Lời dạy ấy vừa là sự đánh giá đúng đắn vai trò lịch sử của thế hệ trẻ, vừa là định hướng lâu dài cho sự nghiệp cách mạng.
Năm nay, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh kỷ niệm 95 năm xây dựng và trưởng thành. Nhìn lại gần một thế kỷ qua, chúng ta càng tự hào về truyền thống vẻ vang, càng tin tưởng vào bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến của thanh niên Việt Nam dưới ngọn cờ Đoàn.
Tương lai của nhân loại phụ thuộc vào “thế hệ thanh niên đang lớn lên”
C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đều khẳng định thanh niên là một lực lượng cách mạng hùng hậu, giữ vị trí quan trọng trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa. Vấn đề thanh niên luôn được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân, gắn bó mật thiết với giai cấp công nhân và chính đảng tiên phong của giai cấp này.
C.Mác đã nhấn mạnh: “Những người tiên tiến nhất trong giai cấp công nhân hiểu rõ rằng, tương lai của giai cấp họ và do đó tương lai của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào thế hệ thanh niên đang lớn lên”.
Từ câu nói này, C.Mác đã khẳng định vai trò quyết định của thanh niên. Theo C.Mác, sự phát triển và thắng lợi của giai cấp công nhân - lực lượng lãnh đạo cách mạng - không thể tách rời khỏi thế hệ trẻ. Thanh niên chính là người kế tục, bảo đảm cho sự trường tồn và phát triển của phong trào cách mạng.
Bên cạnh đó, C.Mác đặt vấn đề thanh niên trong tầm nhìn rộng lớn, không chỉ ở phạm vi một giai cấp mà còn ở sự tiến bộ chung của xã hội loài người. Điều này cho thấy ông nhìn nhận thanh niên như lực lượng mang tính phổ quát, có khả năng quyết định vận mệnh nhân loại.
Mặt khác, C.Mác nhấn mạnh “những người tiên tiến nhất” trong giai cấp công nhân mới có thể nhận thức đầy đủ vai trò của thanh niên. Điều đó hàm ý rằng sự giác ngộ lý luận, sự lãnh đạo chính trị của đội ngũ tiên phong là điều kiện để phát huy sức mạnh của thế hệ trẻ.
Luận điểm của C.Mác cũng đặt nền tảng cho việc xây dựng chiến lược đào tạo, giáo dục thanh niên trong phong trào cách mạng. Bởi lẽ, nếu không chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ thì giai cấp công nhân sẽ không thể duy trì vai trò lịch sử của mình và sự nghiệp giải phóng nhân loại sẽ không thể thành công.
Như vậy, câu nói của C.Mác vừa là lời cảnh tỉnh, vừa là định hướng chiến lược: Muốn bảo đảm tương lai của cách mạng, phải đặt thanh niên vào vị trí trung tâm của sự nghiệp giáo dục, tổ chức và rèn luyện. Đây cũng chính là cơ sở lý luận để Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta kế thừa, phát triển thành quan điểm: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”.
Kế thừa quan điểm của C.Mác, khi bàn về thanh niên và công tác Đoàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích một cách toàn diện vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp cách mạng.
Theo Người, thanh niên trước hết là lực lượng tiếp nối, kế thừa và phát huy truyền thống cách mạng của các thế hệ đi trước, đồng thời đảm nhiệm trách nhiệm dìu dắt thiếu niên, nhi đồng - những chủ nhân tương lai của đất nước. Thanh niên còn là đội quân xung kích đi đầu trong phát triển kinh tế, văn hóa, góp phần trực tiếp vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Họ cũng là lực lượng nòng cốt trong quân đội, công an và dân quân tự vệ, hăng hái giữ gìn trật tự, an ninh, bảo vệ Tổ quốc. Trong mọi lĩnh vực, thanh niên luôn nêu cao tinh thần thi đua với khẩu hiệu hành động giàu ý nghĩa: Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm.
