(GLO)- Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với các mặt hàng nông - lâm sản xuất khẩu.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về những giải pháp và lộ trình thích ứng của tỉnh đối với quy định này.
* Thưa ông, tỉnh Gia Lai đang đối mặt với những khó khăn gì khi triển khai EUDR, đặc biệt đối với 3 ngành hàng chủ lực là gỗ, cao su và cà phê?
Ông Nguyễn Văn Hoan. Ảnh: N.N
- Gia Lai có diện tích cà phê, cao su và rừng sản xuất lớn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, khi đối chiếu với các yêu cầu của EUDR, tỉnh đang gặp 3 nhóm thách thức chính.
Thứ nhất là yêu cầu về dữ liệu và định vị địa lý (geolocation). EUDR đòi hỏi truy xuất nguồn gốc đến từng lô đất. Trong khi đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp của tỉnh chủ yếu do hàng trăm nghìn hộ nhỏ lẻ đảm nhiệm.
Việc thu thập tọa độ GPS và số hóa bản đồ cho từng thửa đất đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thứ hai là vấn đề xác định ranh giới rừng theo mốc thời gian ngày 31-12-2020. Theo quy định, tỉnh phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ đất phá rừng hoặc suy thoái rừng sau thời điểm này. Tuy nhiên, tại một số địa phương, dữ liệu bản đồ lâm nghiệp và địa chính chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác nhận.
Thứ ba là áp lực đối với chuỗi cung ứng. Ngành cà phê có nhiều tầng nấc trung gian, khiến thông tin từ vườn đến nhà máy chế biến dễ bị đứt gãy.
Với cao su và gỗ, các yêu cầu về tính hợp pháp và chứng chỉ bền vững buộc doanh nghiệp (DN) phải điều chỉnh hệ thống quản trị, làm gia tăng chi phí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
* Trước những yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ DN, hợp tác xã (HTX) và nông hộ, thưa ông?
- Tỉnh đã thành lập Tổ công tác công tư triển khai EUDR, do Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực. Tổ công tác có nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp các vướng mắc; hướng dẫn kỹ thuật và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý kịp thời.
Đồng thời, cơ chế đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, DN và HTX cũng được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng và rừng trồng; cập nhật bản đồ địa chính, bản đồ rừng; hỗ trợ xác định ranh giới và tọa độ theo yêu cầu.
Đối với những diện tích còn thiếu dữ liệu số, các đơn vị được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai và thông tin không gian. Mục tiêu là xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp cấp tỉnh về rừng và vùng nguyên liệu, làm nền tảng cho việc truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Tỉnh cũng hướng dẫn DN thiết lập quy trình thu thập thông tin chuỗi cung ứng, đánh giá và giảm thiểu rủi ro; đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu.
Đối với HTX và nông hộ, các lớp tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng ghi chép nhật ký sản xuất, lưu giữ hồ sơ đất đai, hợp đồng liên kết, hóa đơn, chứng từ… Qua đó, hình thành thói quen sản xuất có minh chứng.
Giải pháp căn cơ là thúc đẩy liên kết chuỗi và tổ chức lại sản xuất. Tỉnh khuyến khích DN ký hợp đồng bao tiêu, hợp tác dài hạn với HTX để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm kiểm soát thông tin truy xuất nguồn gốc và giảm áp lực cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Trên cơ sở dữ liệu cập nhật, tỉnh sẽ phân loại vùng theo mức độ nguy cơ liên quan đến mất rừng, ưu tiên hoàn thiện hồ sơ đối với vùng nguy cơ thấp, đồng thời xây dựng lộ trình xử lý phù hợp với những vùng còn chồng lấn.
Tỉnh Gia Lai sẽ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Phan Tuấn
* Tỉnh đặt ra lộ trình thích ứng với EUDR như thế nào để vừa tuân thủ quy định, vừa duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu và nâng cao giá trị bền vững cho các mặt hàng gỗ, cao su, cà phê của địa phương?
- Tỉnh xác định EUDR không chỉ là yêu cầu tuân thủ của một thị trường mà còn là cơ hội để tái cấu trúc ngành nông - lâm nghiệp theo hướng minh bạch và bền vững. Lộ trình thích ứng được xây dựng theo 3 giai đoạn với mục tiêu “tuân thủ - ổn định - nâng tầm”.
Giai đoạn ngắn hạn tập trung hoàn thiện nền tảng tuân thủ: Rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu; hỗ trợ DN thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc; tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở, HTX và nông hộ. Mục tiêu là bảo đảm hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU không bị gián đoạn.
Giai đoạn trung hạn hướng đến ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng vùng nguyên liệu bền vững. Tỉnh thúc đẩy liên kết DN - HTX - nông hộ; hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu về pháp lý đất đai, định vị tọa độ và không gây mất rừng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tích hợp cơ sở dữ liệu để giảm chi phí tuân thủ.
Về dài hạn, tỉnh định vị thương hiệu vùng nguyên liệu “không mất rừng - minh bạch - trách nhiệm”; khuyến khích đầu tư chế biến sâu, nâng tỷ lệ sản phẩm tinh chế và phát triển các chứng chỉ bền vững. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của EU, sản phẩm gỗ, cao su và cà phê của tỉnh sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh, qua đó duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững.
(GLO)- Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương siết chặt quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm nghiệm nông sản xuất khẩu; xử lý nghiêm tình trạng môi giới, mua bán, cho thuê mã số trái quy định.
(GLO)- Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư dự án trang trại chăn nuôi heo tập trung AGRI Gia Lai 2 với tổng vốn đầu tư 270 tỷ đồng.
