Chiều 30-1, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai tiếp cận hiện trường qua con đường độc đạo từ khu dân cư xóm 5 ra bờ sông. Đoạn đường đất dài hơn 100 m dẫn xuống lòng sông đã bị sụt lún, biến dạng bởi các phương tiện chở cát thường xuyên qua lại.
Trên bãi bồi rộng hàng nghìn mét vuông, dấu vết bánh xe hằn sâu, chạy ngang dọc. Lòng sông bị đào bới tan hoang, xuất hiện nhiều hố sâu và các đống cát ngổn ngang, cho thấy một lượng cát lớn đã bị lấy đi trong thời gian dài. Cách đó không xa, dọc tuyến đường bê tông qua xóm 5, nhiều bãi đất trống được dùng để tập kết cát với số lượng khá lớn.
Theo người dân địa phương, tình trạng khai thác cát trái phép tại khu vực này đã kéo dài nhiều năm. Đáng chú ý, các đối tượng vi phạm chủ yếu là người địa phương.
“Trong xóm có 4 người sử dụng xe công nông độ chế để hốt cát bằng tay. Nhiều đêm, xe nối đuôi nhau ra sông hoạt động đến rạng sáng. Cát được chở đi bán cho các công trình trong vùng hoặc tập kết tại xóm để xe tải vận chuyển đi nơi khác.
Không chỉ lo sạt lở, việc khai thác cát trái phép còn làm đường sá hư hỏng. Bà con nhiều lần phản ánh nhưng tình trạng vẫn đâu vào đấy” - một người dân bức xúc nói.
Cách đó khoảng 500 m về phía thượng nguồn đoạn sông thuộc xóm 3, thôn Xuân Sơn, tình trạng khai thác cát lén lút vào ban đêm cũng đang diễn ra. Trong khi đó, khu vực này và các đoạn lân cận đã bị sạt lở, xâm thực nghiêm trọng. Việc đào khoét kéo dài khiến dòng chảy biến đổi, gây xói lở đe dọa an toàn cầu Bằng Lăng cũ nằm cạnh đó.
Ông Đ.V.B. (xóm 3, thôn Xuân Sơn) ngao ngán: “Trước đây, có doanh nghiệp xin khai thác cát ở đoạn sông này nhưng người dân lo sạt lở ảnh hưởng đất sản xuất, nhà cửa nên phản đối, dự án phải dừng. Thế nhưng, tình trạng người dân địa phương dùng xe độ chế hốt trộm cát vào ban đêm thì vẫn âm ỉ”.
Xác nhận thực trạng trên, ông Nguyễn Văn Dược - Trưởng thôn Phú Hữu 2 - cho biết, địa phương đã triển khai nhiều biện pháp như lắp đặt camera an ninh tại ngã ba đường dẫn vào xóm 5; tổ chức tuyên truyền, nhắc nhở và mời các chủ phương tiện có nguy cơ vi phạm ký cam kết chấp hành pháp luật.
Riêng trong năm 2025, đã có 4 trường hợp ở xóm 5 bị phát hiện, xử lý vì khai thác cát trái phép. Tuy nhiên, các hành vi vi phạm vẫn tái diễn.
Trao đổi với phóng viên, ông Vũ Thành Minh - Chủ tịch UBND xã Ân Tường - cho hay: “Sau sáp nhập, địa phương đã tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi khai thác cát trái phép. Tuy nhiên, vi phạm vẫn xảy ra, chủ yếu trong khung giờ từ 1-3 giờ sáng. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục chỉ đạo lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý quyết liệt nhằm chấm dứt tình trạng này”.
