử dụng xăng sinh học E10.
(GLO)- El Niño đang mạnh lên và được Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) dự báo gần như chắc chắn kéo dài đến tháng 2-2027. Không chỉ làm thay đổi nhiệt độ và lượng mưa, hiện tượng khí hậu này còn đang tạo thêm sức ép lên sản xuất nông nghiệp, giá lương thực và sinh kế của hàng triệu người.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Công văn số 11594/UBND-XDCT về việc triển khai lộ trình pha chế, phối trộn và sử dụng xăng sinh học trên địa bàn tỉnh, trong đó đặt yêu cầu bảo đảm nguồn cung, chất lượng và quyền lợi người tiêu dùng khi thực hiện lộ trình sử dụng xăng sinh học E10.
(GLO)- Hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026, Gia Lai sẽ triển khai nhiều hoạt động giảm chất thải, phân loại rác tại nguồn, hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần, trồng cây xanh và thúc đẩy lối sống xanh.
(GLO)- Từ ngày 1-11-2026, việc xác định một dự án là “dự án xanh” sẽ được thực hiện theo bộ tiêu chí cụ thể do Thủ tướng Chính phủ ban hành, thay vì chỉ dựa vào việc dự án sử dụng công nghệ sạch hay có mục tiêu bảo vệ môi trường.
(GLO)- Chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang được triển khai theo hướng kết hợp hỗ trợ tài chính, tín dụng và kỹ thuật.
(GLO)- El Niño mạnh đến rất mạnh đang đặt ra nguy cơ bất lợi đối với nguồn nước và hoạt động tích trữ nước phục vụ nhu cầu phát điện của các hồ thủy điện tại Việt Nam.
(GLO)- Sở hữu diện tích rừng lớn và hệ sinh thái đa dạng, Gia Lai có dư địa phát triển tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn lực cho bảo vệ rừng và kinh tế xanh.
(GLO)- Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng có hiệu lực từ ngày 15-7-2026 mở ra cơ hội khai thác hiệu quả giá trị kinh tế từ tài nguyên rừng.
(GLO)- Sáng 23-7, Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng (tỉnh Gia Lai) và Tổ chức Frankfurt Zoological Society (FZS/Đức) tại Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt Dự án hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng.
(GLO)- Dự án Chuyển dịch năng lượng bền vững Việt Nam - EU (EVSET) tại Hà Nội vừa khởi động cuộc thi WATT'S UP dành cho thanh niên từ 18-25 tuổi, khuyến khích những ý tưởng truyền thông sáng tạo về năng lượng sạch và phát triển bền vững.
(GLO)- Đến nay, tỉnh Gia Lai đã triển khai 35 mô hình canh tác lúa áp dụng kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ trên gần 1.700 ha, vượt mục tiêu năm 2026. Kết quả này góp phần giảm phát thải khí nhà kính và tạo nền tảng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong nước, quốc tế.
(GLO)- Dự án Nhà máy Điện mặt trời Ia Blứ A tại xã Ia Le vừa được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư với công suất 40 MW và tổng vốn hơn 704 tỷ đồng.
