(GLO)- Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với các mặt hàng nông - lâm sản xuất khẩu.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về những giải pháp và lộ trình thích ứng của tỉnh đối với quy định này.
* Thưa ông, tỉnh Gia Lai đang đối mặt với những khó khăn gì khi triển khai EUDR, đặc biệt đối với 3 ngành hàng chủ lực là gỗ, cao su và cà phê?
Ông Nguyễn Văn Hoan. Ảnh: N.N
- Gia Lai có diện tích cà phê, cao su và rừng sản xuất lớn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, khi đối chiếu với các yêu cầu của EUDR, tỉnh đang gặp 3 nhóm thách thức chính.
Thứ nhất là yêu cầu về dữ liệu và định vị địa lý (geolocation). EUDR đòi hỏi truy xuất nguồn gốc đến từng lô đất. Trong khi đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp của tỉnh chủ yếu do hàng trăm nghìn hộ nhỏ lẻ đảm nhiệm.
Việc thu thập tọa độ GPS và số hóa bản đồ cho từng thửa đất đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thứ hai là vấn đề xác định ranh giới rừng theo mốc thời gian ngày 31-12-2020. Theo quy định, tỉnh phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ đất phá rừng hoặc suy thoái rừng sau thời điểm này. Tuy nhiên, tại một số địa phương, dữ liệu bản đồ lâm nghiệp và địa chính chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác nhận.
Thứ ba là áp lực đối với chuỗi cung ứng. Ngành cà phê có nhiều tầng nấc trung gian, khiến thông tin từ vườn đến nhà máy chế biến dễ bị đứt gãy.
Với cao su và gỗ, các yêu cầu về tính hợp pháp và chứng chỉ bền vững buộc doanh nghiệp (DN) phải điều chỉnh hệ thống quản trị, làm gia tăng chi phí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
* Trước những yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ DN, hợp tác xã (HTX) và nông hộ, thưa ông?
- Tỉnh đã thành lập Tổ công tác công tư triển khai EUDR, do Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực. Tổ công tác có nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp các vướng mắc; hướng dẫn kỹ thuật và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý kịp thời.
Đồng thời, cơ chế đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, DN và HTX cũng được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng và rừng trồng; cập nhật bản đồ địa chính, bản đồ rừng; hỗ trợ xác định ranh giới và tọa độ theo yêu cầu.
Đối với những diện tích còn thiếu dữ liệu số, các đơn vị được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai và thông tin không gian. Mục tiêu là xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp cấp tỉnh về rừng và vùng nguyên liệu, làm nền tảng cho việc truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Tỉnh cũng hướng dẫn DN thiết lập quy trình thu thập thông tin chuỗi cung ứng, đánh giá và giảm thiểu rủi ro; đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu.
Đối với HTX và nông hộ, các lớp tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng ghi chép nhật ký sản xuất, lưu giữ hồ sơ đất đai, hợp đồng liên kết, hóa đơn, chứng từ… Qua đó, hình thành thói quen sản xuất có minh chứng.
Giải pháp căn cơ là thúc đẩy liên kết chuỗi và tổ chức lại sản xuất. Tỉnh khuyến khích DN ký hợp đồng bao tiêu, hợp tác dài hạn với HTX để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm kiểm soát thông tin truy xuất nguồn gốc và giảm áp lực cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Trên cơ sở dữ liệu cập nhật, tỉnh sẽ phân loại vùng theo mức độ nguy cơ liên quan đến mất rừng, ưu tiên hoàn thiện hồ sơ đối với vùng nguy cơ thấp, đồng thời xây dựng lộ trình xử lý phù hợp với những vùng còn chồng lấn.
Tỉnh Gia Lai sẽ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Phan Tuấn
* Tỉnh đặt ra lộ trình thích ứng với EUDR như thế nào để vừa tuân thủ quy định, vừa duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu và nâng cao giá trị bền vững cho các mặt hàng gỗ, cao su, cà phê của địa phương?
- Tỉnh xác định EUDR không chỉ là yêu cầu tuân thủ của một thị trường mà còn là cơ hội để tái cấu trúc ngành nông - lâm nghiệp theo hướng minh bạch và bền vững. Lộ trình thích ứng được xây dựng theo 3 giai đoạn với mục tiêu “tuân thủ - ổn định - nâng tầm”.
Giai đoạn ngắn hạn tập trung hoàn thiện nền tảng tuân thủ: Rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu; hỗ trợ DN thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc; tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở, HTX và nông hộ. Mục tiêu là bảo đảm hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU không bị gián đoạn.
Giai đoạn trung hạn hướng đến ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng vùng nguyên liệu bền vững. Tỉnh thúc đẩy liên kết DN - HTX - nông hộ; hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu về pháp lý đất đai, định vị tọa độ và không gây mất rừng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tích hợp cơ sở dữ liệu để giảm chi phí tuân thủ.
