Các diễn biến mới nhất trong hai ngày qua cho thấy nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng vẫn hiện hữu khi căng thẳng quanh Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới, chưa được giải quyết triệt để.
Ngày 20-6, truyền thông nhà nước Iran dẫn tuyên bố của Bộ Chỉ huy Khatam al-Anbiya cho biết: Tehran đã áp đặt trở lại các biện pháp hạn chế đối với hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz, với lý do Mỹ và Israel vi phạm các cam kết ngừng bắn trước đó. Giới chức Iran cảnh báo đây mới chỉ là “bước đầu tiên” trong một loạt biện pháp đáp trả nếu các hành động quân sự tiếp tục diễn ra.
Tuy nhiên, phía Mỹ cho biết hoạt động vận tải thương mại qua khu vực vẫn đang diễn ra. Theo các nguồn tin phương Tây, mặc dù có thể phải mất nhiều tháng để lưu lượng tàu đông đảo như trước đây, nhưng hiện tuyến hàng hải này bắt đầu ghi nhận hàng chục tàu hàng và tàu chở dầu di chuyển trở lại trong những ngày qua.
Từ cuối tháng 2-2026 đến nay, cuộc chiến đã gây ra một trong những cú sốc nguồn cung năng lượng nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Theo các đánh giá của giới phân tích và các tổ chức năng lượng quốc tế, việc gián đoạn hoạt động tại Hormuz đã khiến giá dầu Brent có thời điểm vượt 120 USD/thùng, đánh dấu đợt tăng giá nhanh nhất kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970.
Theo Reuters, việc đóng cửa hoặc hạn chế hoạt động tại Hormuz đã ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 20% nguồn cung dầu và LNG toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ lạm phát, suy giảm tăng trưởng kinh tế và đẩy chi phí sản xuất lên cao ở nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng.
Tác động của cuộc khủng hoảng không chỉ giới hạn ở thị trường dầu mỏ. Nhiều mặt hàng quan trọng khác như phân bón, khí đốt hóa lỏng, nhiên liệu hàng không và nguyên liệu công nghiệp cũng chịu ảnh hưởng do các tuyến vận tải biển bị gián đoạn. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu hàng không và chi phí logistics tăng cao cũng đã gây áp lực không nhỏ lên chuỗi cung ứng toàn cầu trong thời gian qua.
Một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong tháng 6 khi Mỹ và Iran đạt được các thỏa thuận tạm thời, nhằm giảm căng thẳng và từng bước khôi phục lưu thông hàng hải. Reuters cho biết: Các cuộc đàm phán gần đây đã giúp giảm bớt áp lực lên thị trường dầu mỏ, kéo giá nhiên liệu xuống thấp hơn so với thời điểm đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng.
Tuy nhiên, tại nhiều quốc gia, chính phủ vẫn phải triển khai các biện pháp hỗ trợ để giảm tác động của giá nhiên liệu cao đối với người dân và doanh nghiệp. Chẳng hạn như, ngày 21-6, Chính phủ Australia thông báo kéo dài chương trình giảm thuế nhiên liệu thêm một tháng, giúp giá xăng và dầu diesel thấp hơn khoảng 16 cent/lít. Chính phủ nước này cho biết quyết định được đưa ra nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt trong bối cảnh hậu quả của cuộc khủng hoảng năng lượng vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.
Trước việc Iran tuyên bố đóng Eo biển Hormuz trở lại, các chuyên gia cảnh báo thị trường nhiên liệu, vốn đang rất mong manh, có thể chịu tác động ngay trong vài ngày tới. Nói cách khác, bất kỳ sự cố quân sự mới nào hoặc việc Iran tái áp đặt các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn tại Hormuz đều có thể khiến giá dầu bật tăng trở lại trong thời gian ngắn.
