Ông hiện là Phó Chủ tịch điều hành Liên đoàn Thế giới Võ cổ truyền Việt Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam.
Nhân dịp ông về tham dự các hoạt động trong khuôn khổ Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trò chuyện về vấn đề bảo tồn và phát huy võ cổ truyền trong đời sống đương đại.
Nửa thế kỷ gắn bó với võ thuật
Trong đợt tham gia liên hoan lần này, Đại võ sư quốc tế Lê Ngọc Quang (SN 1956) vinh dự được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch trao tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch”. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của ông trong suốt chặng đường dài vừa qua.
* Nhìn lại hành trình kéo dài nửa thế kỷ, ông có thể chia sẻ về cái duyên cũng như tâm huyết của mình đối với nền võ học dân tộc?
- Đối với tôi, có thể nói võ cổ truyền là trọn vẹn cả cuộc đời. Tôi bắt đầu bước vào con đường võ thuật từ lúc 10 tuổi. Thời điểm đó chưa có những tên gọi môn phái cụ thể như bây giờ mà thường được gọi chung là “võ dân tộc”. Càng tập luyện, niềm đam mê ấy càng lớn dần và theo tôi suốt những năm tháng tuổi trẻ.
Niềm đam mê ấy không bị gián đoạn ngay cả khi tôi xếp bút nghiên lên đường nhập ngũ, dấn thân vào chiến trường khốc liệt. Khi hoàn thành nghĩa vụ trở về với cuộc sống đời thường, tôi lại tìm về với tình yêu võ thuật. Võ cổ truyền đã ngấm vào máu thịt tôi.
Nó mang trong mình chiều sâu văn hóa và truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc. Chính niềm tự hào và sự khát khao ấy đã nâng bước cho cả thế hệ chúng tôi ngày ấy.
* Từ một võ sinh trong thời chiến đến người đặt nền móng cho các tổ chức võ thuật chính thống sau hòa bình, chặng đường gieo mầm phong trào của ông đã diễn ra như thế nào?
- Sau khi từ chiến trường trở về vào năm 1983, tôi bắt đầu mở lớp truyền dạy võ thuật. Thời điểm đó, võ cổ truyền hầu như chỉ tập luyện tự phát, chưa có bất kỳ tổ chức quản lý hành chính hay định hướng công khai nào.
Đến năm 1989, mốc lịch sử quan trọng mở ra khi Hà Nội trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước thành lập Hội Võ thuật Hà Nội. Tôi may mắn là một trong những người đầu tiên đứng ra vận động, dựng xây nên Hội và được giao trọng trách Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký.
Đó là điểm tựa ban đầu để chúng tôi đưa võ cổ truyền từ các võ đường tư gia bước ra công khai, tổ chức bài bản. Đến nay, tôi đã có hơn 40 năm trực tiếp quản lý và hơn 50 năm gắn bó trọn vẹn với phong trào võ thuật.
Chung tay nâng tầm võ Việt
Để võ cổ truyền Việt Nam phát triển và hội nhập quốc tế, công tác chuẩn hóa các bài quyền, luật thi đấu đã và đang được những người có trách nhiệm quan tâm; Đại võ sư quốc tế Lê Ngọc Quang là một trong số đó…
* Đi qua nhiều mốc lịch sử và quan sát phong trào ở nhiều tỉnh thành, ông thấy điểm khác biệt lớn nhất giữa võ cổ truyền của hàng chục năm trước và thời điểm hiện tại là gì?
- Sự khác biệt là vô cùng lớn, có thể coi là một bước chuyển mình mang tính lịch sử. Cách đây khoảng 40 năm, phong trào võ cổ truyền tuy rất phát triển về mặt dân gian nhưng hoạt động chủ yếu mang tính chất “duy trì” và “bảo tồn” là chính.
Tuy nhiên, trong giai đoạn gần đây, võ cổ truyền Việt Nam đã chính thức bước vào một kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên của định hướng, bứt phá và chuyên nghiệp hóa. Sự chuyển dịch này nhận được trợ lực rất lớn từ chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Đặc biệt, sự quan tâm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc phát triển văn hóa - trong đó nhấn mạnh vai trò của võ cổ truyền - đã tạo luồng sinh khí mới, yêu cầu bộ môn này không chỉ duy trì mà phải phát triển mạnh mẽ và vươn tầm quốc tế.
* Ông có thể nói rõ hơn về quá trình “chuẩn hóa” - nhiệm vụ vốn rất phức tạp đối với 1 bộ môn có hàng trăm dòng phái như võ cổ truyền?
