Làm mới nghề xưa

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, nhiều làng nghề ở Gia Lai đã thay đổi, sáng tạo, đưa sản phẩm truyền thống vượt qua giới hạn cũ để khẳng định vị thế trong đời sống hiện đại.

Tính đến cuối năm 2025, tỉnh Gia Lai có khoảng 60 làng nghề, làng nghề truyền thống và làng có nghề, hoạt động ở nhiều lĩnh vực như: chế biến nông - lâm - thủy sản, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ… với hơn 12.000 cơ sở ngành nghề; tạo việc làm cho gần 24.000 lao động nông thôn.

Hoạt động của các làng nghề đã góp phần quan trọng vào việc tạo sinh kế và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, trước sức ép của thị trường, không ít sản phẩm làng nghề dần bộc lộ hạn chế về mẫu mã, công năng và khả năng cạnh tranh so với các sản phẩm cùng loại làm từ vật liệu mới. Nếu không sáng tạo và đổi mới, nhiều làng nghề rất dễ rơi vào vòng xoáy mai một.

Để thích ứng và tồn tại, nhiều làng nghề tại Gia Lai đã có sự chuyển động rõ rệt. Trong các xưởng mộc, lò gốm, cơ sở chế biến thực phẩm hay những vườn mai cảnh… ngày càng xuất hiện nhiều người thợ biết kết hợp kinh nghiệm truyền đời với tư duy đổi mới.

Bằng sự sáng tạo và tinh thần dấn thân, họ đã chủ động cải tiến công cụ sản xuất, ứng dụng máy móc, công nghệ, thay đổi cách tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường để nâng cao giá trị cho sản phẩm làng nghề.

lang-nghe-van-hoa-1.jpg
Ông Nguyễn Đăng Hiểu (thứ 3 từ phải sang) giới thiệu sản phẩm bánh cốm do cơ sở của mình sản xuất. Ảnh: Thế Vương

Tại thôn Chánh Liêm (xã Xuân An), nghề làm bánh cốm truyền thống từng đứng bên bờ mai một khi cả làng chỉ còn vỏn vẹn 4 hộ lặng lẽ bám nghề. Là một trong số ít người còn “giữ lửa” nghề, ông Nguyễn Đăng Hiểu thấu hiểu hơn ai hết những khó khăn, thách thức đang đè nặng lên nghề làm cốm. Nhưng thay vì bỏ nghề như nhiều người dân địa phương, ông kiên trì tìm hướng đi mới.

Từ năm 2014, cùng con trai, ông Hiểu từng bước nghiên cứu, chế tạo và đưa vào sử dụng nhiều loại máy bán tự động như máy trộn, máy ép, cắt và đóng gói bánh.

Nhờ đó, năng suất tăng gấp 10 lần, thời gian bảo quản bánh được kéo dài từ 2 ngày lên đến 90 ngày, tạo điều kiện để sản phẩm vươn tới những thị trường xa.

Ông Hiểu cho biết: “Thời gian đầu chế tạo máy gặp rất nhiều khó khăn, vừa phức tạp, vừa tốn công sức nhưng cha con tôi kiên trì khắc phục từng bước. Đến nay, máy móc đã vận hành ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu sản xuất. Mỗi ngày, cơ sở sản xuất trung bình 2 tấn cốm, lợi nhuận đạt hơn 500 triệu đồng/năm”.

Một tín hiệu đáng mừng là tinh thần đổi mới sáng tạo không chỉ được nhen lên ở những làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một mà còn lan tỏa mạnh mẽ ngay tại các làng nghề phát triển ổn định.

Như tại thủ phủ mai vàng An Nhơn, từ trăn trở trước công đoạn chẻ tre làm cọc uốn mai vốn phải thực hiện thủ công, tốn nhiều thời gian và nhân lực, ông Bùi Văn Sanh (ở khu phố Nhơn Thuận, phường An Nhơn Bắc) đã kiên trì nghiên cứu, cải tiến thành công hệ thống máy chẻ và chuốt cọc uốn mai cảnh.

lang-nghe-van-hoa-2.jpg
Ông Bùi Văn Sanh (bên trái) kiểm tra cọc tre trước khi đưa vào máy chuốt. Ảnh: Việt Hùng

Ông Sanh cho hay: “Trước kia, tôi cũng là một người trồng mai nên hiểu được sự vất vả của công đoạn này. Vì thế, tôi bắt đầu nảy ra ý tưởng tự chế, cải tiến và hoàn thiện hệ thống máy móc gồm 4 công đoạn khép kín, từ chẻ tre, chuốt nan đến chà bóng, xử lý mùn tre.

Nhờ đó, chỉ với 2 lao động mỗi giờ có thể sản xuất khoảng 1.500 cọc, bảo đảm chất lượng đồng đều, đáp ứng hiệu quả nhu cầu vật tư cho người trồng mai trên địa bàn”.

