Từ 12 con giống đến đàn cầy vòi hương hơn 300 con
Sau nhiều năm gắn bó với mô hình nuôi bò sinh sản nhưng hiệu quả chưa cao do diện tích đất sản xuất hạn chế, ông Đào Sơn Hải luôn tìm kiếm hướng phát triển kinh tế phù hợp hơn.
Qua tìm hiểu thông tin từ sách báo, mạng xã hội và tham quan thực tế nhiều mô hình chăn nuôi trong, ngoài tỉnh, năm 2013 ông quyết định chuyển sang nuôi cầy vòi hương. Từ 12 con giống ban đầu, đến nay gia đình ông đã phát triển đàn lên hơn 300 con, trong đó có hơn 100 con sinh sản.
Theo ông Hải, môi trường sống là yếu tố rất quan trọng đối với loài vật này. Chuồng nuôi phải đảm bảo thông thoáng, có ánh nắng tự nhiên để vật nuôi phát triển khỏe mạnh, giảm nguy cơ mắc bệnh.
Do vẫn giữ bản tính hoang dã nên cầy vòi hương được nuôi riêng từng ô để tránh cắn nhau, hạn chế hao hụt con giống. Để thuận tiện cho việc quản lý và theo dõi sinh sản, ông Hải thiết kế cửa di động ở vách ngăn giữa các ô chuồng nuôi cầy trưởng thành.
Ông Hải cho biết: “Khi con cái có biểu hiện động dục, tôi mở cửa cho con đực sang ghép đôi. Sau khoảng 60 ngày mang thai, cầy vòi hương mẹ sinh con. Thông thường, mỗi năm chúng sinh sản 2 lứa, mỗi lứa từ 3 - 4 con. Trong thời gian mang thai và nuôi con, cầy vòi hương mẹ cần được giữ yên tĩnh, bổ sung canxi và khoáng chất. Đối với cầy vòi hương con, cần thường xuyên theo dõi, chăm sóc để nâng cao tỷ lệ sống”.
Thức ăn chủ yếu của cầy vòi hương là chuối chín vừa, cá rô phi đã làm sạch ruột, kết hợp bổ sung khoáng chất, vitamin và men tiêu hóa nhằm tăng sức đề kháng. Bình quân chi phí thức ăn khoảng 2.000 - 3.000 đồng/con/ngày.
Ông Hải chia sẻ: “Có thể tận dụng thêm nguồn ốc sên nhưng tất cả đều phải nấu chín. Đây là nguồn bổ sung đạm cho cầy vòi hương, còn thức ăn chính vẫn là chuối. Ngoài ra cần bổ sung khoáng chất, vitamin và các dưỡng chất cần thiết để vật nuôi phát triển khỏe mạnh. Hằng năm, đàn cầy vòi hương đều được tiêm vắc xin phòng bệnh. Tôi cũng thường xuyên thay nước uống, quét dọn, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ; định kỳ 1 tuần hoặc 15 ngày phun thuốc khử trùng khu nuôi nhốt, hạn chế dịch bệnh gây hại”.
Hiện nay, mỗi năm gia đình ông Hải xuất bán khoảng 50 cặp cầy vòi hương giống và hơn 150 con thương phẩm. Giá cầy thương phẩm khá ổn định, dao động từ 1,3-1,5 triệu đồng/kg. Sau khoảng 1 năm nuôi, mỗi con đạt trọng lượng trên 3 kg và có thể xuất bán. Số lượng cầy vòi hương còn lại được gia đình giữ lại để bổ sung đàn sinh sản, mở rộng quy mô chăn nuôi.
Theo ông Hải, nguồn thu chủ yếu của mô hình đến từ đàn sinh sản. Bình quân mỗi con nái mang lại khoảng 12 triệu đồng lợi nhuận/năm. Với hơn 100 con nái đang được duy trì, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm.
Để nâng cao hiệu quả sản xuất, ông Hải xây dựng mô hình chăn nuôi theo hướng tuần hoàn. Ngoài trồng chuối làm thức ăn cho vật nuôi, gia đình ông còn tận dụng diện tích dưới tán chuối để nuôi ốc sên. Phân cầy vòi hương được dùng làm thức ăn cho cá trê lai, còn vỏ chuối được tận dụng nuôi sâu canxi. Cách làm này giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới phát triển bền vững.
Lan tỏa mô hình chăn nuôi hiệu quả
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông Hải còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho nhiều hộ dân trong và ngoài địa phương cùng phát triển nghề nuôi cầy vòi hương.
Anh Trịnh Hữu Phú (thôn Tân Hội, phường An Bình) hiện duy trì đàn cầy vòi hương gần 30 con. Là một trong những hộ được ông Hải hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi, anh Phú cho biết: “Trước đây gia đình tôi chủ yếu chăn nuôi nhỏ lẻ nên hiệu quả kinh tế không cao. Sau khi được chú Hải chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật chăm sóc, khẩu phần ăn và phòng bệnh, tôi mạnh dạn đầu tư nuôi thử. Đến nay đàn cầy phát triển tốt, đầu ra khá ổn định, giúp gia đình có thêm nguồn thu nhập”.
Nhận xét về mô hình nuôi cầy vòi hương của ông Đào Sơn Hải, ông Đinh Văn Nim - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đak Pơ - cho biết: “Đây là một trong những mô hình chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế khá trên địa bàn xã. Cầy vòi hương không cần nhiều diện tích nhưng cho giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện của nhiều hộ dân, nhất là những hộ có quỹ đất sản xuất hạn chế.
Đặc biệt, ông Hải luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ có nhu cầu trong và ngoài địa phương. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động hội viên tham quan, học tập kinh nghiệm để nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân”.
Từ sự mạnh dạn chuyển đổi mô hình chăn nuôi, ông Đào Sơn Hải đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới ngay trên quê hương mình. Mô hình nuôi cầy vòi hương không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn góp phần tạo thêm sinh kế cho nhiều hộ dân ở khu vực nông thôn.
