Ngôi trường phổ thông đầu tiên ở thị trấn Dân Chủ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Năm 1973, tôi là một trong 16 giáo viên miền Bắc vào chi viện cho Gia Lai. Tại đây, tôi đã chứng kiến sự ra đời của ngôi trường phổ thông cấp I đầu tiên của tỉnh.
Mặc dù trong điều kiện chiến tranh nhưng ngành Giáo dục của tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng. Toàn tỉnh có 271 cán bộ, giáo viên; hệ thống giáo dục đã phát triển ở nhiều vùng giải phóng với 111 lớp, 2.346 học viên bình dân học vụ; 115 lớp, 757 học viên các lớp bổ túc văn hóa tại chức cho cán bộ các cấp; 9 lớp, 184 học viên tập trung Trường Bổ túc Văn hóa tỉnh và ở một số huyện.
Cùng thời gian này, các cơ quan cấp tỉnh đã được chuyển về đóng rải rác ở khu vực rừng ngã ba sông Ba và sông La Bà (thuộc huyện Kbang hiện nay). Tại vùng căn cứ này, chính quyền cách mạng cũng đồng thời thành lập thị trấn Dân Chủ (thuộc xã Krong hiện nay) dân cư đã đông, con em cán bộ cũng nhiều. Tuy nhiên, giáo dục phổ thông ở vùng giải phóng đến năm 1973 vẫn chưa có.
 Học sinh Trường Phổ thông cấp I thị trấn Dân Chủ tập thể dục giữa giờ (ảnh tư liệu).
Học sinh Trường Phổ thông cấp I thị trấn Dân Chủ tập thể dục giữa giờ (ảnh tư liệu).
Trong tình hình ấy, thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy và chính quyền cách mạng tỉnh về phát triển giáo dục phổ thông cho thị trấn Dân Chủ, ngày 15-9-1973, ông Nguyễn Anh Tuấn (tức Nguyễn Đình Chi), là Ủy viên Ban Giáo dục tỉnh (tương đương Sở Giáo dục và Đào tạo bây giờ) đã trực tiếp chỉ thị cho ông Cao Ngọc Nguyên và ông Khắc Văn Kiêu (là giáo viên mới được bổ sung từ miền Bắc vào) phải thành lập ngay một Trường Phổ thông cấp I. Địa điểm trường đặt tại thị trấn Dân Chủ, hình thức tổ chức giống như một trường phổ thông ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa.
Về sự kiện này, ông Cao Ngọc Nguyên nhớ lại: “Sau khi phân tích ý nghĩa về sự ra đời của ngôi trường, ông Nguyễn Anh Tuấn giao nhiệm vụ: Trường ban đầu chỉ có 2 giáo viên, giao cho đồng chí Cao Ngọc Nguyên phụ trách trường vì đã từng là Hiệu trưởng trường cấp II ở miền Bắc, còn đồng chí Khắc Văn Kiêu làm giáo viên. Về học sinh thì tuyển con em cán bộ của cơ quan tỉnh, con em đồng bào dân tộc thiểu số tại thị trấn Dân Chủ và các làng đồng bào dân tộc thiểu số ở gần đấy. Thời gian học liên tục, cứ 6 tháng/khóa. Ngày khai giảng được lãnh đạo tỉnh ấn định là ngày 1-10-1973”. Sau khi giao nhiệm vụ, ông Nguyễn Anh Tuấn chỉ vào một tập sách để ngay ngắn trên bàn và bảo ông Nguyên nhận tài liệu gồm 5 bộ sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 5 và một quả địa cầu mới nhận được từ Ban Giáo dục Khu V gửi vào. Ông tươi cười thân mật vỗ vai 2 giáo viên và nói: “Tất cả chỉ có thế, bây giờ là việc của các cậu”. Ông Nguyên hồi tưởng: “Hôm ấy, chúng tôi nhận nhiệm vụ mà lòng nặng trĩu lo âu. Mở một ngôi trường là chuyện to tát, trong khi từ lúc ấy cho đến ngày khai giảng chỉ còn vỏn vẹn 13 ngày! Chúng tôi phải hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ với nhân sự là 2 con người và 4 bàn tay trắng”.
Nhưng họ không đơn độc. Ngay hôm sau từ lãnh đạo tỉnh, Ban Giáo dục, chính quyền và nhân dân thị trấn Dân Chủ đều bắt tay cùng làm. Vài hôm sau, ngôi trường bằng gỗ rừng, lợp tranh, bốn bề che bằng phên nứa và một căn nhà nhỏ phía sau để làm chỗ ở cho giáo viên đã được dựng xong. Khu trường nằm trên một khoảnh đất rộng, bằng phẳng nằm gần kề trung tâm thị trấn. Trước và sau trường có nhiều cây to che bóng mát. Bàn ghế trong lớp học là 6 cái cọc đóng sâu xuống đất, bên trên kê tấm ván. 2 ngày trước khai giảng, ông Chinh (tức Ngô Thành) thay mặt lãnh đạo tỉnh triệu tập 2 anh em chúng tôi lên giao nhiệm vụ. Tổng số học sinh huy động được 85 em, biên chế làm 4 lớp.
Đúng 8 giờ sáng 1-10-1973, trời nắng rất đẹp, lễ khai giảng Trường Phổ thông cấp I thị trấn Dân Chủ được tổ chức rất trang trọng. Khách đến dự có ông Đinh Núp-Chủ tịch UBND Cách mạng tỉnh; ông Nguyễn Anh Tuấn- Ủy viên Ban Giáo dục tỉnh; ông Nguyễn Văn Thứ-Trưởng ban Tuyên huấn Tỉnh ủy; ông Nguyễn Xích-Phó Trưởng ban Quản lý thị trấn. Hầu như toàn bộ nhân dân thị trấn và đồng bào dân tộc các làng gần đấy đều mang chiêng đến múa hát chào mừng, còn có rất đông cán bộ các cơ quan cấp tỉnh và một số bộ đội đến dự. Ông Nguyễn Anh Tuấn là người đọc diễn văn khai giảng; ông Cao Ngọc Nguyên báo cáo về kế hoạch năm học, Anh hùng Núp phát biểu chào mừng và giao nhiệm vụ cho Ban Giáo dục tỉnh cùng thầy trò nhà trường.
Ông Nguyên kể tiếp: “Sáng hôm sau, ngày 2-10, thầy trò chúng tôi bắt đầu tiết học đầu tiên. Học trò đến trường đều đeo khăn quàng đỏ, quần áo gọn gàng. Nhưng rồi khó khăn nảy sinh như: Với lớp 1A của học sinh dân tộc Bahnar, thầy thì chưa biết tiếng Bahnar, trò thì đa số lại không biết tiếng Kinh. Nhưng nhờ trong số học sinh dân tộc ấy có vài em cũng biết lõm bõm tiếng Kinh, thế là thầy dạy phải qua… phiên dịch”. Để có thể dạy được, mỗi tối 2 thầy giáo phải vào làng để học tiếng Bahnar.
Thêm một khó khăn nữa: Ngoài mấy quyển sách giáo khoa đã cũ từ miền Bắc gửi vào thì không có tài liệu nào khác. Trong khi thực tế đòi hỏi cần có chương trình để theo đó mà thực hiện tiến độ của năm học, rồi biên chế lớp năm học, rồi sổ điểm, học bạ, sổ đầu bài... Thấu hiểu khó khăn, Ban Giáo dục tỉnh cử tôi-lúc ấy là cán bộ của Ban-biệt phái xuống ngôi trường này để cùng các giáo viên tự soạn chương trình giảng dạy các môn.
Mỗi buổi sáng đầu tuần, tiếng Quốc ca chào cờ của thầy và trò vang lên, tiếng hô tập thể dục giữa giờ đều đặn mỗi ngày đã làm cho thị trấn giải phóng duy nhất thời ấy trở nên rộn ràng. Trường Phổ thông cấp I thị trấn Dân Chủ đã đánh dấu cho sự ra đời của nền giáo dục phổ thông cách mạng Gia Lai chúng ta như thế!
NGÔ MINH THÚY

