UBND TP. Hà Nội vừa trình HĐND thành phố đề xuất xây dựng nghị quyết về giải quyết chỗ ở cho nhóm người dân khó khăn tại khu vực phố cổ, phố cũ, theo hướng được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Chính sách trước mắt dự kiến áp dụng tại phường Hoàn Kiếm, trên cơ sở người dân tự nguyện đăng ký.
Theo kết quả rà soát của UBND phường Hoàn Kiếm, hiện có khoảng 902 hộ với 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong những căn nhà có diện tích bình quân dưới 5 m² sàn/người. Bình quân mỗi hộ khoảng 4 người, nhiều thế hệ phải sinh hoạt trong không gian chưa đến 20 m².
Tình trạng nhà ở chật chội không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy. Nhiều căn nhà cũ nằm sâu trong ngõ nhỏ, lối thoát nạn hạn chế, thiếu ánh sáng và thông gió; một số hộ phải sử dụng chung khu vệ sinh, bếp và nguồn nước.
Theo phương án đề xuất, mỗi hộ đủ điều kiện được mua hoặc thuê mua 1 căn hộ nhà ở xã hội từ quỹ nhà thành phố bố trí, không qua bốc thăm và chỉ được giải quyết 1 lần. Tổng số căn hộ dự kiến dành cho nhóm đối tượng này tối đa là 902 căn. Riêng năm 2026, thành phố dự kiến bố trí 552 căn tại 9 dự án nhà ở xã hội.
Để được xem xét, người đăng ký phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: đã đăng ký thường trú và đang thực tế sinh sống tại nhà ở thuộc khu vực phố cổ, phố cũ của phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết được thông qua; diện tích nhà ở bình quân dưới 5 m² sàn/người; đủ điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định pháp luật; tự nguyện đăng ký và được UBND phường phê duyệt.
Các dự án được lựa chọn theo tiêu chí thuận tiện giao thông công cộng, ưu tiên kết nối với đường sắt đô thị, có hạ tầng xã hội đồng bộ và cơ cấu căn hộ phù hợp với quy mô hộ gia đình. Mỗi dự án dự kiến bố trí không quá 20% số căn hộ mở bán, theo thỏa thuận với chủ đầu tư.
Trường hợp số hộ đăng ký vượt số căn được phân bổ tại 1 dự án, thứ tự ưu tiên dự kiến gồm hộ có diện tích nhà ở bình quân thấp nhất; hộ có người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo; hộ đăng ký trước. Các hộ còn lại được xem xét bố trí sang dự án khác trong quỹ nhà.
Đáng chú ý, người được mua hoặc thuê mua nhà phải di chuyển toàn bộ nhân khẩu khỏi chỗ ở cũ và đăng ký thường trú tại nơi ở mới theo thời hạn thành phố quy định. Nếu chỗ ở cũ là nhà thuộc tài sản công đang thuê, hộ dân phải chấm dứt hợp đồng và bàn giao lại diện tích cho cơ quan quản lý.
Theo UBND TP. Hà Nội, chính sách nhằm ưu tiên giải quyết chỗ ở cho nhóm khó khăn nhất, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu giãn dân, cải thiện điều kiện sống và xây dựng đô thị văn minh tại khu vực phố cổ, phố cũ.
