(GLO)- Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với các mặt hàng nông - lâm sản xuất khẩu.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về những giải pháp và lộ trình thích ứng của tỉnh đối với quy định này.
* Thưa ông, tỉnh Gia Lai đang đối mặt với những khó khăn gì khi triển khai EUDR, đặc biệt đối với 3 ngành hàng chủ lực là gỗ, cao su và cà phê?
Ông Nguyễn Văn Hoan. Ảnh: N.N
- Gia Lai có diện tích cà phê, cao su và rừng sản xuất lớn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, khi đối chiếu với các yêu cầu của EUDR, tỉnh đang gặp 3 nhóm thách thức chính.
Thứ nhất là yêu cầu về dữ liệu và định vị địa lý (geolocation). EUDR đòi hỏi truy xuất nguồn gốc đến từng lô đất. Trong khi đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp của tỉnh chủ yếu do hàng trăm nghìn hộ nhỏ lẻ đảm nhiệm.
Việc thu thập tọa độ GPS và số hóa bản đồ cho từng thửa đất đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thứ hai là vấn đề xác định ranh giới rừng theo mốc thời gian ngày 31-12-2020. Theo quy định, tỉnh phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ đất phá rừng hoặc suy thoái rừng sau thời điểm này. Tuy nhiên, tại một số địa phương, dữ liệu bản đồ lâm nghiệp và địa chính chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác nhận.
Thứ ba là áp lực đối với chuỗi cung ứng. Ngành cà phê có nhiều tầng nấc trung gian, khiến thông tin từ vườn đến nhà máy chế biến dễ bị đứt gãy.
Với cao su và gỗ, các yêu cầu về tính hợp pháp và chứng chỉ bền vững buộc doanh nghiệp (DN) phải điều chỉnh hệ thống quản trị, làm gia tăng chi phí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
* Trước những yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai những giải pháp gì để hỗ trợ DN, hợp tác xã (HTX) và nông hộ, thưa ông?
- Tỉnh đã thành lập Tổ công tác công tư triển khai EUDR, do Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực. Tổ công tác có nhiệm vụ tiếp nhận, tổng hợp các vướng mắc; hướng dẫn kỹ thuật và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý kịp thời.
Đồng thời, cơ chế đối thoại định kỳ giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, DN và HTX cũng được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng và rừng trồng; cập nhật bản đồ địa chính, bản đồ rừng; hỗ trợ xác định ranh giới và tọa độ theo yêu cầu.
Đối với những diện tích còn thiếu dữ liệu số, các đơn vị được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai và thông tin không gian. Mục tiêu là xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp cấp tỉnh về rừng và vùng nguyên liệu, làm nền tảng cho việc truy xuất nguồn gốc minh bạch.
Tỉnh cũng hướng dẫn DN thiết lập quy trình thu thập thông tin chuỗi cung ứng, đánh giá và giảm thiểu rủi ro; đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu.
Đối với HTX và nông hộ, các lớp tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng ghi chép nhật ký sản xuất, lưu giữ hồ sơ đất đai, hợp đồng liên kết, hóa đơn, chứng từ… Qua đó, hình thành thói quen sản xuất có minh chứng.
Giải pháp căn cơ là thúc đẩy liên kết chuỗi và tổ chức lại sản xuất. Tỉnh khuyến khích DN ký hợp đồng bao tiêu, hợp tác dài hạn với HTX để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm kiểm soát thông tin truy xuất nguồn gốc và giảm áp lực cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ.
Trên cơ sở dữ liệu cập nhật, tỉnh sẽ phân loại vùng theo mức độ nguy cơ liên quan đến mất rừng, ưu tiên hoàn thiện hồ sơ đối với vùng nguy cơ thấp, đồng thời xây dựng lộ trình xử lý phù hợp với những vùng còn chồng lấn.
Tỉnh Gia Lai sẽ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Phan Tuấn
* Tỉnh đặt ra lộ trình thích ứng với EUDR như thế nào để vừa tuân thủ quy định, vừa duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu và nâng cao giá trị bền vững cho các mặt hàng gỗ, cao su, cà phê của địa phương?
- Tỉnh xác định EUDR không chỉ là yêu cầu tuân thủ của một thị trường mà còn là cơ hội để tái cấu trúc ngành nông - lâm nghiệp theo hướng minh bạch và bền vững. Lộ trình thích ứng được xây dựng theo 3 giai đoạn với mục tiêu “tuân thủ - ổn định - nâng tầm”.
Giai đoạn ngắn hạn tập trung hoàn thiện nền tảng tuân thủ: Rà soát, chuẩn hóa dữ liệu rừng và vùng nguyên liệu; hỗ trợ DN thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc; tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở, HTX và nông hộ. Mục tiêu là bảo đảm hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU không bị gián đoạn.
Giai đoạn trung hạn hướng đến ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng vùng nguyên liệu bền vững. Tỉnh thúc đẩy liên kết DN - HTX - nông hộ; hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu về pháp lý đất đai, định vị tọa độ và không gây mất rừng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tích hợp cơ sở dữ liệu để giảm chi phí tuân thủ.
Về dài hạn, tỉnh định vị thương hiệu vùng nguyên liệu “không mất rừng - minh bạch - trách nhiệm”; khuyến khích đầu tư chế biến sâu, nâng tỷ lệ sản phẩm tinh chế và phát triển các chứng chỉ bền vững. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của EU, sản phẩm gỗ, cao su và cà phê của tỉnh sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh, qua đó duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu theo hướng bền vững.
