Thông tin trên được ông Ngô Văn Thịnh - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ GD&ĐT) cho biết, trong bối cảnh nhiều địa phương xuất hiện phản ánh về các khoản thu đầu năm học.
Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh, việc xử lý không chỉ dừng ở yêu cầu khắc phục khoản thu sai mà còn phải xem xét trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục.
Theo quy định hiện hành, các khoản thu trong trường phổ thông cơ bản gồm học phí, các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục và các khoản tài trợ của tổ chức, cá nhân cho cơ sở giáo dục. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm quy định danh mục, mức thu cụ thể cũng như cơ chế quản lý, thu và chi.
Để xác định 1 khoản thu có phải là lạm thu hay không, Bộ GD&ĐT cho rằng, cần đối chiếu ít nhất 3 yếu tố: khoản thu có thuộc danh mục được phép hay không; mức thu có đúng quy định; việc thu có bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích hay không.
Một số khoản dịch vụ tại trường học có thể được thu theo quy định của từng địa phương như: tiền ăn, bán trú, đưa đón học sinh, hoạt động ngoại khóa, kỹ năng sống, học bơi, ứng dụng công nghệ và học tập số... Tuy nhiên, các khoản này phải tuân thủ mức thu và nguyên tắc do địa phương ban hành.
Bộ GD&ĐT cho biết hằng năm đều yêu cầu các địa phương công khai các khoản thu, chi và số điện thoại tiếp nhận phản ánh của phụ huynh. Tuy nhiên, việc thực hiện tại một số nơi chưa đồng đều, thậm chí có tình trạng lợi dụng danh nghĩa "tự nguyện" để tạo áp lực buộc phụ huynh đóng góp.
Trước thực tế này, Bộ đã thành lập 4 đoàn kiểm tra do các thứ trưởng làm trưởng đoàn để làm việc với một số địa phương về việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp, chuẩn bị năm học và các nội dung liên quan; trong đó, có nội dung kiểm tra việc thực hiện các quy định về thu, chi và tình trạng lạm thu.
Bộ cũng đề nghị khi phát hiện trường có lạm thu, địa phương phải công khai danh sách trong vòng 3 ngày trên phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời xem xét trách nhiệm của hiệu trưởng theo quy định.
Trước ngày 30-9, các tỉnh, thành phố phải báo cáo Bộ về số trường được phản ánh hoặc thuộc diện thanh tra; số trường có sai phạm; tổng số tiền thu sai; số tiền đã thu hồi, hoàn trả cho phụ huynh và số cán bộ, giáo viên bị xử lý kỷ luật.
