(GLO)- Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với các mặt hàng nông - lâm sản xuất khẩu.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về những giải pháp và lộ trình thích ứng của tỉnh đối với quy định này.
* Thưa ông, tỉnh Gia Lai đang đối mặt với những khó khăn gì khi triển khai EUDR, đặc biệt đối với 3 ngành hàng chủ lực là gỗ, cao su và cà phê?
Ông Nguyễn Văn Hoan. Ảnh: N.N
- Gia Lai có diện tích cà phê, cao su và rừng sản xuất lớn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, khi đối chiếu với các yêu cầu của EUDR, tỉnh đang gặp 3 nhóm thách thức chính.
Thứ nhất là yêu cầu về dữ liệu và định vị địa lý (geolocation). EUDR đòi hỏi truy xuất nguồn gốc đến từng lô đất. Trong khi đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp của tỉnh chủ yếu do hàng trăm nghìn hộ nhỏ lẻ đảm nhiệm.
Việc thu thập tọa độ GPS và số hóa bản đồ cho từng thửa đất đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thứ hai là vấn đề xác định ranh giới rừng theo mốc thời gian ngày 31-12-2020. Theo quy định, tỉnh phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ đất phá rừng hoặc suy thoái rừng sau thời điểm này. Tuy nhiên, tại một số địa phương, dữ liệu bản đồ lâm nghiệp và địa chính chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác nhận.
Thứ ba là áp lực đối với chuỗi cung ứng. Ngành cà phê có nhiều tầng nấc trung gian, khiến thông tin từ vườn đến nhà máy chế biến dễ bị đứt gãy.
Với cao su và gỗ, các yêu cầu về tính hợp pháp và chứng chỉ bền vững buộc doanh nghiệp (DN) phải điều chỉnh hệ thống quản trị, làm gia tăng chi phí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
* Trước những yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ DN, hợp tác xã (HTX) và nông hộ, thưa ông?
- Tỉnh đã thành lập Tổ công tác công tư triển khai EUDR, do Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực. Tổ công tác có nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp các vướng mắc; hướng dẫn kỹ thuật và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý kịp thời.
Đồng thời, cơ chế đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, DN và HTX cũng được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng và rừng trồng; cập nhật bản đồ địa chính, bản đồ rừng; hỗ trợ xác định ranh giới và tọa độ theo yêu cầu.
Đối với những diện tích còn thiếu dữ liệu số, các đơn vị được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai và thông tin không gian. Mục tiêu là xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp cấp tỉnh về rừng và vùng nguyên liệu, làm nền tảng cho việc truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Tỉnh cũng hướng dẫn DN thiết lập quy trình thu thập thông tin chuỗi cung ứng, đánh giá và giảm thiểu rủi ro; đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu.
Đối với HTX và nông hộ, các lớp tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng ghi chép nhật ký sản xuất, lưu giữ hồ sơ đất đai, hợp đồng liên kết, hóa đơn, chứng từ… Qua đó, hình thành thói quen sản xuất có minh chứng.
Giải pháp căn cơ là thúc đẩy liên kết chuỗi và tổ chức lại sản xuất. Tỉnh khuyến khích DN ký hợp đồng bao tiêu, hợp tác dài hạn với HTX để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm kiểm soát thông tin truy xuất nguồn gốc và giảm áp lực cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Trên cơ sở dữ liệu cập nhật, tỉnh sẽ phân loại vùng theo mức độ nguy cơ liên quan đến mất rừng, ưu tiên hoàn thiện hồ sơ đối với vùng nguy cơ thấp, đồng thời xây dựng lộ trình xử lý phù hợp với những vùng còn chồng lấn.
Tỉnh Gia Lai sẽ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Phan Tuấn
* Tỉnh đặt ra lộ trình thích ứng với EUDR như thế nào để vừa tuân thủ quy định, vừa duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu và nâng cao giá trị bền vững cho các mặt hàng gỗ, cao su, cà phê của địa phương?
- Tỉnh xác định EUDR không chỉ là yêu cầu tuân thủ của một thị trường mà còn là cơ hội để tái cấu trúc ngành nông - lâm nghiệp theo hướng minh bạch và bền vững. Lộ trình thích ứng được xây dựng theo 3 giai đoạn với mục tiêu “tuân thủ - ổn định - nâng tầm”.
Giai đoạn ngắn hạn tập trung hoàn thiện nền tảng tuân thủ: Rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu; hỗ trợ DN thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc; tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở, HTX và nông hộ. Mục tiêu là bảo đảm hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU không bị gián đoạn.
Giai đoạn trung hạn hướng đến ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng vùng nguyên liệu bền vững. Tỉnh thúc đẩy liên kết DN - HTX - nông hộ; hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu về pháp lý đất đai, định vị tọa độ và không gây mất rừng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tích hợp cơ sở dữ liệu để giảm chi phí tuân thủ.
Về dài hạn, tỉnh định vị thương hiệu vùng nguyên liệu “không mất rừng - minh bạch - trách nhiệm”; khuyến khích đầu tư chế biến sâu, nâng tỷ lệ sản phẩm tinh chế và phát triển các chứng chỉ bền vững. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của EU, sản phẩm gỗ, cao su và cà phê của tỉnh sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh, qua đó duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững.
(GLO)- Nhằm hoàn thiện hạ tầng và khai thác hiệu quả các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp, xã Ia Phí (tỉnh Gia Lai) đã quyết định đầu tư hơn 1,6 tỷ đồng để duy tu, sửa chữa kênh mương nội đồng.
