(GLO)- Nhu cầu điện tăng nhanh và áp lực chuyển dịch xanh đặt ra yêu cầu cấp thiết về lưu trữ năng lượng, trong đó, thủy điện tích năng được kỳ vọng là “pin điện” quy mô lớn, giúp ổn định hệ thống và mở hướng phát triển bền vững cho tỉnh.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã trao đổi với Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Thúc Kham xung quanh vấn đề này.
* Thưa ông, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh cùng với tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, thủy điện tích năng có vai trò như thế nào trong bảo đảm vận hành an toàn, ổn định và chủ động về an ninh năng lượng?
- Chúng ta đang bước vào giai đoạn nhu cầu điện tăng rất nhanh, gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao. Đồng thời, cơ cấu nguồn điện cũng chuyển dịch mạnh sang năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, đây là xu thế tất yếu nhưng đi kèm với tính biến động lớn.
Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là có đủ nguồn điện, mà là vận hành hệ thống điện ổn định, hiệu quả. Trong bối cảnh đó, thủy điện tích năng sẽ đóng vai trò rất quan trọng, có thể xem là “bản lề” của hệ thống.
Nguyên lý vận hành của thủy điện tích năng cho phép tích trữ điện năng quy mô lớn. Khi dư thừa điện, nhất là vào buổi trưa khi điện mặt trời phát công suất cao, nhà máy thủy điện sẽ dùng điện để bơm nước lên hồ trên. Khi nhu cầu tăng hoặc nguồn tái tạo giảm, nước được xả xuống để phát điện.
Cơ chế này giúp tận dụng tối đa nguồn điện tái tạo, hạn chế lãng phí và giảm phụ thuộc vào các nguồn điện truyền thống. Đồng thời, các tổ máy thủy điện tích năng có khả năng điều chỉnh công suất rất nhanh, góp phần điều tần, ổn định điện áp - những yếu tố đặc biệt quan trọng khi hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng cao.
Có thể nói, thủy điện tích năng không chỉ là nhà máy phát điện, mà là công cụ điều tiết hệ thống, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng chủ động và bền vững.
*Với đặc thù của Gia Lai là địa phương có tiềm năng lớn về điện gió, điện mặt trời, dự án tích năng sẽ hỗ trợ như thế nào cho việc phát triển năng lượng tái tạo?
- Thực tế thời gian qua cho thấy, dù có tiềm năng lớn nhưng việc phát triển năng lượng tái tạo vẫn gặp điểm nghẽn về khả năng hấp thụ của hệ thống. Có những thời điểm điện gió, điện mặt trời phát công suất rất cao nhưng không thể khai thác hết do phụ tải thấp hoặc hạn chế về truyền tải.
Thủy điện tích năng sẽ giải quyết trực tiếp vấn đề này. Với cơ chế vận hành linh hoạt, dự án có thể “hấp thụ” phần điện dư thừa vào giờ thấp điểm và phát lại khi nhu cầu tăng. Nhờ đó, nguồn năng lượng tái tạo không bị lãng phí, giảm đáng kể tình trạng phải cắt giảm công suất.
Hiệu quả lớn nhất là nâng cao khả năng hấp thụ của hệ thống điện. Khi có hạ tầng lưu trữ đủ mạnh, địa phương sẽ có thêm dư địa để thu hút các dự án năng lượng tái tạo mới, đặc biệt tại những khu vực có tiềm năng nhưng chưa thể khai thác hiệu quả.
Ngoài ra, thủy điện tích năng còn cung cấp các dịch vụ phụ trợ như điều tần, điều áp, dự phòng công suất, giúp hệ thống điện vận hành ổn định trong điều kiện nguồn tái tạo biến động.
Về dài hạn, thủy điện tích năng không chỉ tối ưu hiệu quả các nhà máy hiện có mà còn tạo nền tảng để phát triển năng lượng xanh bền vững, có kiểm soát.
Mô hình vận hành của Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh. Ảnh: ĐVCC
*Được biết, Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh (xã Vĩnh Thạnh) là dự án thủy điện tích năng đầu tiên của tỉnh đang được chuẩn bị các thủ tục để triển khai. Vậy tỉnh sẽ có những giải pháp gì nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển năng lượng, bảo vệ môi trường và phát huy hiệu quả KT-XH của dự án?
