Đề ngữ văn: Mức 8 điểm trở lên dành cho những bài viết nổi bật
Với đề thi môn ngữ văn, trao đổi với Thanh Niên, một số thí sinh (TS) tại điểm thi đánh giá độ khó của đề thi lại cũng tương đương với lần thi trước.
Cô Nguyễn Thị Lệ Hằng, giáo viên (GV) Trường THPT Hàn Thuyên (Bắc Ninh), nhận định nếu đặt trong cùng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 thì đề ngữ văn lần 1 và lần này có mức độ tương đồng khá cao về định hướng xây dựng. Theo cô Hằng, cả hai đều giữ nguyên cấu trúc: đọc hiểu 4 điểm và viết 6 điểm. Phạm vi kiến thức đều bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, sử dụng văn bản ngoài sách giáo khoa ở phần đọc hiểu và đánh giá năng lực đọc hiểu, lập luận, tạo lập văn bản thay vì kiểm tra học thuộc.
Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở cách lựa chọn ngữ liệu và cách đặt vấn đề. Đề thi môn ngữ văn sáng 14.8 lựa chọn văn bản về an ninh văn hóa và đặt câu nghị luận xã hội về trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin, nhấn mạnh trách nhiệm của cá nhân trong môi trường truyền thông số. Trong khi đó, đề thi môn ngữ văn ngày 11.6 khai thác chủ đề đổi mới sáng tạo.
Về khả năng phân hóa, cô Hằng cho rằng đề thi môn ngữ văn sáng 14.8 nhỉnh hơn một chút ở phần đọc hiểu, đặc biệt ở câu 3 và câu 4, khi yêu cầu TS phải lý giải cách dùng từ trong lập luận của tác giả và khái quát quan điểm của toàn văn bản. Trong khi đó, đề thi môn ngữ văn ngày 11.6 được thiết kế với "độ dốc" từ nhận biết đến vận dụng rõ ràng hơn, phù hợp với mặt bằng TS trên phạm vi toàn quốc.
"Tuy nhiên, xét về chuẩn đầu ra và mục tiêu đánh giá năng lực theo Chương trình GDPT 2018, mức độ yêu cầu của 2 đề nhìn chung là tương đương. Cả hai đều hướng tới việc đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy phản biện, lập luận và khả năng vận dụng tri thức vào các vấn đề của đời sống, phù hợp với mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT", cô Hằng nhận xét.
Một GV ở Hà Nội cũng cho rằng TS thi lần 2 có lợi thế khi cấu trúc đề không thay đổi, giúp các em tránh tâm lý hoang mang khi phải thi lại. Những yêu cầu cơ bản tương đối vừa sức với TS có năng lực đọc hiểu và viết ở mức đạt chuẩn; trong khi các câu vận dụng vẫn tạo cơ hội để TS khá, giỏi thể hiện chiều sâu suy nghĩ, khả năng lập luận và năng lực cảm thụ văn học. GV này dự đoán phổ điểm chủ yếu từ 6,5 - 7,5. Mức 8 - 8,5 điểm trở lên vẫn có thể xuất hiện nhưng sẽ dành cho những bài viết thực sự nổi bật về chiều sâu tư duy, năng lực lập luận và khả năng sử dụng ngôn ngữ...
Thí sinh than đề toán khó hơn, giáo viên nói gì?
Toán là môn thi nhận sự quan tâm đặc biệt ở lần thi lại vì từ 147 điểm 10 bất thường của môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang là nguồn cơn cho việc hủy kết quả thi lần trước và tổ chức thi lại lần này.
Đề thi lại môn toán có 4 mã đề gốc, được phát triển thành 24 mã đề toán tại buổi thi chiều 14.8. Trao đổi với Thanh Niên sau khi hoàn thành bài thi, một nam TS tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang cho biết đề toán khó hơn nhiều so với lần thi tốt nghiệp THPT hồi tháng 6. TS này cũng cho hay trước kỳ thi đã có kết quả tuyển thẳng nên cũng không ôn luyện quá nhiều. Một nữ TS cũng cho biết đề toán lần này khó hơn lần trước khá nhiều nên chỉ làm được tương đối.
Thầy Trần Ngọc Minh, Tổ trưởng Tổ toán - tin, Trường THPT Quỳnh Lưu 1 (Nghệ An), nhận xét: Đề thi lần 1 và lần 2 khá tương đồng về cấu trúc chung, các mạch kiến thức lớn và hướng xây dựng câu hỏi. Tuy nhiên, mức độ khó và khả năng phân hóa giữa hai đề có sự khác biệt nhất định ở từng vùng điểm.