Về dài hạn, tỉnh định vị thương hiệu vùng nguyên liệu “không mất rừng - minh bạch - trách nhiệm”; khuyến khích đầu tư chế biến sâu, nâng tỷ lệ sản phẩm tinh chế và phát triển các chứng chỉ bền vững. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của EU, sản phẩm gỗ, cao su và cà phê của tỉnh sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh, qua đó duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững.
(GLO)- Làng Kon Pne (xã Đak Rong) từng được xem là “ốc đảo” bởi địa hình cách trở, giao thông khó khăn, song lại có lợi thế khí hậu mát mẻ, nguồn nước tự nhiên dồi dào, phù hợp để nuôi cá tầm. Năm 2023, Công ty TNHH một thành viên Yến Hiền Gia Lai đầu tư mô hình nuôi cá tầm tại đây.
(GLO)- Trước yêu cầu xử lý dứt điểm các tồn tại trong hoạt động chống khai thác IUU để chuẩn bị làm việc với Ủy ban châu Âu (EC) trong tháng 11-2026, tỉnh Gia Lai đang tăng cường giám sát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục để đẩy nhanh tiến độ giải bản.
(GLO)- Từ cà phê VietGAP ở Ia Phí đến vùng khoai lang Nhật và mô hình chăn nuôi bò sinh sản liên kết tại Chư A Thai, nông dân Gia Lai dần thay đổi tư duy sản xuất. Làm nông theo tiêu chuẩn, ứng dụng khoa học kỹ thuật và gắn với thị trường mở hướng nâng giá trị nông sản, tăng thu nhập bền vững.
(GLO)- Đến năm 2030, tỉnh Gia Lai định hướng bảo tồn và phát triển khoảng 31.000 ha cây dược liệu dưới tán rừng, tập trung tại những khu vực có điều kiện sinh thái phù hợp, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 3663/QĐ-BNNMT ngày 22-9-2026 cập nhật các thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác nhằm kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu, góp phần nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU.
(GLO)- Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930 - 14/10/2026), phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc phỏng vấn bà Rơ Chăm H’Hồng - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh.
(GLO)- Sáng 19-10, Ban Quản lý Dự án RECAF tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã SRó tổ chức Hội thảo tham vấn Dự án giảm khí phát thải khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung bộ (Dự án RECAF) với nội dung xây dựng bản đồ vùng can thiệp dự án RECAF trên địa bàn xã SRó.
(GLO)- Đến thời điểm hiện tại, xã Kbang (tỉnh Gia Lai) đã hoàn thành thu thập thông tin của 838 hộ trồng sầu riêng và cà phê, với tổng diện tích 1.228,3 ha, đạt 100% kế hoạch rà soát theo dữ liệu cập nhật trên hệ thống của tỉnh.
(GLO)- Chiều 16-10, tại Khách sạn ANYA (phường Quy Nhơn Nam), Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo “Nông sản Việt: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới”, với sự đồng hành của Vietravel, Nutifood, VTV8, King Coffee và Rượu Hồ Tiên.
(GLO)- Từ những rẫy cà phê sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, người dân xã Bờ Ngoong (tỉnh Gia Lai) đang thay đổi cách làm bằng việc liên kết vào hợp tác xã (HTX), sản xuất theo quy trình bền vững, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn và kết nối với doanh nghiệp để nâng tầm giá trị cà phê địa phương.
(GLO)- Chiều 14-10, Hội Nông dân xã Chư Sê (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị tổng kết phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” giai đoạn 2022-2026 và triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2026-2031.
(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.
(GLO)- Sau khi từng bước khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian sản xuất và chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nông nghiệp Gia Lai đang đứng trước yêu cầu tạo động lực mới.
(GLO)- Thái Lan đề xuất thu phí xuất khẩu sầu riêng, có thể làm tăng chi phí của doanh nghiệp. Đây là cơ hội để sầu riêng Việt Nam nâng sức cạnh tranh tại Trung Quốc, nhưng muốn tăng thị phần, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm chất lượng và nguồn cung ổn định.
(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.
(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.
(GLO)- Ngày 9-10, tại hội nghị Lúa gạo thế giới 2026 (World Rice Conference) do The Rice Trader (Hoa Kỳ) tổ chức tại Manila (Philippines), gạo ST25 nhãn hiệu Gạo Ông Cua của Việt Nam đoạt giải nhì cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026”.
(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.
(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.
(GLO)- Chiều 6-10, Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Gia Lai phối hợp cùng UBND xã Đức Cơ tổ chức hội thảo xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sầu riêng.
(GLO)- Sáng 6-10, tại phường Quy Nhơn, Hội Nông dân tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Hội Doanh nhân trẻ tỉnh tổ chức vòng chung kết cuộc thi “Nông dân khởi nghiệp sáng tạo” tỉnh Gia Lai lần thứ II năm 2026.
(GLO)- Khoảng 1 tháng nữa, bà con nông dân ở khu vực Tây Gia Lai bước vào thu hoạch cà phê niên vụ 2026-2027. Điều kiện thời tiết bất thường khiến nhiều hộ lo năng suất giảm.
(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.
