Những ngày này, dọc các tuyến đường vào xã Đăk Song, từng mảng rừng keo đổ ngổn ngang sau khi hứng chịu những trận cuồng phong dữ dội. Xen giữa những gốc cây gãy, anh Đinh Dom-một trong những hộ nhận khoán rừng lâu năm-lặng lẽ đứng nhìn phần tài sản gần như mất trắng. Cơn bão số 13 và chuỗi ngày mưa lớn, gió mạnh liên tiếp những ngày gần đây đã đánh gục gần hết diện tích keo gia đình anh gắn bó hơn 5 năm qua.
“Vườn keo này là nguồn sống chính của cả nhà. Giờ nhìn lại chỉ biết xót xa…”-anh Dom nói, giọng nghẹn lại. Trên diện tích 20 ha, phần lớn cây keo đã bị quật ngã theo từng đám, nhiều khoảnh gãy đổ hoàn toàn. Đó không chỉ là mất mát về cây trồng, mà là sự đổ vỡ của những mùa công chăm bón, cũng chính là khoản thu nhập mà gia đình anh trông chờ để trang trải cuộc sống và lo cho con cái đến trường.
“Chúng tôi mong nhận được hỗ trợ để tái đầu tư và được công ty xem xét giảm sản lượng thu hồi vốn, tạo điều kiện trồng lại rừng”-anh Dom bày tỏ.
Không riêng gia đình Đinh Dom, gần 200 hộ nhận khoán rừng của Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Kông Chro cũng chung cảnh ngộ.
Tại lâm phần do Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Kông Chro quản lý, hàng trăm hecta rừng trồng bị gãy đổ, nằm ngổn ngang. Một chốt quản lý bảo vệ rừng bị lũ cuốn trôi; nhiều tuyến đường tuần tra bị xói lở, bồi lấp bùn đất, gây chia cắt các tiểu khu. Mực nước các sông, suối vẫn ở mức cao, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.
Theo thống kê, có hơn 490 ha rừng bị thiệt hại, gồm 8,3 ha rừng thuộc sở hữu toàn dân và 464,9 ha rừng trồng sản xuất của Công ty. Trong đó, diện tích bị thiệt hại hoàn toàn (trên 70%) lên tới 51,3 ha, ảnh hưởng lớn đến công tác khắc phục và trồng lại rừng.
Ông Từ Tấn Lộc-Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Kông Chro-cho biết: “Bão số 13 vừa qua chưa kịp xử lý xong thì những đợt gió mạnh, mưa lớn gây sạt lở, ngập lụt tiếp diễn lại khiến rừng trồng tổn thất thêm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất của Công ty. Hiện tại, việc khắc phục và tái sản xuất gặp rất nhiều khó khăn”.
Trước mức độ thiệt hại lớn, Công ty đề xuất thanh lý toàn bộ diện tích rừng thiệt hại từ 50% trở lên và lập phương án tận thu gỗ đối với diện tích còn khả năng sử dụng. Công tác trồng lại rừng dự kiến triển khai từ năm 2026; chi phí thanh lý được hạch toán trong năm 2025.
Đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân, Công ty thực hiện theo Nghị định 140/2024/NĐ-CP để đảm bảo đúng quy định. Ông Từ Tấn Lộc thông tin thêm: “Công ty đang ưu tiên khắc phục tại các tiểu khu trọng điểm, phối hợp chính quyền địa phương huy động nhân lực, phương tiện; đồng thời hướng dẫn các hộ hợp tác tham gia tận thu gỗ trong lô rừng trồng của mình có thể sử dụng. Chúng tôi mong nhận được sự hỗ trợ của các cấp để việc phục hồi rừng được triển khai nhanh và bền vững”.
Trong khi rừng chưa kịp hồi phục sau bão, toàn xã Đăk Song lại chịu thêm hàng loạt thiệt hại mới. Đây là một trong những xã còn nhiều khó khăn của tỉnh Gia Lai, với phần lớn dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống phụ thuộc vào nông-lâm nghiệp.
Gió mạnh và mưa lớn kéo dài trong nhiều ngày đã khiến 7 làng đều bị ảnh hưởng. 41 hộ dân bị thiệt hại nhà cửa; trong đó 12 hộ sập hoàn toàn, 18 hộ tốc mái hoàn toàn, 11 hộ tốc mái một phần, tổng thiệt hại ước tính hơn 1,4 tỷ đồng.
Sản xuất nông nghiệp cũng chịu tổn thất chưa từng có: gần 295 ha lúa, gần 400 ha hoa màu bị hư hỏng; 14 con bò chết; một kho lúa 0,8 tấn bị cuốn trôi. Riêng hơn 2.000 ha keo và bạch đàn của người dân và các đơn vị quản lý rừng bị thiệt hại nặng, ước tính hơn 24 tỷ đồng.
Hệ thống giao thông nội làng và đường ra khu sản xuất bị sạt lở, cống thoát nước hư hỏng, thiệt hại khoảng 1,2 tỷ đồng…
Tổng thiệt hại lên tới 27,6 tỷ đồng. Đáng buồn hơn, thiên tai đã cướp đi mạng sống của một người dân.
Trong nỗ lực khắc phục, ông Trần Khương Vũ-Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Song cho biết xã đã thành lập 7 tổ công tác ứng phó tại tất cả các làng, hỗ trợ dân sửa chữa nhà cửa, bảo vệ sản xuất và bảo đảm an toàn trước nguy cơ sạt lở.
“Điều kiện địa hình dốc, sông suối dâng cao khiến việc tiếp cận các khu vực bị thiệt hại gặp nhiều trở ngại. Chúng tôi đang phối hợp với các đơn vị liên quan để ưu tiên hỗ trợ những hộ bị thiệt hại nặng, đồng thời rà soát các lâm phần hư hỏng để lập phương án khắc phục tạm thời và đề xuất cấp trên xem xét hỗ trợ”.
