Từ con đường lầy lội đến mái trường mới
Với Siu Chúc - học sinh lớp 9A, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Púch, năm học 2026-2027 là một năm học đặc biệt. Em không còn phải vượt quãng đường xa để đến lớp mỗi ngày mà được học tập, ăn ở và sinh hoạt ngay tại trường.
“Năm nay được học trong ngôi trường mới, em cảm thấy rất vui và vinh dự. Trường mới có cơ sở vật chất đầy đủ, khang trang nên chúng em có điều kiện học tập tốt hơn” - Chúc phấn khởi nói.
Trước đây, đường đến trường của nhiều học sinh ở Ia Púch không phải lúc nào cũng thuận lợi. Quãng đường xa, mùa mưa đường trơn trượt, có những đoạn bị nước chia cắt khiến việc đi lại gặp nhiều trở ngại.
Năm nay, học sinh ở 7 xã biên giới của tỉnh được học tập trong những ngôi trường mới; những em ở xa được bố trí nội trú hoặc bán trú phù hợp.
Với học sinh nội trú, 1 ngày ở trường không chỉ có những tiết học trên lớp. Bữa ăn, giờ nghỉ, giờ tự học và các hoạt động sinh hoạt diễn ra trong cùng một không gian. Khoảng cách từ nhà đến lớp không còn là trở ngại mỗi ngày, còn giáo viên có thêm điều kiện theo sát học sinh ngoài giờ lên lớp.
Điều đó cũng đặt ra một yêu cầu mới. Các em phải làm quen với môi trường sống tập thể, với thời gian biểu, giờ tự học và những quy định của đời sống nội trú.
Từ những việc nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày, học sinh được hướng dẫn hình thành thói quen tự giác, biết giữ gìn không gian chung và sống có trách nhiệm với tập thể.
Cô Hoàng Thị Thắm có hơn 10 năm công tác tại địa bàn biên giới. Cô cho rằng, mô hình mới tạo điều kiện để giáo viên gắn bó với học sinh nhiều hơn.
“Với mô hình nội trú này, tôi nghĩ việc duy trì sĩ số sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Giáo viên cũng có thêm thời gian gắn bó với học sinh, không chỉ giáo dục kiến thức mà còn hướng dẫn các em kỹ năng sống, nền nếp sinh hoạt” - cô Thắm chia sẻ.
Ở Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Púch, những ngày đầu vận hành được nhà trường tập trung xây dựng nền nếp sinh hoạt cho học sinh.
Thời gian biểu, nội quy, quy chế quản lý học sinh được xây dựng phù hợp với đời sống nội trú. Các hoạt động rèn luyện, giáo dục kỹ năng sống và ý thức kỷ luật cũng được triển khai với sự phối hợp của các lực lượng quân sự, công an, đoàn thanh niên.
Theo Hiệu trưởng Phan Thành Tiến, ngôi trường được xây dựng trên diện tích hơn 5 ha, có 23 lớp (từ lớp 1 đến lớp 9), đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 750 học sinh.
Các phòng học, khu nội trú, nhà ăn và những hạng mục phục vụ học tập, sinh hoạt được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng để mô hình mới đi vào hoạt động ngay từ năm học đầu tiên.
Nối dài những ước mơ
Những thay đổi ở Ia Púch cũng đang diễn ra tại Ia Mơ, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chía và Ia O. Năm học 2026-2027, tất cả 7 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới cùng được đưa vào hoạt động, tạo nên một mô hình giáo dục mới trên tuyến biên giới phía Tây của tỉnh.
7 trường có 212 lớp, đáp ứng nhu cầu học tập cho trên 6.800 học sinh, trong đó có 2.586 học sinh nội trú và 4.228 học sinh bán trú. Tổng mức đầu tư dự án hơn 1.500 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh.
Mỗi địa bàn có điều kiện khác nhau, nhưng điểm chung của những ngôi trường này không chỉ là cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ. Với học sinh ở xa, việc được ăn, ở, học tập và rèn luyện trong cùng một môi trường giúp giảm bớt trở ngại về khoảng cách; nhà trường cũng có điều kiện theo sát hơn quá trình học tập và sinh hoạt của từng học sinh.
Ở Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Nan, những ngày đầu vận hành cũng đặt ra yêu cầu xây dựng một nền nếp sinh hoạt mới cho học sinh.
Hiệu trưởng Trịnh Xuân Giáp cho hay, việc đưa công trình vào sử dụng có ý nghĩa đặc biệt đối với thầy và trò, nhất là tại địa bàn biên giới như Ia Nan.
Cùng với việc duy trì nền nếp học tập, đổi mới phương pháp dạy học, nhà trường xác định việc chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, ý thức trách nhiệm và tình yêu quê hương, đất nước.
“Nhà trường sẽ quan tâm đến từng học sinh, tạo cơ hội để các em phát huy năng lực, không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau” - thầy Giáp cho biết.
Bài toán đặt ra với các trường lúc này không chỉ là đưa học sinh đến trường, mà làm sao để các em thực sự học tập và trưởng thành trong môi trường mới.
Cùng với cơ sở vật chất, các điều kiện về ăn, ở, sách vở, đồng phục, đồ dùng học tập, nhân lực phục vụ... cũng được bố trí để mô hình có thể vận hành ổn định ngay trong năm học đầu tiên.
Mỗi học sinh nội trú được hỗ trợ 1,17 triệu đồng tiền ăn và 15 kg gạo mỗi tháng; học sinh bán trú được hỗ trợ 450.000 đồng và 8 kg gạo mỗi tháng, áp dụng không quá 9 tháng trong năm học.
Những chính sách này góp phần tạo điều kiện để học sinh ở xa có thể yên tâm học tập, thay vì phải vượt quãng đường dài mỗi ngày.
Sau lễ khai giảng và cắt băng khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Púch, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã trực tiếp tham quan điều kiện cơ sở vật chất tại trường.
Phó Thủ tướng cho rằng, đây là một trong những ngôi trường có cảnh quan đẹp, chất lượng công trình tốt, bảo đảm các điều kiện để học sinh bước vào năm học mới.
“Nhìn thấy ánh mắt, nụ cười hạnh phúc của học sinh, phụ huynh, giáo viên, chúng ta có thể thấy được ý nghĩa của việc thực hiện thành công chủ trương của Bộ Chính trị, tạo điều kiện để phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục, nâng cao dân trí trên địa bàn biên giới, địa bàn vùng sâu, vùng xa của Tổ quốc” - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh.
Từ những ngôi trường mới, ngành Giáo dục kỳ vọng không chỉ cải thiện điều kiện học tập mà còn tạo nền tảng đào tạo nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Phạm Văn Nam - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai - cho rằng, việc đưa 7 trường nội trú tại các xã biên giới vào hoạt động là cơ hội để tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục; đồng thời gắn việc dạy học với rèn luyện kỹ năng sống, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh, hướng nghiệp và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Cũng theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, ngành Giáo dục sẽ phối hợp với các lực lượng quân sự, công an và đoàn thanh niên để hướng dẫn học sinh rèn luyện kỹ năng, nền nếp, tác phong, từng bước hình thành ý thức trách nhiệm với cộng đồng và quê hương.
Những ngày đầu làm quen rồi sẽ qua. Những ngôi trường mới cũng sẽ dần trở thành mái nhà quen thuộc của thầy trò vùng biên. Và điều quan trọng nhất từ những công trình ấy là học sinh có thêm điều kiện để học tập, rèn luyện và trưởng thành ngay trên quê hương mình.
