Trong bối cảnh AI phát triển bùng nổ và được ứng dụng rộng rãi vào xử lý dữ liệu, viết nội dung, lập trình hay phân tích thông tin, nhiều tổ chức lại chưa kịp xây dựng cơ chế kiểm soát phù hợp, khiến nguy cơ rò rỉ dữ liệu và bị tấn công mạng gia tăng đáng kể.
Theo thông tin được chia sẻ tại Vietnam Security Summit 2026, có tới 45% nhân viên thường xuyên sử dụng AI trên thiết bị của cơ quan, trong khi 67% truy cập các công cụ AI bằng tài khoản cá nhân. Đáng chú ý, khoảng 63% doanh nghiệp vẫn chưa ban hành chính sách quản trị AI nội bộ. Khoảng trống quản lý này tạo ra hiện tượng được gọi là “Shadow AI” - tức nhân viên sử dụng AI ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp.
Các chuyên gia cảnh báo rằng, khi nhân viên đưa dữ liệu nội bộ, thông tin khách hàng hoặc tài liệu nhạy cảm lên các nền tảng AI công cộng, doanh nghiệp gần như mất khả năng kiểm soát dữ liệu.
Ông Nguyễn Xuân Việt - Giám đốc Khối Dịch vụ Công nghệ mới của FPT IS - cho rằng, AI đang biến dữ liệu thành “trung tâm quyền lực” của hệ thống số, đồng thời làm mờ ranh giới giữa giá trị và rủi ro nếu việc khai thác không được kiểm soát chặt chẽ.
Nguy hiểm hơn, tin tặc hiện cũng đang tận dụng AI để tăng tốc các cuộc tấn công mạng. Các hình thức lừa đảo phishing, phát tán mã độc, đánh cắp tài khoản hay tấn công ransomware đang được tự động hóa với quy mô lớn hơn và khó phát hiện hơn.
Báo cáo từ Vnetwork cho biết, Việt Nam đã ghi nhận khoảng 2 triệu cuộc tấn công mạng trong năm qua, trong đó gần một nửa có dấu hiệu sử dụng AI. Riêng các cuộc tấn công liên quan AI đã vượt mốc 1 triệu vụ.
Theo thống kê của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, 52% tổ chức tại Việt Nam từng chịu thiệt hại do tấn công mạng. Nhiều doanh nghiệp còn mang tâm lý chủ quan, cho rằng quy mô nhỏ sẽ không bị nhắm tới. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho biết các hacker hiện xem doanh nghiệp nhỏ như “cửa ngõ” để xâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn.
Các chuyên gia cho rằng thay vì cấm hoàn toàn AI, doanh nghiệp cần sớm xây dựng khung quản trị rõ ràng, quy định loại công cụ được phép sử dụng, dữ liệu nào không được đưa lên AI và cơ chế phê duyệt phù hợp.
Đồng thời, cần tăng cường đào tạo nhân viên về an toàn thông tin, kiểm soát quyền truy cập và xây dựng khả năng phục hồi hệ thống trước các cuộc tấn công ngày càng tinh vi trong kỷ nguyên AI.