Dưa leo rớt giá vì được mùa
Tại xã An Hòa, nơi đang vào cao điểm thu hoạch dưa leo vụ Đông, không khí phấn khởi vì năng suất cao nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi buồn khi giá bán rớt mạnh.
Bà Nguyễn Thị Đạt (thôn Trà Cong) cho biết, hơn hai tháng trước, gia đình bà xuống giống hơn 2 sào dưa leo. Sau khoảng 50 ngày, dưa bắt đầu cho thu hoạch, mỗi ngày đạt từ 700 kg đến 1 tấn trái, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, niềm vui chưa kịp trọn thì giá dưa liên tục đi xuống.
“Cách đây hơn một tháng, dưa leo bán được 15.000-20.000 đồng/kg. Sau đó giảm còn 8.000 đồng/kg, rồi xuống 3.000-4.000 đồng/kg như hiện nay. Giá này không đủ bù chi phí giống, phân bón, công chăm sóc, chưa nói đến công thu hái” - bà Đạt ngậm ngùi chia sẻ. Dù vậy, gia đình bà vẫn cố gắng chăm sóc, mong giá nhích lên trong những ngày sát Tết.
Vụ Đông năm nay, nông dân xã An Hòa trồng hơn 10 ha dưa leo, nhiều hộ đã thu hoạch gần xong. Giá dưa rớt mạnh do năm trước bán được giá cao, nhất là cận Tết có thời điểm lên đến 30.000 đồng/kg, khiến nhiều hộ tăng diện tích sản xuất trong khi thị trường không mở rộng tương ứng, dẫn đến cung vượt cầu.
Ông Đinh Văn Quế - Chủ tịch Hội Nông dân xã An Hòa - nhận định: “Năm nay thời tiết thuận lợi, dưa leo được mùa đồng loạt, sản lượng lớn dồn về cùng thời điểm khiến thị trường tiêu thụ không kịp.
Hội đã phối hợp hỗ trợ thu mua nông sản cho bà con, nhưng số lượng tiêu thụ vẫn còn hạn chế. Người dân rất mong các cấp, ngành sớm hỗ trợ liên kết, tìm đầu ra ổn định để tránh điệp khúc được mùa, mất giá”.
Trong khi đó, ông Quách Văn Cầu - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông nghiệp Thuận Nghĩa (xã Tây Sơn) cho biết: “HTX sản xuất theo chuẩn VietGAP, có thương hiệu và đầu ra tương đối ổn định, nhưng năm nay vẫn chịu ảnh hưởng chung của thị trường.
Sau bão lũ, các vùng trồng trong và ngoài tỉnh phục hồi nhanh, nguồn cung cả nước dồi dào, kéo giá giảm sâu. Đây là lần đầu tiên giá rau VietGAP cũng giảm 20-50% ngay cận Tết. Dưa leo giảm khoảng 50%, chỉ còn 2.000 đồng/kg; đậu cove còn 6.000-7.000 đồng/kg. Thời tiết thuận lợi nên năng suất tăng gấp đôi, từ 200 kg lên 400 kg/sào”.
Tìm đầu ra ổn định cho rau củ quả
Không chỉ dưa leo, nhiều loại rau củ khác trên địa bàn tỉnh cũng rơi vào tình cảnh tương tự như rau cải, rau muống, cà chua, cà rốt, bí đỏ, bí đao… Giá thu mua tại ruộng giảm mạnh, trong khi chi phí đầu vào ngày càng cao, khiến lợi nhuận của nông dân giảm mạnh.
Tại các chợ dân sinh và chợ đầu mối, giá rau củ cũng “hạ nhiệt” rõ rệt. Sáng 8-2, tại nhiều chợ nhỏ ở các xã, phường, rau củ được bày bán dài trên vỉa hè với mức giá rẻ đến bất ngờ: bí, bầu 10.000 đồng/kg; khổ qua 15.000 đồng/kg; xà lách, cải bó xôi, đậu que khoảng 20.000 đồng/kg. Người mua còn được tiểu thương tặng thêm hành, chanh, tắc.
Tại chợ đầu mối Chợ Dinh (phường Quy Nhơn Đông), Chợ Lớn mới Quy Nhơn (phường Quy Nhơn), dưa leo chỉ 3.000-4.000 đồng/kg; khổ qua 10.000 đồng/kg; xà lách Đà Lạt 15.000 đồng/kg; cải xanh, cải ngọt 8.000-10.000 đồng/kg.
Theo tiểu thương, các vùng trồng rau lớn như Lâm Đồng đã phục hồi hoàn toàn sau mưa bão, nguồn cung dồi dào trở lại là nguyên nhân chính khiến giá rau củ giảm mạnh.
Công ty TNHH một thành viên Hương Đất An Phú (phường An Phú) hiện có 8 ha trồng rau củ quả và liên kết với các hộ dân lân cận thêm 3 ha theo tiêu chuẩn VietGAP.
Bình quân mỗi ngày, công ty cung ứng 3-4 tấn rau sạch; riêng cận Tết, sản lượng tăng hơn 30% để phục vụ hệ thống siêu thị Co.opmart, WinMart, Aeon và chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch trên toàn quốc.
Ông Nguyễn Nam Phong - Phó Giám đốc Công ty - cho biết: “Do xây dựng kế hoạch sản xuất, thu hoạch và ký kết đầu ra từ trước vài tháng nên giá cả ít bị biến động. Đây là lợi thế của sản xuất theo chuỗi liên kết, có hợp đồng tiêu thụ ổn định”.
Thực tế cho thấy, biến động giá rau củ dịp Tết là hệ quả của thời tiết thuận lợi, sản xuất tự phát theo “tín hiệu giá”, thiếu liên kết chuỗi và phụ thuộc vào thị trường ngắn hạn.
Để chấm dứt vòng luẩn quẩn "được mùa - mất giá", giải pháp căn cơ vẫn là tổ chức lại sản xuất, gắn nông dân với hợp tác xã, doanh nghiệp và hệ thống phân phối, tạo đầu ra ổn định, bền vững cho nông sản.