Phát huy vai trò của thanh niên và tổ chức Đoàn
Từ trong khói lửa chiến tranh, các phong trào lớn của thanh niên như “Xếp bút nghiên lên đường tranh đấu”, “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong” đã trở thành biểu tượng sáng ngời, góp phần quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo và dân tộc tiến hành.
Bước sang thời kỳ đổi mới, tinh thần xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ tiếp tục được phát huy mạnh mẽ, gắn liền với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Các phong trào tiêu biểu như “Thanh niên lập nghiệp”, “Tuổi trẻ giữ nước”, “Thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” cùng hàng loạt cuộc vận động, hoạt động sôi nổi như “Cán bộ công chức trẻ với cải cách hành chính”, “Tiếp lửa truyền thống - mãi mãi tuổi hai mươi”, “Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích”, “Sáng tạo trẻ”, “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác” hay phong trào “Bốn mới” (kỹ thuật mới, ngành nghề mới, thị trường mới, mô hình mới)… đã trở thành môi trường rèn luyện, đào tạo thế hệ trẻ, tạo nên những chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành động của đoàn viên, thanh niên.
Có thể thấy rằng trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc và tiến trình cách mạng Việt Nam, thanh niên Việt Nam luôn giữ vai trò quan trọng, luôn thể hiện tinh thần xung kích trên tất cả các lĩnh vực. Từ các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, giành độc lập cho Tổ quốc, trong công cuộc xây dựng đất nước đến thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thanh niên Việt Nam vẫn luôn phát huy tinh thần xung kích, đi đầu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao cho.
Tinh thần “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm” luôn được đề cao và thể hiện sinh động qua hình ảnh các thế hệ thanh niên sẵn sàng dấn thân, đảm nhận việc mới, đi đến những nơi gian khó vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ biên giới xa xôi đến hải đảo trùng khơi, từ công trường xây dựng đến các đơn vị sản xuất, nghiên cứu, ở đâu cũng sáng lên tinh thần xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ Việt Nam.
Để giữ mãi ngọn lửa nhiệt huyết của tuổi trẻ, tinh thần sẵn sàng dấn thân đến bất cứ nơi đâu khi Tổ quốc cần, trong giai đoạn hiện nay, các cấp bộ Đoàn cần thường xuyên đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, gắn chặt với các sự kiện, nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như của từng địa phương, đơn vị. Qua đó, vừa phát huy vai trò thanh niên với tư cách là chủ thể hiện tại, vừa bồi dưỡng họ trở thành những người chủ trong tương lai của đất nước.
Yêu cầu đặt ra đối với các cấp bộ Đoàn là phải không ngừng xây dựng, kiện toàn tổ chức, đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn có đủ phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác thanh niên trong tình hình mới.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) đã chỉ rõ: “Mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên là nội dung quan trọng của công tác đoàn để giáo dục, bồi dưỡng, động viên và phát huy vai trò thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, ý chí, khát vọng cống hiến, nêu cao trách nhiệm đối với đất nước, xã hội”.
Suốt 95 năm qua, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò lịch sử - chính trị to lớn của mình, vừa là đội dự bị tin cậy của Đảng, vừa là lực lượng xung kích trong mọi phong trào cách mạng, từ kháng chiến giành độc lập dân tộc đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đổi mới. Những dấu ấn mà các thế hệ thanh niên để lại đã trở thành một phần không thể tách rời của lịch sử dân tộc, minh chứng cho sức mạnh và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam.
Bước vào giai đoạn mới, trách nhiệm đặt ra cho thế hệ trẻ càng nặng nề nhưng cũng rất vinh quang: Tiếp tục phát huy truyền thống, nuôi dưỡng lý tưởng cách mạng, khát vọng sáng tạo, tinh thần dấn thân vì cộng đồng, vì đất nước. Đảng, Nhà nước và Nhân dân kỳ vọng thanh niên sẽ luôn là lực lượng tiên phong, giàu trí tuệ và bản lĩnh, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, vươn lên mạnh mẽ trong thế kỷ XXI.
