Từ năm 2019 đến nay, Trường THCS Ngô Văn Sở (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) đã triển khai hiệu quả hoạt động tư vấn tâm lý học đường. Tại đây, học sinh có không gian quen thuộc để chia sẻ tâm tư, từ áp lực học tập đến các vấn đề tâm lý, tình cảm tuổi học trò.
Hoạt động của Tổ tư vấn tâm lý được duy trì nền nếp, có sự phối hợp hỗ trợ chuyên môn thường xuyên từ sinh viên ngành Tâm lý học Trường Đại học Quy Nhơn.
Điểm đáng chú ý là nhà trường linh hoạt kết hợp giữa tuyên truyền, tư vấn với thực hiện kỷ luật tích cực. Học sinh vi phạm sau khi được nhắc nhở, tư vấn sẽ được định hướng đọc sách tại thư viện để tự nhìn nhận, điều chỉnh hành vi.
Bên cạnh đó, một số nội dung tư vấn tâm lý cũng được thầy, cô giáo lồng ghép vào tiết sinh hoạt lớp và các chuyên đề trải nghiệm, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách nhẹ nhàng, phù hợp.
Em Trần Nguyễn Như Ý (lớp 9A2) chia sẻ: “Trước đây, em từng có mâu thuẫn với mẹ trong chuyện học tập vì chưa hiểu rõ bản thân và cách trao đổi.
Những lúc đó, em thường buồn và cảm thấy áp lực. Nhờ được các thầy cô trong tổ tư vấn lắng nghe, giải thích, em dần hiểu vấn đề, biết điều chỉnh suy nghĩ và cách ứng xử của bản thân”.
Thầy Đỗ Văn Hiền - Phó Hiệu trưởng nhà trường, Tổ trưởng Tổ tư vấn tâm lý học đường - cho biết: Mỗi ngày, tổ tiếp nhận khoảng 2-3 trường hợp, chủ yếu là học sinh lớp 6, 7 với những băn khoăn về tâm sinh lý hoặc mâu thuẫn trong học tập, quan hệ bạn bè.
Các em được thầy cô trực tiếp tư vấn, giúp tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh hành vi, cảm xúc, hòa nhập tốt hơn với môi trường mới và tập trung vào việc học.
Tại Trường THPT Trưng Vương (phường Quy Nhơn), Tổ tư vấn tâm lý học đường được duy trì từ năm 2018 đến nay với sự tham gia của Phó Hiệu trưởng, giáo viên, cán bộ Đoàn trường và nhân viên y tế.
Hoạt động tư vấn được triển khai linh hoạt với nhiều hình thức như tư vấn toàn thể, theo nhóm và cá nhân; đồng thời tiếp nhận, lắng nghe tâm tư của học sinh qua các kênh thông tin như điện thoại, hòm thư góp ý… bảo đảm tính bảo mật.
Theo cô Nguyễn Thị Mân - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trưng Vương, học sinh thường e ngại khi tìm đến thầy cô. Vì vậy, công tác tư vấn được thực hiện trên cơ sở tăng cường phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và học sinh.
Người làm công tác tư vấn cần kiên trì lắng nghe, có kiến thức tâm sinh lý, kỹ năng phân tích, thuyết phục cùng sự thấu cảm và tôn trọng học sinh. Nhờ đó, những năm qua, công tác tư vấn tâm lý của trường đạt kết quả đáng ghi nhận.
Nhiều em vượt qua cú sốc tâm lý, một số em có ý định nghỉ học đã quay trở lại trường, tình trạng bạo lực học đường không còn xảy ra.
Tương tự, tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Đức Cơ (xã Đức Cơ), bên cạnh duy trì hiệu quả công tác tư vấn tâm lý, nhà trường chú trọng tổ chức các chuyên đề thiết thực như giáo dục giới tính, phòng, chống tảo hôn, xâm hại tình dục, bạo lực học đường…
Cách truyền đạt gần gũi, phù hợp đặc điểm học sinh dân tộc thiểu số giúp các em nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng xử trong cuộc sống.
Ông Phạm Văn Nam - Giám đốc Sở GD&ĐT - cho rằng, học sinh hiện nay phải đối mặt với nhiều vấn đề tâm lý do áp lực học tập, thi cử; mâu thuẫn trong các mối quan hệ và tác động từ mạng xã hội cũng như những biến đổi tâm sinh lý tuổi mới lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi, lối sống. Từ thực tế đó, công tác tư vấn tâm lý học đường trở nên rất cần thiết.
Những năm qua, ngành Giáo dục tỉnh đã đẩy mạnh bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực tư vấn tâm lý cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên. Đồng thời, khuyến khích các trường tăng cường giáo dục kỹ năng sống, thiết lập kênh thông tin tương tác với học sinh, xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.
“Sở GD&ĐT cũng đã chỉ đạo các trường tăng cường công tác tư vấn tâm lý học đường, trong đó chú trọng phối hợp giữa gia đình và các tổ chức xã hội để kịp thời nắm bắt tâm tư, hỗ trợ học sinh, ngăn ngừa các biểu hiện tiêu cực.
Đồng thời, yêu cầu bộ phận tư vấn xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể, đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống như kiểm soát cảm xúc, giao tiếp tích cực, ứng phó với bạo lực và sử dụng mạng xã hội an toàn, góp phần hình thành hành vi, ứng xử văn hóa cho học sinh” - ông Phạm Văn Nam thông tin thêm.
