Máu xương các anh đã hòa vào đất, chan hòa với nước mắt của đồng đội, gia đình và người thân theo dòng chảy thời gian. Thế hệ hôm nay nguyện khắc ghi công lao to lớn của các liệt sĩ và không ngừng vun đắp, tô thắm tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Campuchia.
Chiến tranh đã lùi xa, song vẫn còn đó rất nhiều người con ưu tú của dân tộc Việt Nam đang còn nằm lại trên đất nước Chùa Tháp. Sự hy sinh cao cả ấy đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tình đoàn kết chiến đấu, hữu nghị thủy chung giữa 2 dân tộc Việt Nam - Campuchia.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch - Trưởng Ban chuyên trách tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo 515 tỉnh Gia Lai - khẳng định: Với trách nhiệm được giao, thời gian qua, Ban chuyên trách tỉnh Gia Lai đã phối hợp chặt chẽ với Ban chuyên trách 3 tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear (Vương quốc Campuchia) triển khai có hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS).
Đồng thời, xem đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.
Trách nhiệm thiêng liêng
Mùa khô Campuchia nóng như đổ lửa. Để có thể tìm được những phần mộ liệt sĩ đang còn nằm lại bên nước bạn, mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thường phải gùi, cõng lương thực, thực phẩm, quân tư trang, vượt đèo cao, suối sâu, xuyên qua rừng rậm, kiên trì đào từng tấc đất, lật từng viên đá để tìm đồng đội.
Trung tá Trần Quốc Đạt - Trợ lý chính sách dân vận (Đội K52) chia sẻ: “Có những thời điểm, chúng tôi di chuyển 200-300 km/ngày. Đường đi rất khó khăn, xe máy không đi được nên chúng tôi thay nhau khiêng. Thậm chí, có ngày đi từ 6 giờ đến 21 giờ mới tới được nơi mà người dân cung cấp thông tin, anh em lúc đó mệt lả hết người.
Song với nghĩa tình, trách nhiệm của người lính K52, chúng tôi luôn nỗ lực, xung kích và phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó”.
Thượng tá Nguyễn Xuân Toản - Đội trưởng Đội K52 - nhấn mạnh: Toàn Đội xác định rõ, mỗi HCLS được tìm thấy là thêm một gia đình tại quê nhà nguôi ngoai nỗi nhớ, thêm một phần lịch sử được trở về đất mẹ Việt Nam.
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS tại Campuchia, chúng tôi tiếp tục tham mưu cho Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Ban chuyên trách tỉnh triển khai lực lượng sang nắm thông tin trong mùa mưa năm 2026, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập HCLS sau này.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch đánh giá: Đội K52 luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong hơn 25 năm thực hiện nhiệm vụ bên đất bạn Campuchia. Cán bộ, chiến sĩ của Đội là những đồng chí dày dạn kinh nghiệm, có mối quan hệ tốt, gần như nói thành thạo tiếng Campuchia.
Đội cũng đã thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương quân đội và công tác đối ngoại nhân dân. Chính vì vậy, Đội luôn nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ nhân dân, chính quyền các tỉnh Đông Bắc Campuchia; góp phần tìm kiếm, quy tập, hồi hương nhiều HCLS về nước.
Khắc ghi công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ
Với sự chung sức đồng lòng của cả hệ thống chính trị và sự hỗ trợ giúp đỡ nhiệt tình của chính quyền, lực lượng vũ trang và các tầng lớp nhân dân 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia, mùa khô 2025-2026, Đội K52 đã tìm kiếm, quy tập được 18 HCLS; nâng tổng số HCLS được tìm thấy từ năm 2001 đến nay tại Campuchia lên 1.530 hài cốt.
Ông Yong Kim Hiên - Phó Tỉnh trưởng, Trưởng Ban chuyên trách tỉnh Preah Vihear (Vương quốc Campuchia) bày tỏ: Từ trước đến nay, nhân dân Việt Nam và Campuchia thường có 2 câu tục ngữ rất ý nghĩa. Đó là “Bạn tốt là người luôn giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn” và “Uống nước nhớ nguồn”. 2 câu tục ngữ này mang ý nghĩa nhân văn to lớn, nhắc nhở chúng ta sẽ luôn ghi nhớ và tiếp tục duy trì truyền thống tốt đẹp này.
Công tác tìm kiếm, quy tập HCLS đã góp phần tô thắm tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác giữa 2 nước nói chung và giữa 2 tỉnh Gia Lai - Preah Vihear nói riêng.
Về phía tỉnh Ratanakiri, ông Ma Vi Chất - Phó Tỉnh trưởng, Trưởng Ban chuyên trách tỉnh Ratanakiri khẳng định sẽ tiếp tục gìn giữ và phát huy tinh thần đoàn kết, hữu nghị giữa 2 nước. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Ban chuyên trách tỉnh Gia Lai trong công tác tìm kiếm, quy tập, hồi hương HCLS về Việt Nam trong thời gian tới.
“Sau nhiều thập kỷ, các anh hùng liệt sĩ đã trở về với đất mẹ thân yêu trong niềm xúc động của đồng chí, đồng bào. Mỗi HCLS được quy tập thể hiện sự tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay trước công lao to lớn của lớp lớp cha anh đã ngã xuống để vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Campuchia bền chặt theo thời gian” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch cho biết.
Sáng 13-6, tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ (xã Đức Cơ), Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai trọng thể tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 18 HCLS quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh tại Campuchia được Đội K52 tìm kiếm, quy tập trong mùa khô 2025-2026 tại 3 tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear.