Để đội ngũ yên tâm sau sắp xếp
Theo Văn bản số 10275/UBND-NC ngày 6-8-2026 của UBND tỉnh, bộ máy tổ chức tại các cơ sở giáo dục sau sáp nhập được thiết lập theo mô hình “trường chính - phân hiệu”. Tại trường chính bố trí hiệu trưởng và 1 phó hiệu trưởng; mỗi phân hiệu vốn là một trường độc lập trước sắp xếp được bố trí 1 phó hiệu trưởng trực tiếp phụ trách.
Quy trình xét chọn hiệu trưởng cho các trường mới được thực hiện công khai với 4 điều kiện: Có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức; trình độ đạt chuẩn, năng lực quản trị; 3 năm liền kề hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; thời gian công tác còn từ đủ 36 tháng tính từ tháng 8-2026.
Trường hợp có nhiều người đáp ứng các điều kiện, việc lựa chọn được thực hiện theo 4 thứ tự ưu tiên: Trong quy hoạch chức vụ cao hơn; có thời gian giữ chức vụ cấp trưởng dài hơn hoặc là ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ sở/xã/phường; có trình độ đào tạo cao hơn; có thành tích khen thưởng cao hơn.
Để thống nhất cách xác định nhân sự hiệu trưởng, ngày 18-8, Sở GD&ĐT có Văn bản số 5131/SGDĐT-TCCB làm rõ việc bố trí nhân sự hiệu trưởng phải lựa chọn, ưu tiên hiệu trưởng trong các cơ sở sáp nhập để thành lập cơ sở giáo dục mới; không xem xét nhân sự hiệu trưởng của trường sáp nhập khác hoặc trường không bị sáp nhập.
Đối với giáo viên và nhân viên văn phòng (kế toán, văn thư kiêm thủ quỹ), tỉnh chủ trương tiếp nhận nguyên trạng và bố trí theo vị trí việc làm. Giáo viên chưa đủ định mức giờ dạy được phân công giảng dạy liên trường hoặc giữa trường chính và các phân hiệu.
Về lộ trình, tỉnh yêu cầu trước ngày 10-8 hoàn thiện đề án sắp xếp tại các đơn vị hành chính cấp xã; trước ngày 20-8 hoàn thành thẩm định, ban hành quyết định, phê duyệt phương án nhân sự, tài chính, tài sản; trước ngày 30-8 kiện toàn bộ máy, con dấu, cơ sở vật chất tại các cơ sở giáo dục mới, sẵn sàng cho năm học 2026 - 2027.
Theo ông Ngô Đình Tuy, Phó Chủ tịch UBND phường Hoài Nhơn Đông, cùng với sắp xếp lại các trường học, địa phương đã rà soát phương án bố trí đội ngũ cán bộ quản lý để hạn chế xáo trộn và từng bước giảm số lượng theo yêu cầu. Ở bậc tiểu học, sau sắp xếp dự kiến giảm 2 cán bộ quản lý. Trong số cán bộ thuộc diện sắp xếp, có 2 người tự nguyện nghỉ theo chế độ quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP; 1 trường hợp đến tháng 11-2026 đủ tuổi nghỉ hưu cũng dự kiến nghỉ ngay khi thực hiện sắp xếp.
Đối với bậc mầm non, hiện 3 trường có 7 cán bộ quản lý, gồm 3 hiệu trưởng và 4 phó hiệu trưởng. Theo phương án, sau khi 3 trường sáp nhập thành một, số lượng cán bộ quản lý ở bậc học này giảm 3 người.
Việc bố trí cán bộ quản lý dôi dư sau sắp xếp được thực hiện theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP ngày 5-8-2026 của Chính phủ. Theo đó, số cán bộ quản lý còn lại sau khi bố trí theo cơ cấu được sắp xếp vào vị trí việc làm nhà giáo hoặc vị trí việc làm khác phù hợp với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, chuyên ngành đào tạo. Trường hợp còn lại sau bố trí và có nguyện vọng nghỉ việc thì thực hiện giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.
Nêu rõ quan điểm, Giám đốc Sở GD&ĐT Phạm Văn Nam cho biết: Phương án xác định tiếp nhận nguyên trạng đội ngũ, cơ bản giữ ổn định giáo viên và bố trí phù hợp giữa trường chính, phân hiệu. Trường hợp dôi dư sẽ được xem xét bố trí giảng dạy nếu đủ điều kiện, điều động đến nơi có nhu cầu hoặc giải quyết chế độ theo quy định; nếu bố trí chức vụ thấp hơn thì thực hiện bảo lưu phụ cấp chức vụ theo quy định.
Nghị định số 154/2025/NĐ-CP quy định cán bộ,viên chức lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ hoặc được bố trí vào chức vụ có mức lương chức vụ hoặc phụ cấp chức vụ lãnh đạo thấp hơn do sắp xếp tổ chức bộ máy, nếu tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý, thuộc đối tượng thực hiện chính sách tinh giản biên chế.
Trường hợp đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi, chế độ được hưởng còn tùy thuộc vào thời gian còn lại đến tuổi nghỉ hưu và các điều kiện theo quy định. Chẳng hạn, người còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu, nếu đáp ứng đủ điều kiện, được hưởng chế độ hưu trí và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ trước tuổi, nhưng không có các khoản trợ cấp quy định đối với nhóm còn từ đủ 2 đến đủ 5 năm.
Vì vậy, với một số cán bộ quản lý chỉ còn ít năm công tác, việc tiếp tục công tác ở vị trí được bố trí sau sắp xếp hay đề đạt nguyện vọng nghỉ hưu trước tuổi cũng là điều cần cân nhắc.
Hiệu trưởng một trường tại phường Quy Nhơn Nam, được bố trí xuống vị trí thấp hơn sau sắp xếp, cho biết cô đồng thuận với chủ trương và sẵn sàng chấp hành phân công. Tuy nhiên, do chỉ còn ít năm công tác, cô vẫn băn khoăn giữa tiếp tục làm việc ở vị trí mới và nghỉ hưu trước tuổi.
“Chúng tôi không đặt nặng chuyện chức vụ, bởi sau sắp xếp, có người tiếp tục quản lý, có người trở lại chuyên môn. Với những trường hợp chỉ còn ít năm công tác, chúng tôi mong được xem xét cụ thể về tuổi đời, thời gian công tác, quá trình cống hiến và điều kiện thực tế để có phương án phù hợp, giúp cán bộ yên tâm công tác” - cô chia sẻ.
Trong khi đó, một giáo viên ở phường Bình Định cho rằng điều quan tâm nhất sau sắp xếp làlựa chọn người đứng đầu có năng lực, uy tín, tạo sự công bằng, đoàn kết trong đội ngũ để giáo viên yên tâm công tác.
Bán trú - điểm tựa học sinh vùng khó
Khi mạng lưới trường, lớp được tổ chức lại, mô hình nội trú, bán trú trở thành “đòn bẩy” để hỗ trợ học sinh đến trường và duy trì việc học ổn định. Điểm sáng nổi bật của Gia Lai chính là hệ thống 7 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới gồm: Ia Mơ, Ia Púch, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chia và Ia O.
Đây là mô hình đặc thù được tỉnh đầu tư trọng điểm theo Thông báo số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới.
Theo kế hoạch tuyển sinh năm học 2026 - 2027, 7 trường có 203 lớp với 6.848 học sinh, gồm 2.704 em nội trú và 4.144 em bán trú. Các trường được đầu tư đồng bộ phòng học, khu nội trú, nhà ăn, khu ở giáo viên và công trình phụ trợ, tạo điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn cho học sinh vùng biên giới, nhất là học sinh dân tộc thiểu số, đồng thời phù hợp với việc sắp xếp mạng lưới và bố trí đội ngũ.
Tỉnh triển khai nhiều chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số. Trong ảnh: Học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS Chư Prông (xã Chư Prông) trong một giờ học. Ảnh: Viễn Khánh
Ông Trịnh Xuân Giáp - Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ia Nan (xã Ia Nan) cho biết: Năm học 2026 - 2027, trường có 840 học sinh, gồm 355 em nội trú và 485 em bán trú; hơn 80% là học sinh dân tộc thiểu số. Trường mới được đầu tư góp phần tạo điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn cho các em.
Mô hình liên cấp giúp học sinh dân tộc thiểu số vùng biên giới được học tập, chăm sóc, nuôi dưỡng tốt hơn từ tiểu học đến THCS, qua đó góp phần duy trì sĩ số và nâng cao chất lượng giáo dục.
Bên cạnh đó, các trường trung tâm tiếp tục duy trì mô hình bán trú. Năm học 2025 - 2026, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (phường Diên Hồng) có 1.321 học sinh, trong đó 710 em bán trú. Theo phương án, trường sáp nhập với Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng (20 lớp, 717 học sinh), nâng quy mô trường mới lên 52 lớp, 2.038 học sinh.
Sau sắp xếp, các trường cần chủ động bố trí cơ sở vật chất, tổ chức bán trú phù hợp, bảo đảm việc học tập, sinh hoạt của học sinh không bị ảnh hưởng.
Đồng thuận từ cách làm công khai
Việc sắp xếp trường học tác động trực tiếp đến cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh. Vì vậy, cùng với xây dựng phương án, tỉnh chú trọng công khai thông tin, tiêu chí lựa chọn cán bộ quản lý, cách bố trí đội ngũ và tổ chức các phân hiệu, kịp thời giải đáp những băn khoăn từ cơ sở, tạo sự đồng thuận.
Cô Nguyễn Thị Ngọc Ánh - Giáo viên Trường Tiểu học Canh Hiệp (xã Canh Vinh) mong các trường sớm ổn định để giáo viên yên tâm công tác, học sinh không bị xáo trộn việc học.
“Ở vùng miền núi, nhiều học sinh dân tộc thiểu số, hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, nhà xa trường. Chúng tôi mong sau sắp xếp, giáo viên được bố trí phù hợp, học sinh vẫn thuận lợi đến trường, được học tập trong điều kiện tốt hơn và không em nào phải đi học xa hơn” - cô Ánh chia sẻ.
Tại buổi tiếp xúc cử tri phường Quy Nhơn ngày 6-8, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn cho biết tỉnh đang rà soát, sắp xếp mạng lưới trường, lớp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm cán bộ quản lý, nhân viên gián tiếp và tổ chức lại các lớp có sĩ số thấp để sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên. Qua sắp xếp, tỉnh dự kiến cân đối lại hơn 2.000 giáo viên.
Đối với cán bộ quản lý, các xã, phường phải lựa chọn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo tiêu chí cụ thể, công khai, dựa trên năng lực và yêu cầu công việc; việc lựa chọn kế toán cũng phải chú trọng năng lực chuyên môn. Theo Chủ tịch UBND tỉnh, tiêu chí rõ ràng sẽ giúp sắp xếp nhân sự khách quan, minh bạch, hạn chế tiêu cực.