(GLO)- Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư đối với dự án trang trại chăn nuôi heo Phú Cường Phát tại xã Phú Túc và xã Ia Rsai, với tổng mức đầu tư 140 tỷ đồng.
(GLO)- Sáng 15-5, Hội Nông dân xã Nhơn Châu tổ chức ra mắt mô hình “Thu gom rác thải nhựa từ lồng, bè nuôi trồng thủy sản vào bờ” năm 2026 với sự tham gia của 30 hộ nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã đảo.
(GLO)- Tại Công văn số 4600/BNNMT-TNN, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị 24 địa phương chủ động triển khai các giải pháp ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong bối cảnh tăng cường huy động thủy điện nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong mùa cạn năm 2026.
(GLO)- Ngày 14-5, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã Kon Gang tổ chức trao mô hình sinh kế chăn nuôi dê sinh sản cho 2 hộ dân tại thôn Bình Giang và Ktu thuộc dự án “Nông nghiệp bền vững vì hệ sinh thái rừng (SAFE) - Hợp phần Việt Nam” tại Gia Lai.
(GLO)- Ngày 15-5, anh Nguyễn Hữu Đảo, thành viên Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông) cho biết, theo thông tin từ một số ngư dân địa phương, từ ngày 6-5 đến ngày 9-5, 2 cá thể rùa biển đã xuất hiện quẩn quanh khu vực Eo Gió và Bãi Dứa.
(GLO)- Tháng 4-2026, UBND tỉnh có Văn bản số 3861/UBND-KGVX, cho phép sử dụng tên địa danh “Gia Lai” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Gia Lai”. Đến nay, hồ sơ đã được Sở Khoa học và Công nghệ nộp lên Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).
(GLO)- Hội Nông dân phường Hội Phú (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường tổ chức tham quan, nắm bắt tình hình mô hình nuôi cá mú Úc của ông Nguyễn Đình Nhị (hội viên nông dân tổ dân phố 1 Chi Lăng, phường Hội Phú).
(GLO)- Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, trong đó quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với cá nhân là 500 triệu đồng và đối với tổ chức là 1 tỷ đồng.
(GLO)- Chiều 10-5, Hội Nông dân phường Hội Phú (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường cùng Công ty TNHH Tơ tằm Hùng Linh Gia Lai tổ chức chương trình “Đồng hành cùng nông dân phát triển mô hình trồng dâu, nuôi tằm” năm 2026.
(GLO)- Ngày 9-5, tại phường Pleiku, Hội Nông dân tỉnh Gia Lai tổ chức lớp tập huấn kiến thức khởi nghiệp cho 135 cán bộ, hội viên nông dân khu vực phía Tây.
(GLO)- Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc, các HTX nông nghiệp đang trở thành điểm tựa giúp nông dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, nhiều hộ đã chuyển sang liên kết theo chuỗi, sản xuất bài bản để nâng cao giá trị nông sản.
(GLO)- Những năm qua, xã An Lão (tỉnh Gia Lai) đã tập trung triển khai nhiều giải pháp giảm nghèo bền vững, phát huy hiệu quả các mô hình sản xuất và nguồn vốn tín dụng chính sách, giúp người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số từng bước vươn lên, ổn định cuộc sống.
(GLO)- Phát triển mô hình cánh đồng lớn gắn với liên kết chuỗi giá trị đang được xác định là một trong những giải pháp then chốt để tái cấu trúc sản xuất lúa theo hướng bền vững.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch phát triển trồng trọt giai đoạn 2026 - 2030, hướng đến mục xóa bỏ tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ để chuyển sang mô hình nông nghiệp tuần hoàn, phát thải thấp và có giá trị gia tăng cao.
(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thủy sản trong tháng 4-2026 đạt 6,05 tỷ USD, giảm 3,8% so với tháng trước và giảm 0,8% so với cùng kỳ năm 2025.
(GLO)- Tại Gia Lai, các mô hình trình diễn giống lúa chất lượng cao được triển khai hiệu quả, kết hợp với liên kết sản xuất tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất lúa gạo và hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững.
(GLO)- Thời gian gần đây, xã Chư A Thai (tỉnh Gia Lai) đang từng bước chuyển mình trong phát triển nông nghiệp khi người dân mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chủ động liên kết theo mô hình hợp tác xã.
(GLO)- Sau khi bão số 13 năm 2025 tàn phá hệ thống đê điều tại xã Hội Sơn (tỉnh Gia Lai), chính quyền địa phương đã phê duyệt dự án khẩn cấp trị giá hơn 8,1 tỷ đồng để gia cố mái đê thượng hạ lưu đập dâng Cây Mít, bảo vệ hàng trăm hộ dân và diện tích đất sản xuất trước nguy cơ lũ tiếp diễn.
(GLO)- Từ vùng “độc canh” hồ tiêu, nông dân xã Ia Le (tỉnh Gia Lai) đang chuyển mình sang đa dạng hóa cây trồng, tạo nền tảng sản xuất ổn định, giảm rủi ro và nâng cao thu nhập.
(GLO)- Cuối tháng 4-2026, cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) trở nên nhộn nhịp khi từng đoàn tàu đánh bắt xa bờ nối đuôi nhau cập bến. Mỗi khoang tàu đầy ắp cá tươi, trong đó có những con cá ngừ đại dương "khổng lồ", nặng hơn 300 kg.
(GLO)- Trước diễn biến thời tiết phức tạp, nắng nóng kéo dài, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đã chủ động điều tiết, vận hành hiệu quả các công trình, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân trên địa bàn.
