Tăng cường công tác tuyên truyền
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan Thường trực Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển (DTSQ) thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng, năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn 2026-2030.
Toàn khu vực đã tổ chức hơn 480 đợt tuyên truyền, giáo dục môi trường, thu hút trên 20.000 lượt người dân và học sinh tham gia. Riêng Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh triển khai 80 đợt tuyên truyền cộng đồng, 40 lớp học nâng cao nhận thức và 22 buổi tuyên truyền lưu động tại các xã vùng đệm.
Công tác bảo tồn đa dạng sinh học tiếp tục được tăng cường với việc tiếp nhận 52 cá thể động vật hoang dã, tái thả thành công 39 cá thể về môi trường tự nhiên; gieo ươm và chăm sóc hơn 80.000 cây giống bản địa, trồng mới và nghiệm thu 28 ha rừng đạt tiêu chí thành rừng.
Hoạt động nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế cũng được mở rộng khi Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng đón 19 đoàn quốc tế với 67 lượt chuyên gia, triển khai nhiều dự án viện trợ có tổng kinh phí hàng chục tỷ đồng, góp phần nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ “viên ngọc xanh” của Tây Nguyên.
Tuy nhiên, theo ông Trương Thanh Hà - Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, công tác bảo tồn trong năm 2025 vẫn gặp nhiều khó khăn. Địa bàn quản lý rộng, địa hình rừng núi phức tạp, giao thông đi lại khó khăn; trong khi lực lượng bảo vệ rừng còn mỏng và thường xuyên luân chuyển cán bộ, làm giảm hiệu quả bám nắm địa bàn.
Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.
“Đời sống của một bộ phận người dân vùng đệm còn nhiều khó khăn; tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét; tình trạng săn bắt trái phép và lấn chiếm đất rừng vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp.
Những yếu tố này đặt ra yêu cầu công tác quản lý, bảo vệ rừng phải tiếp tục được tăng cường, triển khai đồng bộ và mang tính lâu dài hơn” - ông Hà cho biết.
Gắn bảo tồn với sinh kế bền vững
Trước nguy cơ lấn chiếm rừng, xâm nhập trái phép vào vùng lõi và vùng đệm Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng, các địa phương xác định rõ trách nhiệm phối hợp với lực lượng chức năng, kiên quyết giữ vững “ranh giới sinh thái”, bảo vệ các giá trị cốt lõi.
Tại xã Đak Rong, chính quyền tăng cường phối hợp với kiểm lâm và các chủ rừng tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt địa bàn. Theo ông Mã Văn Tình - Chủ tịch UBND xã Đak Rong, xã kiên quyết không để xảy ra lấn chiếm rừng, mở đường trái phép, đồng thời phát huy vai trò già làng, người có uy tín để quản lý từ gốc.
Cùng với đó, các địa phương vùng đệm đề xuất rà soát, hoàn thiện hệ thống ranh giới, mốc giới thực địa. Công tác tuyên truyền pháp luật cần đổi mới nội dung, hình thức truyền thông theo hướng chiều sâu, tạo sự lan tỏa lâu dài, giúp người dân phân biệt rõ khu vực được phép sản xuất và vùng cần bảo vệ nghiêm ngặt, hạn chế vi phạm ngay từ đầu.
Theo ông Trần Bá Công - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cần đưa nội dung về Khu DTSQ vào chương trình giáo dục địa phương, vào các hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường.
Quá trình tuyên truyền cho học sinh, cần sử dụng hình ảnh về cảnh quan, các loài đặc hữu tiêu biểu, sống động, giúp các em dễ hình dung, ghi nhớ.
Cùng với đó, việc xây dựng bộ nhận diện thương hiệu Kon Hà Nừng gồm logo, slogan và các ấn phẩm truyền thông thống nhất cũng được đặt ra.
Ông Nguyễn Hữu Hà - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ - khẳng định, trong bối cảnh chuyển đổi số, cần đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số, mạng xã hội, phim tài liệu ngắn, triển lãm ảnh lưu động gắn với lễ hội, hội chợ du lịch để quảng bá hình ảnh về Kon Hà Nừng một cách hiệu quả.
Một định hướng xuyên suốt của Khu DTSQ thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng là gắn bảo tồn với phát triển sinh kế cho người dân vùng đệm.
Các hoạt động du lịch sẽ được triển khai ngoài vùng lõi, kết nối cảnh quan thác nước với trải nghiệm văn hóa cộng đồng; tổ chức các hoạt động thể thao - du lịch như giải chạy phong trào, đua xe đạp trải nghiệm những cung đường đẹp…, tạo điều kiện để người dân tham gia làm du lịch, có thêm thu nhập, từ đó giảm phụ thuộc vào rừng.
Ông Vũ Ngọc An - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết, tỉnh xác định bảo tồn là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời chủ động lồng ghép, huy động các nguồn lực trong và ngoài nước để nâng cao hiệu quả quản lý Khu DTSQ.
“Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đồng hành cùng các bên liên quan đến công tác tuyên truyền, bảo vệ rừng, nghiên cứu khoa học, đề xuất các mô hình sinh kế bền vững, du lịch sinh thái phù hợp” - ông An khẳng định.
