Tình trạng này đặt ra yêu cầu phải siết chặt công tác quản lý, tăng cường kiểm tra, xử lý và nâng cao ý thức người dân ngay từ cơ sở.
Ông Đoàn Văn Tá - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Tuy Phước - Quy Nhơn - cho biết, trong quý I/2026, đơn vị đã xác nhận tăng đàn cho 15 cơ sở nuôi động vật rừng; xác nhận xuất bán cho 11 cơ sở; xác nhận gây nuôi động vật rừng thông thường cho 11 cơ sở; đồng thời kiểm tra điều kiện cấp mã số đối với 3 cơ sở.
Các hoạt động này góp phần đưa công tác gây nuôi động vật rừng vào nền nếp, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Cùng với đó, việc tiếp nhận động vật hoang dã do người dân tự nguyện giao nộp được triển khai kịp thời, đúng quy trình.
Lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với UBND các xã, phường tiếp nhận nhiều cá thể như: chim chào mào, rùa cổ sọc, rùa sa nhân cùng các cá thể công Ấn Độ và khỉ đuôi lợn...
Sau khi tiếp nhận, các cá thể động vật đều được kiểm tra sức khỏe, chăm sóc theo quy trình kỹ thuật và xử lý theo quy định, bảo đảm phù hợp với đặc tính sinh học trước khi tái thả về môi trường tự nhiên hoặc chuyển giao cho đơn vị chức năng.
Dù vậy, tình trạng vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã vẫn còn xảy ra. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 3 đối tượng với tổng số tiền 9 triệu đồng, tịch thu 72 cá thể chim các loại.
Trong số này, 30 cá thể yến phụng đã chết được tiêu hủy nhằm phòng ngừa dịch bệnh; số còn lại như chào mào, sáo nghệ, hút mật lưng đen, cà cưỡng được thả về tự nhiên. Việc xử lý được thực hiện đúng quy định, bảo đảm an toàn dịch bệnh và phù hợp tập tính từng loài.
Ông Ngô Văn Tỉnh - Giám đốc Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn - cho hay, Công ty luôn sẵn sàng phối hợp với lực lượng kiểm lâm và các cơ quan liên quan trong việc thả động vật hoang dã đủ điều kiện về môi trường tự nhiên thuộc lâm phần do Công ty quản lý, góp phần phục hồi quần thể loài.
Cũng theo ông Tỉnh, để công tác này đạt hiệu quả bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương và đặc biệt là nâng cao ý thức người dân trong việc không săn bắt, mua bán động vật hoang dã.
Ở góc độ địa phương, ông Lê Công Trình - Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Nam - khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an và đơn vị liên quan để kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không tiếp tay cho các hoạt động mua bán, nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã.
Nhấn mạnh giải pháp lâu dài, ông Đoàn Văn Tá cho rằng, nhiều vụ vi phạm xuất phát từ nhận thức còn hạn chế của một bộ phận người dân, nhất là ở cơ sở.
Vì vậy, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, công tác tuyên truyền, vận động được xác định là giải pháp căn cơ, góp phần thay đổi hành vi, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ động vật hoang dã.
Trên cơ sở kết quả đạt được, Hạt Kiểm lâm khu vực Tuy Phước - Quy Nhơn tiếp tục chỉ đạo kiểm lâm viên địa bàn quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi, gây nuôi động vật hoang dã; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.
Đồng thời, tham mưu cho UBND các xã, phường và các chủ rừng triển khai hiệu quả kế hoạch bảo vệ rừng, động vật hoang dã trong năm 2026 và phương án giai đoạn 2026-2030, chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh.
Theo Chi cục Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và Môi trường), khu vực Tuy Phước - Quy Nhơn có hệ động vật hoang dã phong phú nhờ sự giao thoa của nhiều dạng sinh cảnh như rừng tự nhiên, đồi núi thấp, đầm phá ven biển.
Nhiều loài như khỉ, cu li, tê tê, rùa, chim… vẫn hiện diện, trong đó có không ít loài quý hiếm cần được bảo vệ. Tuy nhiên, sinh cảnh ngày càng bị thu hẹp khiến động vật xuất hiện gần khu dân cư nhiều hơn, kéo theo nguy cơ xung đột và gia tăng tình trạng săn bắt, mua bán, nuôi nhốt trái phép.
Ông Trương Thanh Hà - quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh - cho biết, công tác bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn đang đối mặt với nhiều thách thức. Dù vậy, nhận thức của người dân đã có chuyển biến tích cực, thể hiện qua việc tự nguyện giao nộp động vật hoang dã.
Thời gian tới, Chi cục sẽ chỉ đạo các Hạt Kiểm lâm siết chặt quản lý, tăng cường bảo vệ ngay từ cơ sở; đồng thời phát huy vai trò của chính quyền địa phương và cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học.
