Việc có tiếp tục sáp nhập xã, phường sau năm 2026 hay không đã được Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải làm rõ tại phiên thảo luận tổ về kinh tế - xã hội chiều 18-10, trong khuôn khổ kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trong thời gian tới không thực hiện đồng loạt mà giao các tỉnh, thành phố chủ động nghiên cứu, đề xuất căn cứ tình hình thực tế.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Ban Chấp hành Trung ương đã có kết luận về vấn đề này, theo đó giao các địa phương chủ động xem xét, quyết định việc đề xuất sắp xếp. Nguyên tắc được nhấn mạnh là địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về đề xuất của mình.
Cụ thể, đối với những xã, phường có quy mô quá nhỏ, không bảo đảm không gian và dư địa phát triển, địa phương có thể nghiên cứu phương án sáp nhập.
Chẳng hạn, 2-3 xã nằm gần nhau, có điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa tương đồng, giao thông đi lại thuận lợi có thể được xem xét hợp nhất nhằm tạo không gian phát triển, nâng cao hiệu quả quy hoạch và tổ chức quản lý.
Ở chiều ngược lại, những xã, phường đã được sáp nhập trước đây nhưng hiện có địa bàn quá rộng, gây khó khăn trong quản lý và tổ chức hoạt động cũng có thể được địa phương nghiên cứu phương án chia tách. Như vậy, định hướng điều chỉnh không chỉ bao gồm việc sáp nhập mà còn có thể tính đến việc chia tách khi điều kiện thực tế đòi hỏi.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, các địa phương cần chủ động rà soát, đánh giá, bàn bạc thống nhất trong tập thể lãnh đạo và các cơ quan liên quan; đồng thời lấy ý kiến nhân dân, bảo đảm sự đồng thuận trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Việc điều chỉnh phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, không chạy theo địa phương khác hoặc chờ đợi chỉ đạo cụ thể trong từng trường hợp.
Trước đó, ngày 11-9-2026, tại họp báo của Bộ Nội vụ, ông Phan Trung Tuấn - Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương - cho biết, Trung ương yêu cầu các địa phương rà soát những đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, tiêu chí và chỉ đề xuất sắp xếp khi thực sự cần thiết. Tại thời điểm đó, chưa có địa phương nào đề xuất tiếp tục sắp xếp xã, phường.
Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đang nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu, hướng tới tập trung đầu tư hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý và thúc đẩy phát triển liên kết với các địa bàn lân cận. Theo Bộ trưởng, đây mới là định hướng nghiên cứu và sẽ được báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi có hướng dẫn chính thức.
