Tại Hưng Yên, 1 trụ sở UBND xã cũ đã được cải tạo để trở thành khu học tập của Trường Tiểu học Đồng Than. Công trình có diện tích khoảng 3.000 m², được bố trí 9 phòng học cùng các hạng mục điện, nước, cảnh quan và trang thiết bị cần thiết, đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027.
Điểm thuận lợi của mô hình này là trụ sở cũ nằm ngay cạnh trường học, giúp việc kết nối không gian tương đối thuận tiện. Thay vì phải tìm quỹ đất mới và đầu tư xây dựng từ đầu, địa phương có thể tận dụng công trình hiện hữu để nhanh chóng bổ sung phòng học, giải quyết một phần nhu cầu trước mắt.
Không chỉ ở Hưng Yên, tại Đà Nẵng, 1 trường THCS được bàn giao 5 cơ sở, gồm nhiều trụ sở và khu đất công sau sắp xếp. Các cơ sở này được nghiên cứu cải tạo, phân bổ thành khu học tập, khu hành chính - chức năng và khu thể thao. Theo phương án, số phòng học của trường sẽ từng bước được nâng lên, hướng tới đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày.
Những trường hợp trên cho thấy trụ sở dôi dư có thể trở thành một nguồn lực đáng kể nếu được đánh giá và phân bổ đúng nhu cầu. Trong lĩnh vực giáo dục, các công trình phù hợp có thể được cải tạo thành phòng học, phòng chức năng, thư viện, phòng tin học, không gian STEM hoặc khu hoạt động thể chất.
Tuy nhiên, không phải trụ sở nào cũng có thể chuyển đổi thành trường học. Vị trí, diện tích, kết cấu công trình, điều kiện an toàn, giao thông, phòng cháy chữa cháy và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn trường học đều cần được đánh giá trước khi quyết định.
Quan trọng hơn, việc chuyển đổi phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của mạng lưới giáo dục, tránh tình trạng tận dụng tài sản nhưng lại tạo ra những cơ sở không phù hợp, phát sinh thêm chi phí.
Từ những mô hình bước đầu tại Hưng Yên và Đà Nẵng, việc chuyển trụ sở dôi dư thành phòng học hoàn toàn có thể được nghiên cứu nhân rộng. Tuy nhiên, thay vì áp dụng đồng loạt, mỗi địa phương cần rà soát từng công trình, đối chiếu với nhu cầu dân số, quy hoạch trường lớp và khả năng đầu tư, qua đó lựa chọn phương án sử dụng hiệu quả nhất, vừa tránh lãng phí tài sản công, vừa tạo thêm nguồn lực cho phát triển.
