Ban đại diện 'thích hoành tráng', lấy lòng giáo viên
Một phụ huynh (PH) có con học lớp 10A4 Trường THPT Khương Đình (Hà Nội) phản ánh với PV Thanh Niên: Con mới vào lớp 10, chưa họp PH nhưng đã có những PH đứng ra điều hành việc thu chi của lớp. Điều đáng nói là trước khai giảng, ban PH đã tiến hành thu "đổ đồng" mỗi PH 2 triệu đồng mà chưa có kế hoạch các mục chi.
Họp PH, giáo viên (GV) chủ nhiệm ngỏ ý muốn lớp trang bị 1 ti vi với lý do năm học mới phải thay đổi mạnh về công nghệ. PH không phản đối điều này vì mục đích phục vụ việc học của con tốt hơn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đề nghị cân nhắc không nên mua loại quá đắt tiền vì các con dùng trong 3 năm học, điều kiện đóng góp của các gia đình không giống nhau. Có PH góp ý lớp khác cùng khối mua loại khoảng 10 triệu đồng và đề nghị PH lớp cân nhắc. Tuy nhiên, một số "người có tiếng nói" trong lớp thì định hướng nên mua ti vi đời mới nhất, đồng nghĩa là rất đắt tiền. Sau đó, ti vi được trang bị, có PH thắc mắc tại sao chọn loại hơn 40 triệu đồng trong khi đa số đã bình chọn loại rẻ hơn...
Đáng chú ý, trong nhóm bàn bạc việc đóng góp, mua sắm từ PH lại có cả GV chủ nhiệm và cô giáo cũng liên tục tham gia ý kiến, khiến những PH muốn phản đối hết sức e dè. Thậm chí, cô còn nhắn trong nhóm cho biết một PH trong lớp là "chuyên gia về lĩnh vực này" và đề nghị cả lớp "giao nhiệm vụ này cho chuyên gia thôi"; rồi cô nhắn "chắc không cần đến bình chọn nữa đúng không?". PH là "chuyên gia" trả lời: "Vâng cô. Mình nên chốt sớm để còn kịp lắp khi vào năm học ạ".
Không chỉ mua sắm ti vi, ban PH lớp này còn lo sơn sửa lớp học, lắp wifi, quạt, thay bóng đèn… và PH chỉ được thông báo khi đã làm xong các hạng mục chứ không được hỏi ý kiến trước đó. Nhìn lớp học khang trang hơn, đương nhiên ai cũng muốn nhưng không ít người bức xúc về cách làm và cách thu chi của ban đại diện. Lớp có hơn 50 học sinh (HS), hoàn cảnh và điều kiện kinh tế các gia đình chắc chắn có sự khác nhau, do vậy, việc thu chi, mua sắm phải thực hiện theo đúng quy định chứ không phải chỉ dựa vào ý kiến của GV và một số người có điều kiện kinh tế tốt trong lớp học.
"Chấm dứt thu quỹ PH ở đâu không biết chứ lớp con tôi thu xong hôm họp PH chủ nhật (ngày 13.9) vừa qua rồi", một PH cho biết. Vị này phản ánh ban PH của lớp đã thu 2 triệu đồng tiền quỹ lớp cho học kỳ 1, chưa kể các hoạt động tham quan, dã ngoại trong năm. Đặc thù của trường lâu nay là nghiêm cấm dùng tiền của PH để "lễ tết", tặng quà, tặng hoa GV nên việc thu tiền chỉ hoàn toàn phục vụ hoạt động của các con. Tuy nhiên, không ít PH bức xúc vì cách "điều hành" chuyên quyền, độc đoán của một số thành viên ban PH. Điều này khiến nhiều hoạt động không tìm được tiếng nói chung hoặc ban PH cứ quyết, mặc cho những người khác ấm ức…
Có PH thì cho biết lớp con mình năm nay không thu "quỹ PH" mà đổi tên thành "quỹ hỗ trợ HS". Việc thu chi chẳng khác gì năm trước, chỉ thay tên để lách luật. Trên một nhóm mạng xã hội dành cho PHHS Hà Nội có rất nhiều chia sẻ về các khoản thu đầu năm học: "Như này có được gọi là biến tướng không? Tiền học chẳng đáng bao nhiêu, tiền quỹ PH trường và quỹ lớp đã hết 2.150.000 đồng…"; hoặc: "Lớp con nhà em hôm qua vừa đi họp PH, ban đại diện thông báo thu mỗi PH 1 triệu, đầu năm đã mỗi PH 350.000 để mua ti vi thay cho máy chiếu cũ của nhà trường. Thu thì rất rõ nhưng chi như thế nào chỉ đọc sơ sơ tại buổi họp PH"…
Không có quỹ PH có hoạt động được không?
Trước thông tin Bộ GD-ĐT sẽ chấm dứt hình thành quỹ PH, nhiều PH ủng hộ nhưng có PH đã hoặc đang làm trong ban PH lại chia sẻ đầy… ấm ức trên các nhóm mạng xã hội.