- Dự án Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh có quy mô 600 MW, tổng vốn gần 11.000 tỷ đồng, đã được cập nhật vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và các quy hoạch liên quan của tỉnh. Hiện nay, nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ để trình thẩm định, hướng tới khởi công vào năm 2027.
Một điểm thuận lợi là dự án tận dụng hồ Định Bình hiện hữu, giúp giảm thiểu tác động môi trường so với xây dựng mới hoàn toàn. Chu trình bơm - xả là tuần hoàn, không làm thay đổi đáng kể nguồn nước.
Tuy nhiên, quan điểm của chúng tôi là phát triển năng lượng phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Dự án sẽ phải thực hiện đầy đủ đánh giá tác động môi trường, kiểm soát chặt chẽ trong cả giai đoạn thi công và vận hành, đảm bảo không ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái và đời sống người dân.
Về hiệu quả KT-XH, dự án dự kiến đóng góp 320 - 350 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách. Nhưng chúng tôi xác định giá trị lớn hơn nằm ở hiệu ứng lan tỏa.
Tỉnh sẽ ưu tiên sử dụng lao động tại chỗ, đẩy mạnh đào tạo nghề, tạo điều kiện để DN địa phương tham gia chuỗi dịch vụ. Đồng thời, nguồn thu sẽ được tái đầu tư vào hạ tầng, giáo dục và các lĩnh vực nền tảng.
Về dài hạn, dự án sẽ tạo lợi thế cạnh tranh cho Gia Lai trong thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo và công nghiệp xanh. Khi đã có hạ tầng lưu trữ, hệ thống năng lượng sẽ linh hoạt hơn, hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư.
Quan trọng hơn, từ dự án này, tỉnh định hướng xây dựng một hệ sinh thái năng lượng xanh nơi các nguồn phát, hệ thống lưu trữ và lưới điện được phát triển đồng bộ. Mục tiêu không chỉ là tăng tỷ trọng năng lượng sạch, mà là xây dựng một hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn và có khả năng thích ứng cao.
Chúng tôi xác định Gia Lai không chỉ phát triển năng lượng để đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà hướng tới một hệ sinh thái năng lượng xanh, linh hoạt và bền vững - đó là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Từ một dự án cụ thể, Thủy điện tích năng Vĩnh Thạnh đang mở ra một cách tiếp cận mới cho phát triển năng lượng: Không chỉ sản xuất điện, mà còn tích trữ, điều tiết và tối ưu hóa nguồn điện. Đây chính là chìa khóa để tỉnh Gia Lai khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng tái tạo và từng bước trở thành điểm sáng trong chuyển dịch năng lượng xanh của khu vực.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Công văn số 11594/UBND-XDCT về việc triển khai lộ trình pha chế, phối trộn và sử dụng xăng sinh học trên địa bàn tỉnh, trong đó đặt yêu cầu bảo đảm nguồn cung, chất lượng và quyền lợi người tiêu dùng khi thực hiện lộ trình sử dụng xăng sinh học E10.
(GLO)- Hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026, Gia Lai sẽ triển khai nhiều hoạt động giảm chất thải, phân loại rác tại nguồn, hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần, trồng cây xanh và thúc đẩy lối sống xanh.
(GLO)- Từ ngày 1-11-2026, việc xác định một dự án là “dự án xanh” sẽ được thực hiện theo bộ tiêu chí cụ thể do Thủ tướng Chính phủ ban hành, thay vì chỉ dựa vào việc dự án sử dụng công nghệ sạch hay có mục tiêu bảo vệ môi trường.
(GLO)- Chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đang được triển khai theo hướng kết hợp hỗ trợ tài chính, tín dụng và kỹ thuật.
(GLO)- El Niño mạnh đến rất mạnh đang đặt ra nguy cơ bất lợi đối với nguồn nước và hoạt động tích trữ nước phục vụ nhu cầu phát điện của các hồ thủy điện tại Việt Nam.
(GLO)- Sở hữu diện tích rừng lớn và hệ sinh thái đa dạng, Gia Lai có dư địa phát triển tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn lực cho bảo vệ rừng và kinh tế xanh.
(GLO)- Máy bay X1 - được nhà sản xuất giới thiệu là máy bay chạy hoàn toàn bằng pin lớn nhất thế giới từng cất cánh - vừa hoàn thành chuyến bay thử đầu tiên kéo dài 27 phút tại Mỹ, với lượng điện tiêu thụ trị giá khoảng 5 USD.