- Đúng vậy, đây là bài toán khó nhất. Khác với các môn võ có nguồn gốc từ nước ngoài vốn chỉ là 1 bộ môn nhất định với hệ thống quy chuẩn sẵn có, võ cổ truyền Việt Nam bao gồm hàng trăm, thậm chí hàng nghìn môn phái, võ đường.
Qua hàng ngàn năm lịch sử vệ quốc, võ thuật Việt Nam phân hóa theo từng dòng tộc, vùng miền, mang đậm “hồn vía” và nét độc đáo riêng của từng võ sư.
Để phát triển, chúng ta không thể để tình trạng “mỗi nơi một kiểu”. Chuẩn hóa nghĩa là khi quy định một bài võ quốc gia, thì võ sinh ở Hà Nội hay Cà Mau đều thực hiện chuẩn xác cùng một khung dáng, nét thế.
Chúng tôi đã tập hợp những võ phái xuất sắc nhất, những đại võ sư tài danh nhất Việt Nam ngồi lại cùng nhau để thống nhất hệ thống luật thi đấu, bài quy định, quy chế tài chính và tổ chức.
Đến nay, công tác thống nhất đã hoàn thiện được khoảng 80%. Võ cổ truyền đang tiến rất gần đến mô hình thể thao chuyên nghiệp bài bản.
Góp sức lan tỏa di sản võ cổ truyền
Bên cạnh chú trọng công tác bảo tồn, phát triển phong trào võ cổ truyền trong nước, việc triển khai các hoạt động nhằm kết nối với hệ thống võ cổ truyền Việt Nam tại các quốc gia cũng ngày càng được quan tâm...
* Trên cương vị Phó Chủ tịch điều hành Liên đoàn Thế giới Võ cổ truyền Việt Nam (WFVV), ông có thể chia sẻ về hành trình đưa võ cổ truyền ra đấu trường quốc tế?
- Bạn biết đấy, bạn bè quốc tế vốn biết đến Việt Nam là 1 dân tộc kiên cường, dũng cảm qua các cuộc chiến tranh giữ nước. Khi tiếp cận võ cổ truyền Việt Nam, họ thực sự bị chinh phục bởi tính thực chiến, sự tinh tế và chiều sâu văn hóa của môn võ này.
Năm 2015 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi Liên đoàn Thế giới Võ cổ truyền Việt Nam chính thức được thành lập, cùng với đó là Giải vô địch Thế giới võ cổ truyền Việt Nam lần đầu tiên quy tụ hơn 40 quốc gia từ châu Âu, châu Mỹ, châu Phi đến châu Á.
Tôi còn nhớ một kỷ niệm rất xúc động khi cùng đoàn lãnh đạo sang thăm một võ đường tại Pháp với hơn 500 võ sinh địa phương. Khi đoàn bước vào, toàn bộ võ sinh nước ngoài đồng thanh hô vang “Việt Nam!” và thực hiện nghi lễ cúi chào nghiêm trang.
Một đồng chí lãnh đạo đi cùng đã nói với tôi: “Bình thường chúng ta không thể yêu cầu người châu Âu quỳ xuống hay cúi đầu chào bằng tiếng Việt, nhưng các thầy võ đã làm được điều đó!”. Đó là niềm tự hào vô giá của văn hóa Việt Nam!
* Xin ông cho biết những kế hoạch trọng tâm sắp tới của Liên đoàn Thế giới trong việc nâng tầm vị thế võ cổ truyền Việt Nam?
- Vào tháng 10 tới đây, chúng tôi sẽ sang Ý để tổ chức Đại hội Liên đoàn Thế giới Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ 2, kết hợp với Giải vô địch Thế giới võ cổ truyền Việt Nam.
Hiện đã có gần 40 quốc gia đăng ký tham dự. Mạng lưới võ đường Việt Nam tại Pháp, Bỉ, Ý, các nước châu Phi và châu Mỹ hiện phát triển rất mạnh mẽ.
Hiện nay, chúng tôi đang tạo ra trục liên kết chiến lược giữa 3 trung tâm lớn: TP. Hồ Chí Minh, Gia Lai và Thủ đô Hà Nội. Từ đó xây dựng kế hoạch phát triển phong trào cũng như quảng bá hình ảnh võ cổ truyền Việt Nam; tổ chức các hoạt động quốc tế để nâng tầm võ Việt.
Với đà phát triển và sự đồng lòng như hiện nay, tôi tin tưởng rằng võ cổ truyền Việt Nam không chỉ là niềm tự hào trong nước mà sẽ trở thành một di sản thể thao - văn hóa được tôn vinh trên toàn thế giới.
* Xin cảm ơn ông!
