Sau nhiều ngày có mặt tại xã Ayun để tìm hiểu thông tin bạn đọc phản ánh về tình trạng khai thác cát trái phép, chúng tôi ghi nhận trên các tuyến đường giao thông của xã, ô tô chở cát hoạt động tấp nập, đặc biệt vào buổi tối. Hai bên sông Ayun xuất hiện nhiều điểm khai thác cát trái phép từ thủ công nhỏ lẻ đến cơ giới hóa với máy hút, máy múc công suất lớn, có hệ thống sàng lọc và xe vận chuyển.
Tại khu vực gần làng Bông Pim, có một điểm hút cát quy mô lớn. Cát sau khi hút từ sông được sàng lọc ngay tại chỗ, rồi chuyển lên các xe ben để đưa về các bãi tập kết cách đó khoảng 1 - 2 km. Dọc sông Ayun, hoạt động khai thác chủ yếu mang tính thủ công, mỗi nhóm có 4 - 5 người dùng xẻng xúc cát từ lòng sông lên phương tiện vận tải. Đáng nói là các xe chở cát này không có biển số, không có mái che khi lưu thông trên các tuyến đường liên xã để về các bãi tập kết.
Không chỉ có các điểm khai thác trái phép, ven sông Ayun còn xuất hiện nhiều bãi tập kết cát khá lớn. Những bãi này nằm sát các trục đường chính để thuận tiện cho việc trung chuyển ra QL 19 hoặc vào các công trình xây dựng tại địa phương. Đơn cử như tại thôn 6, một khu đất được rào chắn kiên cố, gắn camera giám sát trên cây cao ở phía trước cổng. Bên trong khu vực này, cát được tập kết thành nhiều đống lớn cao 3 - 4 m.
Hoạt động khai thác cát trái phép không chỉ làm biến đổi dòng chảy mà còn khiến nhiều đoạn sông Ayun sạt lở nghiêm trọng. Tại các điểm gần khu dân cư, bờ đất bị khoét sâu từng mảng, có nơi xâm thực vào cả đất rẫy và đường dân sinh. Mỗi mùa mưa về, tình trạng sạt lở càng nghiêm trọng hơn do dòng nước xoáy vào các vị trí từng bị hút cát.
Một người dân ở xã Ayun bức xúc: Hoạt động khai thác cát trái phép diễn ra cả ngày lẫn đêm, có hôm họ làm đến gần sáng. Ngay sau rẫy nhà tôi cũng có bãi hút cát, đất bị xói lở lấn cả vào vườn nhà. Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh với cơ quan chức năng về tình trạng khai thác cát trái phép tại đây nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Xuân Can-Chủ tịch UBND xã Ayun-cho biết: Trước đây, trên địa bàn xã có một số mỏ được cấp phép khai thác cát, nhưng hiện nay không còn mỏ nào được cấp phép. “Tôi mới được phân công giữ chức Chủ tịch UBND xã sau khi sáp nhập xã Ayun với xã Đăk Jơ Ta. Tiếp nhận thông tin phản ánh về tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Ayun, tôi đã chỉ đạo một đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã cùng các lực lượng liên quan kiểm tra. Tuy nhiên, thời điểm đoàn đi kiểm tra không phát hiện hoạt động khai thác cát trái phép dọc sông Ayun, đoạn qua địa phận xã. Đối với các điểm tập kết cát, chúng tôi đang liên hệ với trưởng thôn để xác định vị trí và sẽ tiến hành kiểm tra ngay”, ông Can cho biết thêm.
