Một trong những mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035 được nhiều ĐBQH quan tâm là từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trong đó, đến năm 2030, phấn đấu tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông triển khai thí điểm mô hình trường học thông minh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giảng dạy và học tập, dạy học tích hợp STEM/STEAM, dạy các môn khoa học tự nhiên và STEM/STEAM bằng tiếng Anh.
Đến năm 2035, đầu tư để 100% số cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có đủ thiết bị dạy học để triển khai thực hiện đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Theo Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Siu Hương, mục tiêu này khó khả thi. Một trong những nguyên nhân chính là chênh lệch về điều kiện giữa các vùng miền.
Đại biểu (ĐB) Siu Hương cũng đề cập đến chủ trương từ năm học 2026-2027 sẽ thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa trong cả nước, trong đó sẽ có sách giáo khoa tiếng Anh.
Đại biểu bày tỏ lo ngại trước khó khăn của học sinh dân tộc thiểu số. Ngoài tiếng mẹ đẻ, các em còn phải học ngôn ngữ thứ 2 là tiếng phổ thông (tiếng Kinh), vừa học cả tiếng Anh, khó đảm bảo tiếp cận tốt được chương trình theo tiêu chuẩn chung.
“Phải khảo sát thực tế, từ đó thiết kế chương trình phù hợp với khả năng của học sinh, phù hợp với tình hình từng vùng miền, tránh cào bằng. Có vậy mới đạt được mục tiêu chúng ta kỳ vọng, đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng cho sự phát triển của đất nước”-ĐB Hương kiến nghị.
Đồng quan điểm, ĐB Đinh Ngọc Quý cho rằng mục tiêu dạy học bằng tiếng Anh trong cơ sở giáo dục rất khó, trong bối cảnh cả nước còn thiếu khoảng 100.000 giáo viên, chủ yếu là giáo viên tin học, ngoại ngữ.
“Bên cạnh đó là nỗi lo về đầu tư cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng dạy học, đảm bảo thầy ra thầy, trường ra trường để có trò ra trò. Phương thức, giải pháp để thực hiện như thế nào là câu chuyện cần phải được tính đến”-ĐB Quý nói.
Về nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035, ĐB Quý bày tỏ băn khoăn bởi kinh phí không phải chỉ nằm ở tổng số tiền, mà vấn đề là cân đối giữa chi đầu tư và chi thường xuyên. Cùng với đó, nguồn vốn thực hiện Chương trình gồm ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương; trong đó, ngân sách địa phương tham gia khá lớn, chưa kể còn dành nguồn cho Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Ngoài ra, vấn đề huy động nguồn vốn đối ứng của các đối tượng thụ hưởng, tham gia cũng sẽ gặp không ít khó khăn. Ví dụ, để đầu tư về cơ sở vật chất cho nhóm giáo dục đại học, nhóm giáo dục nghề nghiệp, riêng phần đối ứng của các trường tham gia hơn 80.000 tỷ đồng. Nếu các trường có nguồn lực sẵn sàng để tham gia thì khá thuận lợi, nhưng thực chất nguồn thu của cơ sở giáo dục tự chủ vẫn ít, chủ yếu từ người học.
ĐB Lê Hoàng Anh cũng bày tỏ lo ngại trước khó khăn, trở ngại liên quan đến nguồn nhân lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035 lẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
“Với tình hình thiếu nhân lực quản lý như hiện nay, rất có thể thầy cô giáo hay bác sĩ đang làm chuyên môn lại phải làm việc “trái tay”. Tôi cho rằng cần phải tính đến giải pháp đầu tư cho đội ngũ triển khai thực hiện và quản lý các chương trình từ cấp điều phối ở Trung ương cho đến cấp tổ chức thực hiện ở cơ sở”-ĐB Hoàng Anh đề xuất.
ĐB Lê Hoàng Anh cũng cho rằng cần đánh giá, cân nhắc thêm về tính khả thi của cả 2 chương trình mục tiêu quốc gia về y tế lẫn giáo dục. Bởi, từ mục tiêu tổng quát đến chỉ tiêu cụ thể so với nguồn lực và cơ chế tổ chức thực hiện còn khoảng cách quá xa.