Có ý kiến cho rằng một lớp học không chỉ có hoạt động dạy học mà còn tham gia rất nhiều hoạt động tập thể của nhà trường như tết trung thu, giao lưu dưới cờ, ngày hội STEM, hội diễn văn nghệ vào các ngày lễ lớn... Để có một tiết mục hoàn chỉnh, lớp thường phải thuê trang phục, đạo cụ. Có hoạt động chi phí lên đến vài triệu đồng. Trong thời gian tập luyện, giáo viên hoặc PH cũng thường mua nước uống, đồ ăn nhẹ động viên HS. Mỗi lần không nhiều, nhưng cộng lại cả năm cũng là một khoản đáng kể.
Ngoài ra, còn có những khoản chi khác như phần thưởng cho HS tiêu biểu, HS có thành tích trong các phong trào; hỗ trợ các hoạt động chung của lớp; in sao tài liệu ôn tập trước các đợt kiểm tra định kỳ... Một năm học có ít nhất 4 đợt ôn tập trước các bài kiểm tra định kỳ. Nhiều GV còn chủ động ôn thêm để củng cố kiến thức cho HS nên số lượng tài liệu phát sinh không hề nhỏ. Những khoản chi này lâu nay chủ yếu được lấy từ quỹ lớp hoặc từ phần kinh phí các lớp trích nộp về trường. Khi quỹ lớp không còn, khoảng trống tài chính sẽ xuất hiện nếu không có giải pháp thay thế.
PH khác đặt vấn đề: "Cái quạt hư, cái máy điều hòa không mát, hết túi đựng rác, photo đề cương, lại còn thể thao, bóng đá. Tiền điện, tiền nước, dã ngoại… cái gì cũng gọi ban PH. Thế nên đã dẹp quỹ thì dẹp mọi hoạt động đi".
Thế nhưng, cũng có những thành viên ban PH lớp chia sẻ đầy tích cực về việc bỏ quỹ PH. Chị Trần Thị Ngọc Mai, thành viên ban PH lớp của Trường tiểu học Tô Hiệu (xã Nghĩa Trụ, Hưng Yên), cho biết trường con chị đã áp dụng thành công mô hình bỏ quỹ PH được 1 năm và việc này "tưởng không hay nhưng lại hay không tưởng". Theo chị Mai, bỏ quỹ nhưng hoạt động tập thể vẫn trọn vẹn, chi phí rõ ràng. "Ban đầu, ai cũng lo bỏ quỹ trường thì các con sẽ mất đi các dịp vui chơi, lễ tết... nhưng thực tế các con vẫn được tổ chức đầy đủ", chị Mai nói.
Thay vì như trước kia PH và HS chỉ đến tham gia, các khoản chi không biết cụ thể, chi tiết, giờ đây mọi chi phí (thuê đồ văn nghệ, nước uống tập luyện, quà tặng chung...) đều được công khai minh bạch và chia đều cho từng lớp. Việc không có quỹ cũng tránh cồng kềnh, "vẽ chuyện" ngày lễ, việc tổ chức được thực hiện đúng ý nghĩa tri ân, gọn nhẹ và không phát sinh các khoản phụ phí không cần thiết.
Bộ GD-ĐT: Chấm dứt quỹ nhưng vẫn có hỗ trợ tự nguyện
Theo đại diện Bộ GD-ĐT, khi góp ý dự thảo thay đổi điều lệ hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS, nhiều sở GD-ĐT đề nghị làm rõ ranh giới giữa hỗ trợ tự nguyện cho hoạt động của ban đại diện với các khoản thu và tài trợ cho cơ sở giáo dục; không để ban đại diện trở thành chủ thể huy động, thu hoặc quản lý tiền.
Tiếp thu ý kiến trên, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ chỉnh sửa dự thảo theo hướng không tiếp tục quy định theo cơ chế hình thành kinh phí hoạt động do ban đại diện trực tiếp thu, quản lý như trước đây; quy định rõ ban đại diện không trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ, không hình thành quỹ của ban đại diện.
Theo Bộ GD-ĐT, các cơ sở giáo dục vẫn có quyền nhận hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nhà trường nhưng phải tuân thủ các quy định hiện hành. Việc hỗ trợ hoạt động của ban đại diện PH được quy định theo nguyên tắc tự nguyện, gắn với hoạt động cụ thể, công khai, minh bạch; được thực hiện bằng hàng hóa, dịch vụ, thanh toán trực tiếp hoặc hình thức hợp pháp khác…
"Đây là một trong những nội dung được chỉnh lý đáng kể trên cơ sở tổng kết thực tiễn và ý kiến góp ý, nhằm phòng ngừa lạm thu, bảo đảm tính tự nguyện, công khai, minh bạch và đưa hoạt động của ban đại diện về đúng vị trí, chức năng đại diện, kết nối và phối hợp", Bộ GD-ĐT nêu.
Theo Tuệ Nguyễn (TNO)
