Với không gian phát triển trải dài từ cao nguyên đến biển, giữ vai trò cửa ngõ kết nối tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam ra Biển Đông, Gia Lai đồng thời là địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh, dân tộc và tôn giáo.
![glo-gia-lai-chuyen-doi-so-1.jpg](https://cdn.baogialai.com.vn/images/ea60bd2a017a177adbf39a4db412e70dcff0d3104a73701399f6dbfc31c664a6be4b2e45d5652db8f9fe0de21acc0cbdec8f36d917b597fa7b6400ec49688b5e/glo-gia-lai-chuyen-doi-so-1.jpg.avif "Gia Lai xây dựng "xã hạt nhân số" từ nền tảng bình dân học vụ số. Ảnh minh họa")
Toàn tỉnh hiện có 47 dân tộc cùng sinh sống, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 23,9% dân số. Bên cạnh những tiềm năng, lợi thế, địa phương cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức trong công tác quản lý xã hội, bảo đảm an ninh chính trị, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, đất đai để tuyên truyền, kích động tư tưởng ly khai, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; không gian mạng trở thành môi trường để phát tán thông tin xấu độc, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong khi đó, quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy tuy cần thiết nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới trong duy trì hiệu lực quản lý nhà nước tại cơ sở.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, củng cố niềm tin của nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số ở Gia Lai vẫn còn nhiều hạn chế. Hạ tầng viễn thông tại một số vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; còn tồn tại “vùng lõm” sóng di động và Internet. Dữ liệu số giữa các ngành, lĩnh vực thiếu liên thông; việc tích hợp cơ sở dữ liệu sau sáp nhập gặp nhiều khó khăn. Nguồn nhân lực công nghệ thông tin còn thiếu và yếu, nhất là ở cấp cơ sở. Trình độ, kỹ năng số của một bộ phận cán bộ và người dân, đặc biệt đồng bào dân tộc thiểu số, còn hạn chế; rào cản ngôn ngữ khiến việc tiếp cận dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự hiệu quả.
Dù vậy, chuyển đổi số đang mở ra những giải pháp căn cơ, lâu dài trong bảo đảm ổn định chính trị ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trước hết, chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước. Thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu dân cư và các nền tảng số dùng chung, người dân ở vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ hành chính, an sinh xã hội, y tế, giáo dục mà không phải đi lại nhiều. Việc quản lý dữ liệu đồng bộ giúp chính quyền xác định đúng đối tượng thụ hưởng chính sách, bảo đảm công khai, minh bạch, hạn chế sai sót và thất thoát. Khi quyền lợi chính đáng của người dân được giải quyết kịp thời, niềm tin đối với Đảng và Nhà nước tiếp tục được củng cố.
Chuyển đổi số đồng thời là công cụ quan trọng trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Các nền tảng số và công nghệ trí tuệ nhân tạo cho phép phát hiện sớm, xử lý kịp thời thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc liên quan đến vấn đề dân tộc, tôn giáo, an ninh Tây Nguyên. Mặt khác, việc tăng cường truyền thông chính thống bằng tiếng dân tộc trên các nền tảng mạng xã hội giúp nâng cao khả năng tiếp cận thông tin đúng đắn, tạo “sức đề kháng” trước các luận điệu kích động, chia rẽ.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Việc ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt… giúp đồng bào dân tộc thiểu số mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế. Thực tế cho thấy, ổn định chính trị chỉ bền vững khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng lên.
Để phát huy hiệu quả vai trò của chuyển đổi số trong bảo đảm ổn định chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Gia Lai cần tập trung thực hiện đồng bộ một số nhiệm vụ trọng tâm.
Một là, hoàn thiện cơ chế, chính sách chuyển đổi số phù hợp với đặc thù địa phương; gắn chuyển đổi số với thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Hai là, ưu tiên đầu tư hạ tầng số, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; từng bước xóa “vùng lõm” về viễn thông và Internet.
Ba là, đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông; phát triển các nền tảng số thân thiện, dễ sử dụng, có tích hợp ngôn ngữ dân tộc phù hợp với điều kiện thực tế.
Bốn là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số; tăng cường đào tạo kỹ năng số cho cán bộ cơ sở và phổ cập kỹ năng số cho người dân, nhất là thanh niên, già làng, người có uy tín trong cộng đồng.
Năm là, phát huy hiệu quả mô hình tổ công nghệ số cộng đồng; xây dựng lực lượng nòng cốt tại cơ sở hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, đồng thời tham gia tuyên truyền, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Sáu là, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong quản trị không gian mạng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để gây mất ổn định chính trị.
Có thể khẳng định, trong giai đoạn phát triển mới, chuyển đổi số không chỉ là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đối với Gia Lai, phát huy hiệu quả chuyển đổi số gắn với đặc thù dân tộc, văn hóa và địa bàn chiến lược sẽ là yêu cầu cấp thiết, lâu dài, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong thời kỳ mới.