Có thể thấy, điểm gặp nhau rõ nét nhất của những “nghệ nhân sáng tạo” chính là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi để thích ứng với thị trường.

Những đổi mới ấy không nhằm tạo ra sự khác biệt hình thức mà tập trung giải quyết những nút thắt cốt lõi của làng nghề như năng suất thấp, chất lượng thiếu đồng đều hay đầu ra bấp bênh...

Đáng chú ý, đa số sáng tạo này đều không dừng lại ở kết quả ban đầu mà được các nghệ nhân liên tục điều chỉnh, hoàn thiện để phù hợp với yêu cầu mới, từng bước đưa các sáng kiến vào sản xuất ổn định.

Chính quá trình bền bỉ ấy đã tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần giúp sản phẩm làng nghề nâng cao giá trị và đứng vững hơn trong đời sống đương đại.

Có thể bạn quan tâm

Tạm đình chỉ tiệm tạp hóa liên quan vụ 22 học sinh nghi ngộ độc ở Hà Tĩnh

Tạm đình chỉ tiệm tạp hóa liên quan vụ 22 học sinh nghi ngộ độc ở Hà Tĩnh

(GLO)- Ngày 19-11, theo Báo Thanh Niên, ông Nguyễn Trọng Vỹ - Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê (tỉnh Hà Tĩnh), cho biết chính quyền địa phương đã thành lập tổ công tác để xác minh vụ việc 22 học sinh lớp 7A3 của Trường THCS Chu Văn An bị ngộ độc nghi do uống nước ngọt mua ngoài cổng trường.

TP. Hồ Chí Minh tổng kiểm tra toàn bộ cửa hàng gas sau vụ nổ khiến 2 người tử vong

TP. Hồ Chí Minh tổng kiểm tra toàn bộ cửa hàng gas sau vụ nổ khiến 2 người tử vong

(GLO)- UBND TP. Hồ Chí Minh vừa yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương khẩn trương tổng rà soát, kiểm tra hoạt động kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) trên toàn địa bàn, nhằm chủ động phòng ngừa các sự cố cháy, nổ tương tự vụ việc đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại phường Tân Thuận.

Những ai ở Hà Nội được miễn phí vé xe buýt, metro?

Những ai ở Hà Nội được miễn phí vé xe buýt, metro?

(GLO)- Hà Nội chính thức triển khai chính sách miễn phí vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng đối với 2 nhóm đối tượng, gồm người có tài năng cùng thành viên gia đình và cán bộ, công chức, viên chức, người lao động làm việc trực tiếp, thường xuyên tại khu công nghệ cao trên địa bàn.

Bộ Y tế phát công văn khẩn: Nghiêm cấm tiết lộ danh tính, hình ảnh người nhiễm HIV

Bộ Y tế phát công văn khẩn: Nghiêm cấm tiết lộ danh tính, hình ảnh người nhiễm HIV

(GLO)- Ngày 15-11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản hỏa tốc gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố, đề nghị tăng cường công tác quản lý, bảo mật thông tin người nhiễm HIV; đồng thời chủ động phối hợp xử lý tình trạng lan truyền thông tin sai sự thật liên quan đến dịch HIV/AIDS trên mạng xã hội.

Quốc hội vừa thông qua quy định mới, hộ gia đình dùng điện, nước cần biết gì?

Quốc hội vừa thông qua quy định mới, hộ gia đình dùng điện, nước cần biết gì?

(GLO)- Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, chính thức có hiệu lực từ ngày 1-3-2027. Luật bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt đối với các dịch vụ thiết yếu như điện, nước, xăng, dầu.

Làng trẻ em SOS Việt Nam bác bỏ tin đồn hiến tạng, nói rõ lý do chuyển giao 8 làng về địa phương

Làng trẻ em SOS Việt Nam bác bỏ tin đồn hiến tạng, nói rõ lý do chuyển giao 8 làng về địa phương

(GLO)- Trước thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng việc chuyển giao các làng trẻ em SOS về địa phương có liên quan đến hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người ở trẻ em dưới 18 tuổi, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam đã chính thức lên tiếng bác bỏ.

Gia Lai: Gần 20 tỷ đồng triển khai đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng”

Gia Lai: Gần 20 tỷ đồng triển khai đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng”

(GLO)- Hưởng ứng đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng” do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động, các cấp Hội Chữ thập đỏ Gia Lai đã triển khai nhiều hoạt động nhân đạo thiết thực, hướng đến người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.

Từ tình hữu nghị đến hợp tác thiết thực

Từ tình hữu nghị đến hợp tác thiết thực

(GLO)- Năm 1996, TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Ðịnh) và quận Yongsan (TP Seoul, Hàn Quốc) đã thiết lập quan hệ hợp tác, hữu nghị. Ðến nay, tỉnh Gia Lai tiếp tục kế thừa, phát triển nền tảng hợp tác đã được vun đắp suốt 30 năm với các chương trình ngày càng đi vào chiều sâu.

null