Có thể bạn quan tâm

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Trên non cao, chạm vào Pleiku

Trên non cao, chạm vào Pleiku

(GLO)- Chỉ vài giờ chinh phục Chư Nâm hay Rơ Vâng, du khách đã có thể đứng trên cao, mở rộng tầm mắt giữa thiên nhiên khoáng đạt, cảm nhận rõ nhịp thở và vẻ đẹp nguyên sơ của cao nguyên Pleiku. 

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, không khí mừng Đảng, mừng Xuân đang lan tỏa nơi các buôn làng vùng cao nguyên Gia Lai từ hệ thống đèn đường mới thắp sáng ban đêm, sắc hoa rực rỡ hai bên lối đi, đến tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp vừa hoàn thành.

Giữ hồn quê giữa những đổi thay

Tiếp thêm sức sống cho làng nghề nón lá Gò Găng

(GLO)- Trải qua bao thăng trầm, làng nghề nón lá Gò Găng (phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa của người dân địa phương. Hiện nay, nghề chằm nón tuy không còn là nguồn thu nhập chính, song những thợ lâu năm nơi đây vẫn âm thầm gắn bó với nghề, gìn giữ ký ức làng quê.

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

(GLO)- Thời gian qua, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai) đã từng bước thay đổi trong cách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chuyển từ hỗ trợ người nghèo nâng cao khả năng tiếp cận thông tin lên đến hỗ trợ có điều kiện, gắn trách nhiệm của người thụ hưởng.

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

(GLO)- Mùa đông Vĩnh Sơn - miền sơn cước vốn được ví như “xứ lạnh” của vùng Tây Sơn hạ đạo (tỉnh Gia Lai) - trầm lắng, se lạnh và ẩm ướt. Năm nay, Vĩnh Sơn đón một món quà bất ngờ khi hoa đào nở sớm, bừng sáng núi rừng.

Hồi sinh làng nghề truyền thống nhờ chuyển đổi số

Hồi sinh nhờ chuyển đổi số

(GLO)- Khi thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhu cầu, các kênh mua bán truyền thống trong nước cũng thu hẹp, người dân làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp (phường An Nhơn) đã chủ động chuyển đổi số, mở ra hướng đi mới giúp nghề truyền thống hồi sinh.

An Hòa chuyển mình trong xây dựng nông thôn mới

An Hòa: Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới

(GLO) - Ông Trần Ngọc Cát - Trưởng thôn An Hòa (xã Tuy Phước Bắc) cho biết: Đầu năm 2023, khi còn thuộc xã Phước Quang (huyện Tuy Phước cũ), An Hòa được chọn làm điểm xây dựng thôn thông minh - một tiêu chí quan trọng để xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

(GLO)- Khi màn đêm buông xuống, thôn Kiên Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai) lại bừng sáng bởi hàng ngàn bóng đèn được thắp lên giữa các vườn hoa cúc. Ngắm từ xa, cả cánh đồng cúc như một dải ngân hà nhỏ giữa vùng quê yên ả, vừa lung linh vừa ấm áp trong những ngày cuối năm se lạnh.

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới bền vững

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới

(GLO)- Những năm qua, xã Chư Păh đã huy động sức dân cùng nguồn lực đầu tư của Nhà nước để xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, hạ tầng nông thôn và sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

null