Lập lại kỷ cương trong khai thác thủy sản
Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), đến cuối tháng 3-2026, toàn tỉnh có 5.768 tàu cá từ 6 m trở lên đã đăng ký; 100% tàu đủ điều kiện đã được cấp phép khai thác.
Các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động bị cấm xuất bến khai thác. Ảnh: N.N
Với 244 tàu không đủ điều kiện, tỉnh lập danh sách quản lý riêng, giám sát chặt, kiên quyết không để hoạt động trái phép. Dữ liệu tàu cá được cập nhật đầy đủ trên hệ thống VNFishbase, góp phần minh bạch hóa công tác quản lý.
Công tác kiểm soát sản lượng được thực hiện nghiêm. 100% tàu từ 15 m trở lên cập cảng chỉ định; sản lượng bốc dỡ được đối chiếu giữa nhật ký khai thác, dữ liệu giám sát hành trình (VMS) và thực tế.
Qua thống kê, từ năm 2024 đến nay, các cảng cá đã cấp 1.549 giấy xác nhận nguyên liệu với hơn 31.700 tấn thủy sản. Ngoài ra, 943 tàu mất kết nối VMS đã được xử lý; trong đó 513 tàu bị xử phạt với tổng số tiền gần 16 tỷ đồng. Các hành vi vượt ranh giới khai thác cũng được phát hiện, xử lý nghiêm.
Các lực lượng chức năng, nhất là lực lượng BĐBP, tăng cường tuần tra, kiểm soát, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm IUU.
Đại tá Trần Tiến Hải - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh - cho biết, đơn vị đã chỉ đạo khắc phục tồn tại trong tuyên truyền, xử lý; kiên quyết tịch thu phương tiện, xử lý hình sự đối với chủ tàu, thuyền trưởng tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần; đồng thời, tăng cường nắm tình hình, kịp thời phát hiện, xử lý tàu vượt ranh giới, vi phạm quy định về VMS.
Thời gian tới, các cơ quan chức năng của tỉnh tiếp tục rà soát, đồng bộ dữ liệu tàu cá; bắt buộc tàu từ 12 m trở lên cập cảng chỉ định; triển khai truy xuất nguồn gốc điện tử theo lộ trình. Đồng thời, siết chặt kiểm soát xuất, nhập bến; xử lý nghiêm hành vi môi giới, tháo gỡ thiết bị VMS; ngăn chặn tình trạng “đánh tráo ngư dân”, gian lận thương mại, hợp thức hóa hồ sơ...
Hướng đến phát triển bền vững
Cùng với việc siết chặt quản lý, các cơ quan liên quan chuyển từ tư duy “kiểm soát” sang “đồng hành”, lấy người dân làm trung tâm trong tổ chức lại sản xuất trên biển.
Thay vì chỉ tập trung xử lý vi phạm, tỉnh chú trọng hỗ trợ ngư dân thích ứng quy định mới, từng bước chuyển đổi nghề phù hợp. Trong đó, giải quyết sinh kế được xác định là yếu tố then chốt để chống khai thác IUU một cách căn cơ, lâu dài.
Cụ thể, ngày 20-3-2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 970/QĐ-UBND về việc tạm cấp kinh phí từ ngân sách năm 2026 với số tiền hơn 212 tỷ đồng cho các xã, phường ven biển triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, xả bản tàu cá không đủ điều kiện hoạt động.
Chính sách áp dụng cho 807 tàu với 941 ngư dân, góp phần giảm áp lực khai thác ven bờ, đồng thời mở ra hướng sinh kế mới ổn định hơn. Việc hỗ trợ không chỉ dừng ở kinh phí mà còn gắn với tư vấn nghề, kết nối việc làm.
Ngoài ra, UBND tỉnh chỉ đạo các xã, phường ven biển tiếp tục siết chặt quản lý tàu cá không đủ điều kiện, kiên quyết không để phát sinh khai thác trái phép.
Người đứng đầu địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra vi phạm.
Đối với nhóm tàu dưới 6 m, các địa phương khẩn trương rà soát, thống kê đầy đủ, không để gia tăng số lượng, đồng thời cấp mã số quản lý riêng để kiểm soát chặt từ cơ sở.
Cùng với đó, hạ tầng giám sát được đẩy nhanh tiến độ. Trước ngày 30-4, các địa phương phải hoàn thành lắp đặt thiết bị định vị vệ tinh Viettel đối với tàu cá không đủ điều kiện trong diện quản lý; đồng thời triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ, xóa bản tàu cá và chuyển đổi nghề.
Theo ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, những giải pháp quyết liệt thời gian qua không chỉ nhằm thực hiện khuyến nghị của Ủy ban châu Âu để sớm gỡ “thẻ vàng”, mà còn hướng đến mục tiêu tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiện đại, có trách nhiệm.
Sự kết hợp giữa tăng cường quản lý, giám sát với hỗ trợ sinh kế và nâng cao nhận thức đã tạo chuyển biến rõ rệt trong hành vi khai thác của ngư dân.
“Tỉnh kiên định mục tiêu phát triển thủy sản bền vững, trong đó thu nhập của người dân từng bước được ổn định, nguồn lợi thủy sản được bảo vệ, tái tạo, hoạt động khai thác gắn với gìn giữ môi trường biển.
Đây không chỉ là yêu cầu trong tiến trình hội nhập, mà còn là định hướng lâu dài nhằm nâng cao giá trị, uy tín và vị thế của thủy sản địa phương” - ông Thương nhấn mạnh.
