Bằng nước ngoài cấp nhưng vẫn gặp vướng mắc
Những ngày gần đây, câu chuyện một số cựu sinh viên chương trình liên kết giữa Trường Đại học Quốc tế (IU, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) và University of the West of England (UWE, Anh) gặp khó khăn khi làm thủ tục công nhận văn bằng thu hút sự quan tâm của dư luận.
Theo đó, một số cựu sinh viên tốt nghiệp ngành Cử nhân Kinh doanh và Quản trị nguồn nhân lực (BA in Business and Human Resource Management) nhận bằng tốt nghiệp từ tháng 7-2021 trở về trước phản ánh khi làm thủ tục đề nghị Công nhận văn bằng tại Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) thì bất ngờ bị từ chối.
Lý do được cơ quan chuyên môn đưa ra là tại thời điểm cấp bằng cho sinh viên, quyết định phê duyệt chương trình liên kết (năm 2019) chỉ áp dụng phê duyệt cho ngành Business and Management (Kinh doanh và Quản trị). Đến tháng 10-2021, Trường Đại học Quốc tế mới hoàn tất thủ tục quyết định bổ sung tên ngành Quản trị nguồn nhân lực (Human Resource Management).
Vì vậy, một số trường hợp sinh viên được cấp bằng với tên ngành “Business and Human Resource Management” trước thời điểm này gặp khó khăn khi làm thủ tục công nhận. Trường Đại học Quốc tế cho biết đang rà soát hồ sơ, cung cấp các tài liệu pháp lý và phối hợp với các bên liên quan để hỗ trợ người học.
Trước đó, 1 vụ việc khác tại Trường Cao đẳng nghề Thiết kế và Thời trang London - Hà Nội (LCDF) cũng cho thấy, bằng do trường nước ngoài cấp chưa chắc sẽ được công nhận tại Việt Nam.
Theo Bộ GD&ĐT, LCDF chưa được cấp phép liên kết đào tạo với nước ngoài nhưng vẫn tổ chức các khóa cử nhân và quảng bá “bằng cấp quốc tế có giá trị toàn cầu”. Cục Quản lý chất lượng sau đó kết luận, 1 văn bằng do Đại học Liverpool John Moores (Anh) cấp cho học viên của chương trình này không đủ điều kiện công nhận tại Việt Nam.
Không chỉ xem trường nào cấp bằng
Theo quy định về công nhận văn bằng nước ngoài, cơ quan có thẩm quyền còn xem xét tính pháp lý của hoạt động đào tạo, chương trình, phương thức đào tạo và các điều kiện liên quan.
Đáng chú ý, Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT về công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp sẽ có hiệu lực từ ngày 26-9-2026. Quy định mới nêu rõ, với văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp trong trường hợp có hoạt động đào tạo, liên kết đào tạo tại Việt Nam, hoạt động đào tạo phải được triển khai hợp pháp tại Việt Nam và đáp ứng các điều kiện theo pháp luật tại thời điểm thực hiện chương trình.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với các chương trình liên kết: không thể chỉ kiểm tra xem chương trình có được triển khai hợp pháp ở thời điểm hiện tại, mà cần xác định ngành đào tạo, phương thức, địa điểm và phạm vi phê duyệt có phù hợp với đúng khóa học hay không.
Người học vì vậy không nên chỉ dựa vào quảng cáo “bằng quốc tế” hoặc uy tín của trường nước ngoài. Trước khi đăng ký, cần yêu cầu cơ sở đào tạo cung cấp quyết định phê duyệt chương trình liên kết, tên ngành được phép đào tạo, đơn vị cấp bằng, địa điểm và phương thức đào tạo, đồng thời kiểm tra các thông tin này có áp dụng cho đúng khóa tuyển sinh của mình hay không.
