Từ ngày 1-10-2026, Nghị định 317/2026/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia chính thức có hiệu lực. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc Bộ GD&ĐT, có nhiệm vụ huy động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn lực để cấp học bổng, hỗ trợ người học.
Theo quy định, Quỹ tổ chức 5 nhóm chương trình học bổng, gồm: học bổng tài năng; học bổng cho người học đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; học bổng thu hút người nước ngoài học tập, nghiên cứu tại Việt Nam và học bổng tạo cơ hội phát triển.
Trong đó, với học sinh, sinh viên Việt Nam, học bổng tài năng là nhóm đáng chú ý. Chương trình hướng tới người học thuộc các chương trình tài năng, có thành tích xuất sắc, năng khiếu, năng lực nổi trội hoặc tiềm năng phát triển đặc biệt trong học tập, nghiên cứu, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, phát triển kỹ năng nghề và các lĩnh vực ưu tiên khác.
Đáng chú ý, việc xét học bổng không chỉ dựa vào điểm số. Thành tích học tập, kết quả nghiên cứu, rèn luyện, sản phẩm khoa học công nghệ, thành tích đổi mới sáng tạo, giải thưởng, kỹ năng nghề và tiềm năng phát triển có thể được xem xét tùy theo tiêu chí của từng chương trình. Điều này mở rộng cơ hội cho người học có năng lực nổi bật ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Một nhóm khác được quan tâm là học bổng tạo cơ hội phát triển. Chương trình nhằm hỗ trợ người học trong học tập, nghiên cứu và phát triển kỹ năng nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động, hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng giai đoạn.
Nhóm này ưu tiên người học gặp khó khăn trong tiếp cận cơ hội học tập, nghiên cứu, phát triển kỹ năng nghề hoặc thuộc ngành, lĩnh vực, địa bàn cần khuyến khích, hỗ trợ.
Theo định hướng của Quỹ, chính sách cũng hướng tới thu hẹp chênh lệch cơ hội học tập giữa các vùng, miền và nhóm đối tượng; trong đó chú trọng người học thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, các ngành, lĩnh vực ưu tiên và những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao.
Mức và nội dung hỗ trợ sẽ phụ thuộc từng chương trình, có thể bao gồm học phí, sinh hoạt phí, chi phí học tập, nghiên cứu, thực hành, thực tập, phát triển kỹ năng nghề, năng lực số, ngoại ngữ, đi lại, bảo hiểm, thị thực, cư trú và một số chi phí phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ phê duyệt từng chương trình, đồng thời quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, tiêu chí xét chọn, chính sách ưu tiên, mức hỗ trợ và phương thức giải ngân. Việc xét chọn phải bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch.