(GLO)- Thị trường carbon của Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang vận hành thực tế. Với doanh nghiệp, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn có thể tạo ra một loại tài sản mới - tín chỉ carbon - từ đó mở thêm cơ hội tạo nguồn thu.
(GLO)- Dự án Chuyển dịch năng lượng bền vững Việt Nam - EU (EVSET) tại Hà Nội vừa khởi động cuộc thi WATT'S UP dành cho thanh niên từ 18-25 tuổi, khuyến khích những ý tưởng truyền thông sáng tạo về năng lượng sạch và phát triển bền vững.
(GLO)- Đến nay, tỉnh Gia Lai đã triển khai 35 mô hình canh tác lúa áp dụng kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ trên gần 1.700 ha, vượt mục tiêu năm 2026. Kết quả này góp phần giảm phát thải khí nhà kính và tạo nền tảng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong nước, quốc tế.
(GLO)- Dự án Nhà máy Điện mặt trời Ia Blứ A tại xã Ia Le vừa được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư với công suất 40 MW và tổng vốn hơn 704 tỷ đồng.
(GLO)- Chiều 26-6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh (phường Quy Nhơn), UBND tỉnh Gia Lai phối hợp cùng Công ty CP Becamex Bình Định tổ chức hội thảo với chủ đề “ESG - Xu thế chuyển đổi sản xuất xanh: Nắm bắt cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư tại Gia Lai”.
(GLO)- Những năm gần đây, điện mặt trời mái nhà ngày càng được nhiều hộ dân, cơ sở kinh doanh tại các phường Quy Nhơn, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam và Quy Nhơn Tây (tỉnh Gia Lai) lựa chọn.
(GLO)- Sáng 26-6, đồng chí Phạm Anh Tuấn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã có buổi làm việc với đoàn công tác của Công ty Glassdome (Hàn Quốc) do ông Jinki Ham - Tổng Giám đốc (CEO) làm Trưởng đoàn.
(GLO)- Ngày 25-6, ông Nguyễn Thanh Nguyên - Phó Trưởng ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Gia Lai - cho biết: Trên địa bàn tỉnh có 74 cơ sở thuộc 68 doanh nghiệp vừa được vinh danh “Doanh nghiệp xanh" năm 2026.
(GLO)- Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, chương trình “Gian hàng Xanh - Tiết kiệm năng lượng” năm 2026 sẽ được tổ chức ở cả 3 miền, chủ yếu tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh với 25 gian hàng.
(GLO)- Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn tỉnh nhiều ngày gần đây tăng đột biến. Trước áp lực này, Công ty Điện lực Gia Lai đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
(GLO)- Gia tăng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy sản xuất của nông dân Gia Lai. Từ các mô hình cà phê, chanh dây đến hợp tác xã, tổ liên kết, nông nghiệp xanh dần hình thành trên nền tảng giảm hóa chất, cải tạo đất và nâng cao chất lượng nông sản.
(GLO)- Trong khuôn khổ Dự án “Nâng cao năng lực bảo trì có điều kiện của năng lượng gió” (Eco-wind) do Liên minh Châu Âu tài trợ, sáng 6-6, Trường Đại học Quy Nhơn đã tổ chức khóa tập huấn chuyên đề kỹ năng chẩn đoán lỗi trong nhà máy điện gió.
(GLO)- Sáng 5-6, tại phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai), Hội Chiếu sáng Việt Nam (CSVN) tổ chức hội nghị khoa học chiếu sáng toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Sử dụng năng lượng tái tạo trong chiếu sáng tại Việt Nam”.
(GLO)- Trong điều kiện chi phí năng lượng tăng cao cùng nhu cầu sử dụng điện ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái và triển khai các giải pháp tiết kiệm điện, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, hướng tới phát triển xanh, bền vững.
(GLO)- Nhằm tăng cường an ninh năng lượng, giảm phụ thuộc vào nguồn diesel hóa thạch nhập khẩu và thúc đẩy tiêu thụ dầu cọ trong nước, từ ngày 1-6, Malaysia sẽ nâng tỷ lệ pha trộn diesel sinh học tại bán đảo Malaysia lên mức B15.