(GLO)- Trong bối cảnh chi phí sản xuất nông nghiệp ngày càng gia tăng, đặc biệt là chi phí điện và nhiên liệu phục vụ tưới tiêu, nhiều nông dân tại xã Bờ Ngoong (tỉnh Gia Lai) đã chủ động tìm hướng đi mới để giảm áp lực đầu vào.
(GLO)- Xuất phát từ thực tế sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc vào sức kéo trâu, bò và lao động thủ công, ông Cao Văn Hoàng (thôn Trung Thành 3, xã Phù Mỹ, tỉnh Gia Lai) đã nghiên cứu cải tiến máy cày tay mini với thiết kế nhỏ gọn, dễ sử dụng, chi phí thấp.
(GLO)- Trong bối cảnh cả thị trường và người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sử dụng sản phẩm có chứng nhận an toàn thực phẩm, minh bạch quá trình sản xuất, cùng với đó còn nâng cao các tiêu chuẩn kỹ thuật, nông sản chỉ có thể đứng vững khi đáp ứng các yêu cầu này.
(GLO)- Sau phiên biến động trái chiều, hôm nay (5-4), giá cà phê và hồ tiêu trong nước đồng loạt giảm đến 1.000 đồng/kg. Hiện cà phê giao dịch ở mức 88.700-89.200 đồng/kg, còn hồ tiêu tụt khỏi mốc 140.000 đồng/kg.
(GLO)- Trước đây, gia đình anh Puih Khe (39 tuổi, người Jrai, làng A, xã Gào) sở hữu hơn 2 ha cà phê có tuổi đời trên 20 năm, giống cũ nên sinh trưởng kém, năng suất không cao.
(GLO)- Thị trường nông sản trong nước ngày 4-4 ghi nhận sự biến động trái chiều của giá cà phê và hồ tiêu. Trong khi hồ tiêu bật tăng 500-1.000 đồng/kg, đưa thị trường quay lại mốc 140.000 đồng/kg thì cà phê quay đầu giảm trở lại với mức 800-1.000 đồng/kg.
(GLO)- Dự án Sáng kiến hệ sinh thái thị trường cho nông dân Gia Lai (GLIMER) được triển khai trong giai đoạn 2024 - 2025 đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp nhiều nông dân thay đổi cách sản xuất.
(GLO)- Trong quý I-2026, ngành Nông nghiệp tỉnh Gia Lai ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, trong đó lĩnh vực trồng trọt tiếp tục giữ vai trò chủ lực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của toàn ngành.
(GLO)- Trước biến động khó dự lường của giá xăng dầu, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chủ động, linh hoạt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để hỗ trợ ngư dân, nông dân vượt qua khó khăn, duy trì sản xuất ổn định.
(GLO)- Trước áp lực những đợt nắng nóng kéo dài của mùa khô ở khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, việc tiết kiệm nước tưới không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu trong sản xuất nông nghiệp.
(GLO)- Sáng 1-4, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai phối hợp tổ chức thả cá giống tại khu vực hồ thủy điện Ia Ly (xã Ia Ly) nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm 67 năm Ngày truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam (1/4/1959 - 1/4/2026).
(GLO)- Công tác quản lý, bảo vệ động vật hoang dã tại các xã, phường thuộc địa bàn Hạt Kiểm lâm khu vực Tuy Phước - Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) quản lý đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, tình trạng mua bán, nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã vẫn còn xảy ra.
(GLO)- Những ngày này, nông dân tại phía Tây Gia Lai bước vào cao điểm thu hoạch hồ tiêu niên vụ 2025-2026. Dù giá tiêu duy trì ở mức cao, song tình trạng khan hiếm nhân công đang ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch.
(GLO)- Giá hồ tiêu trong nước hôm nay (30-3) duy trì ở mức cao, dao động khoảng 139.000-140.500 đồng/kg. So với ngày hôm qua, thị trường ghi nhận sự biến động trái chiều ở các vùng trồng trọng điểm.
(GLO)- Theo thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 348 mã số vùng trồng đã được cơ quan chức năng cấp với diện tích hơn 11.107 ha cây trồng theo tiêu chuẩn xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.
(GLO)- Chiều 27-3, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng - chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
(GLO)- Thị trường nông sản nội địa ngày 27-3 ghi nhận sự ổn định của giá hồ tiêu, trong khi cà phê đảo chiều giảm 800-1.000 đồng/kg so với hôm qua. Hiện giá cà phê nhân xô dao động trong khoảng 92.200-93.200 đồng/kg tại các vùng trồng trọng điểm.
(GLO)- Ngày 25-3, Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật tỉnh tổ chức hội nghị sơ kết Dự án “Hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu cây dược liệu sa nhân dưới tán rừng cho cộng đồng dân tộc thiểu số, góp phần cải thiện sinh kế, bảo tồn hệ sinh thái rừng, thích ứng biến đổi khí hậu ở xã Bình Phú”.
(GLO)- Ngày 26-3, giá hồ tiêu bật tăng mạnh sau nhiều phiên đi ngang, với mức 2.000-3.000 đồng/kg. Giá hồ tiêu trong nước hiện dao động trong khoảng 137.000-139.000 đồng/kg. Cà phê cũng đảo chiều tăng 500-600 đồng/kg.