(GLO)- Ngày 15-7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tổng kết dự án phát triển cây sa nhân tím dưới tán rừng tại xã Bình Phú.
(GLO)- UBND tỉnh vừa ban hành Công văn số 9287/UBND-NNMT thống nhất chủ trương cho phép Ban Quản lý Cảng cá Tam Quan (Sở Nông nghiệp và Môi trường) triển khai thí điểm hệ thống truy xuất nguồn gốc cá ngừ đại dương Tam Quan và các sản phẩm thủy sản khác bằng tem QR.
(GLO)- Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Thanh Thương vừa ký trình UBND tỉnh Công văn số 7723/SNNMT-TS đề nghị ban hành chỉ đạo tăng cường công tác bảo đảm an toàn PCCC đối với tàu cá tại các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và các khu vực tập trung neo đậu tàu cá trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Sáng 11-7, UBND xã Ia Krái (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Viện Ứng dụng công nghệ và Phát triển nông nghiệp Việt Nam và Công ty cổ phần Đầu tư Tâm Gia Phát bế giảng lớp tập huấn chuyển đổi và quản lý sản xuất sầu riêng, cà phê theo tiêu chuẩn hữu cơ.
(GLO)- Tình trạng cà phê rụng quả non xuất hiện tại nhiều vùng trồng ở phía Tây tỉnh Gia Lai khiến nông dân lo lắng. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần xác định đúng nguyên nhân, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát sâu bệnh để hạn chế thiệt hại.
(GLO)- Ở tuổi ngoài 50, khi công việc kinh doanh đang thuận lợi, ông Nguyễn Chất Sâm lại đưa ra một quyết định khiến nhiều người bất ngờ: rời vị trí giám đốc một doanh nghiệp nông sản ở TP. Hồ Chí Minh để trở về xã Ia Ly (tỉnh Gia Lai) đầu tư phát triển nông nghiệp.
(GLO)- Sau khi sắp xếp địa giới hành chính, tỉnh Gia Lai hiện có hệ thống thủy lợi phát triển không đồng đều. Khu vực phía Ðông có mạng lưới hồ chứa, đập dâng và kênh mương tương đối hoàn chỉnh, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và dân sinh.
(GLO)- Nghị định số 146/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp có hiệu lực từ ngày 25-6-2026 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.
(GLO)- Theo Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), đầu năm 2026 đến nay, diện tích sản xuất và số lao động làm muối giảm so với cùng kỳ năm 2025. Toàn tỉnh đã bán 7.556 tấn muối, lượng muối còn tồn trong dân là 7.580,4 tấn.
(GLO)- Ngày 3-7, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đak Sơmei (tỉnh Gia Lai) tổ chức Lễ phát động ra quân hỗ trợ, hướng dẫn người dân xuống giống cà phê năm 2026 tại vườn của hộ ông Nun (làng Kon Nak).
(GLO)- Vụ thu hoạch sầu riêng năm 2026 đã bắt đầu tại khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên, nhiều nhà vườn lo lắng khi thời tiết bất lợi khiến năng suất giảm, chất lượng quả không đồng đều, ảnh hưởng đến giá trị sản phẩm và khả năng xuất khẩu.
(GLO)- Chiều 2-7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và chỉ đạo hội nghị.
(GLO)- Trước tác động của bệnh khảm lá vi rút, ngành Nông nghiệp, chính quyền địa phương và người dân đang tập trung thay đổi giống, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp nhằm nâng cao sức chống chịu, hướng đến sản xuất mì bền vững.
(GLO)- Sau gần 3 thập kỷ đầu tư, hồ chứa nước Ia Mơr không chỉ bảo đảm nguồn nước cho sản xuất mà còn mở ra không gian phát triển mới ở khu vực Tây Nam tỉnh Gia Lai dựa trên nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, kinh tế rừng và du lịch sinh thái.
(GLO)- Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Gia Lai (Sở Nông nghiệp và Môi trường) từ đầu năm đến nay, lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với các đơn vị liên quan, chủ rừng tuần tra, truy quét, phát hiện và ngăn chặn kịp thời 153 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp.
(GLO)- Không chờ đến khi những vùng đất màu mỡ mất dần khả năng canh tác, Gia Lai đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo vệ tài nguyên đất, phục hồi hệ sinh thái và xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.
(GLO)- Trước áp lực tiêu thụ nông sản và yêu cầu mở rộng thị trường, việc đầu tư hệ thống trung chuyển, phân phối quy mô lớn đang được xem là giải pháp quan trọng để kết nối sản xuất với tiêu dùng.
(GLO)- Trước áp lực thiếu hụt lao động, chi phí sản xuất tăng và thị trường cao su nhiều biến động, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 75 (Binh đoàn 15) đã chọn cơ giới hóa làm “lối mở” trong sản xuất.
(GLO)- Trong khuôn khổ Dự án Nông nghiệp bền vững vì hệ sinh thái rừng (SAFE) Việt Nam, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai vừa cấp hơn 1.200 cây mắc ca cho 6 hộ dân tại 2 xã Kon Gang và Kbang trồng xen trong vườn cà phê, tuân thủ quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).
(GLO)- Nghị quyết số 55/2026/NQ-HÐND của HÐND tỉnh Gia Lai về kiện toàn mạng lưới thú y cấp xã chính thức có hiệu lực từ ngày 29-5-2026 được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố hệ thống phòng, chống dịch bệnh động vật ở tuyến cơ sở.
(GLO)- Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết: Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã được cấp thêm 90 mã số vùng trồng và 13 cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu.