Ở nhóm câu hỏi cơ bản, tương ứng vùng điểm khoảng 5 - 6, hai đề có độ khó khá tương đương. Các câu hỏi chủ yếu kiểm tra kiến thức nền tảng của chương trình, qua đó đáp ứng mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, từ vùng điểm 6 - 8, đề lần 2 có xu hướng tăng nhẹ độ phức tạp. Một số câu không còn đi trực tiếp từ dữ kiện đến phép tính mà yêu cầu TS thực hiện thêm bước thiết lập mô hình, xác định điều kiện hoặc xử lý các đại lượng trung gian. Điều này phần nào làm giảm lợi thế của TS khi các em đã biết cấu trúc và xu hướng ra đề từ đợt 1.
Ở nhóm câu phân hóa cao, đặc biệt vùng 8,5 - 10 điểm, đề lần 2 xuất hiện một số bài toán mới và có độ khó nhỉnh hơn. Vì vậy, mục tiêu đạt điểm tuyệt đối trở nên thử thách hơn. Tuy nhiên, với học sinh khá, giỏi đã nghiên cứu kỹ đề lần 1, việc quen với cách đặt vấn đề thực tế, mô hình hóa, tích phân và tối ưu vẫn đem lại lợi thế nhất định trong nhận dạng dạng toán, lựa chọn hướng giải và phân bổ thời gian.
Thầy Minh nhận định: "Đề thi lần 1 và lần 2 có sự thống nhất khá cao về cấu trúc chung và các mạch kiến thức chủ đạo. Đáng chú ý, ở phần trả lời ngắn, 6 nhóm tư duy lớn của đề lần 1 tiếp tục xuất hiện trong đề lần 2, nhưng thứ tự câu hỏi, ngữ liệu và cách khai thác đã được thay đổi. Vì vậy, TS đã nghiên cứu kỹ đề lần 1 có thể định hình được phần nào những dạng tư duy cần chuẩn bị, nhưng không thể chỉ học theo lời giải của đề cũ để làm được đề lần 2. Sự tương đồng về ma trận là hợp lý khi cả hai đề cùng phục vụ một kỳ thi và cùng phải đáp ứng những yêu cầu đánh giá của Chương trình GDPT 2018".
Thầy Trần Quốc Dân, Phó hiệu trưởng Trường THPT Olympia (Hà Nội), nhận định: Đề thi bám sát Chương trình GDPT 2018 với cấu trúc đã được thống nhất của đề thi tốt nghiệp theo chương trình mới. Phạm vi kiến thức tập trung chủ yếu vào chương trình lớp 12 và có sự phân bổ tỷ lệ hợp lý đối với các kiến thức thuộc chương trình lớp 10 và lớp 11.
Về mức độ khó và khả năng phân hóa, thầy Dân cho rằng đề thi có độ khó tương đương với đề tháng 6 và bảo đảm tính phân hóa với các bài tập mang tính "chốt chặn" nhằm phân loại TS ở phần II và phần III, tập trung vào các nội dung hình học, ứng dụng tích phân, tổ hợp, xác suất. Các bài tập này yêu cầu TS phải huy động tư duy để phân tích và mô hình hóa toán học nhằm giải quyết vấn đề.
Điểm đáng được đánh giá cao, theo thầy Dân, là hai đề tương đương về cấu trúc, độ khó và khả năng phân loại nhưng khác nhau về tình huống và dạng bài, có sự thay đổi không gian giải quyết vấn đề. Những khác biệt này giúp TS không thể dựa vào đề thi lần 1 để giải quyết đề thi lần 2, qua đó góp phần bảo đảm tính khách quan và công bằng giữa hai lần thi.
100% thí sinh dự thi, không có vi phạm
Báo cáo nhanh của Bộ GD-ĐT sau ngày thi lại đầu tiên tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang cho biết, tổng số TS dự thi môn ngữ văn: 324/324 TS, đạt tỷ lệ 100%. Tổng số TS dự thi môn toán: 326/326 TS, đạt tỷ lệ 100%. Không TS và cán bộ nào vi phạm quy chế.
Ngày mai 15.8, buổi sáng TS làm 2 bài thi 2 môn tự chọn, thời gian 50 phút/môn; buổi chiều dự phòng.
Thầy Đỗ Đức Anh, GV Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), cho rằng đề thi lại môn ngữ văn khá "hướng nội" có nội dung trở về với bản sắc, sự trung thực, ký ức. Do đó đề "mềm" hơn, đẹp hơn về cảm xúc và vừa sức TS hơn.
Một GV tại khu vực TP.HCM nhận xét đề thi lại môn ngữ văn tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có phần khó hơn một chút do yêu cầu đọc sâu và tư duy ở mức cao hơn, thể hiện ở ngữ liệu có chiều sâu và các câu hỏi đòi hỏi TS phải huy động nhiều hơn năng lực đọc hiểu, khái quát và suy luận.
Còn với đề thi lại môn toán, GV Trần Văn Toàn, Trung tâm TVT Math Edu (P.Hòa Hưng, TP.HCM), cho rằng có khó hơn một chút so với đề thi tốt nghiệp lần 1, độ phân hóa mịn hơn, rõ ràng hơn.
Theo Bích Thanh (thanhnien.vn)
