Dự Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Gia Lai có các đồng chí: Nguyễn Ngọc Lương-Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; Dương Mah Tiệp-Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh.
Theo báo cáo đánh giá, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình 1719) đã đạt nhiều kết quả nổi bật.
Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 3,4%/năm (vượt chỉ tiêu đề ra); 42.567 căn nhà tạm, dột nát được xóa bỏ (vượt 230% kế hoạch); 10.549 hộ dân được hỗ trợ đất ở, 13.387 hộ được hỗ trợ đất sản xuất, 54.899 hộ được hỗ trợ chuyển đổi nghề.
Toàn quốc đã triển khai 383 mô hình chăn nuôi, trồng trọt với 36.654 hộ tham gia, tạo sinh kế bền vững. Hơn 3 triệu lượt người được chăm sóc sức khỏe ban đầu; 115.575 lao động được đào tạo nghề, giới thiệu việc làm.
Sau 3 năm, 6/9 nhóm mục tiêu mà Quốc hội giao đã đạt và vượt; thu nhập bình quân của đồng bào DTTS và miền núi đạt 43,4 triệu đồng/năm (gấp 3,1 lần so với năm 2020); nhiều chỉ tiêu về giáo dục, đào tạo nghề, bảo tồn văn hóa, y tế... hoàn thành đạt và vượt kế hoạch.
Tuy nhiên, Chương trình vẫn còn tồn tại những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Theo đó, việc thiết kế nhiều dự án, tiểu dự án do nhiều bộ, ngành quản lý khiến tổ chức thực hiện phức tạp, nguồn lực bị phân tán. Một số địa phương chuẩn bị đầu tư chưa sát thực tế, phải điều chỉnh nhiều lần, ảnh hưởng tiến độ và giải ngân.
Mặt khác, bộ máy triển khai ở cơ sở còn lúng túng, phân cấp, phân quyền chưa triệt để. 3 nhóm mục tiêu còn nhiều khó khăn gồm: cải thiện hạ tầng kỹ thuật; đưa thôn, xã ra khỏi diện đặc biệt khó khăn; giải quyết thiếu đất ở, đất sản xuất và định cư ổn định. Công tác chuyển đổi số còn hạn chế; việc báo cáo, xử lý vướng mắc chưa kịp thời...
Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương và một số hộ DTTS tiêu biểu đã tham luận, đề xuất nhiều giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình trong giai đoạn 2026-2030.
Phát biểu tham luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp cho biết: Giai đoạn 2021-2025, Gia Lai đã triển khai hiệu quả Tiểu dự án 1, Dự án 3 thuộc Chương trình, với trọng tâm là hỗ trợ khoán và bảo vệ rừng.
Kết quả, tỉnh đã khoán bảo vệ trên 505.700 lượt ha rừng cho gần 25.000 lượt hộ đồng bào DTTS, hộ người Kinh nghèo và 152 lượt cộng đồng dân cư tại các xã khu vực II, III; hỗ trợ bảo vệ gần 71.200 ha rừng sản xuất tự nhiên giao cho 4 cộng đồng và 1.900 lượt hộ gia đình. Chương trình đã tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân thông qua tiền khoán bảo vệ rừng, khai thác lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng.
Từ kết quả đạt được, tỉnh Gia Lai đề xuất tiếp tục hỗ trợ khoán bảo vệ rừng tại các xã khu vực II, III cho hộ đồng bào DTTS, hộ người Kinh nghèo và cộng đồng dân cư; duy trì hỗ trợ bảo vệ rừng sản xuất tự nhiên đã giao cho cộng đồng, hộ gia đình vùng đồng bào DTTS.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận và đánh giá cao 8 kết quả nổi bật sau 5 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025.
Đó là: chủ trương đúng và trúng; ý Đảng hợp với lòng dân; chính sách đi đôi với ngân sách; quyết sách gắn với tuyên truyền và thực hiện; Nhân dân đồng thuận, các lực lượng Quân đội, Công an vào cuộc quyết liệt, hiệu quả; đồng bào được tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội bình đẳng hơn; phát triển bao trùm, toàn diện, bền vững hơn; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân được nâng cao.
Trong giai đoạn 2026-2030, Chính phủ sẽ ưu tiên nguồn lực cho vùng “lõi nghèo”; hoàn thiện hạ tầng thiết yếu; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, mở rộng việc làm; gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển bền vững.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ban chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030, các ngành, địa phương cần thực hiện tốt 10 giải pháp trọng tâm.
Trong đó, tập trung đổi mới tư duy, cách nghĩ, cách làm; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực rõ ràng; hoàn thiện thể chế phát triển vùng dân tộc thiểu số, miền núi; ưu tiên nguồn lực tài chính có trọng tâm; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực địa phương; quy hoạch và phát triển sản phẩm đặc trưng; ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; liên kết Nhà nước-người dân-doanh nghiệp-ngân hàng; phát triển hợp tác xã, doanh nghiệp từ hộ gia đình; thúc đẩy kết nối từ sản xuất nhỏ lẻ vươn tới chuỗi giá trị toàn cầu.
