Đằng sau sự chuyển biến ấy là cách làm mới của hệ thống chính trị cơ sở: Không làm thay mà đồng hành, hỗ trợ người dân phát huy nội lực, vươn lên thoát nghèo và xây dựng cuộc sống bền vững.
Khi sức dân được kích hoạt
Tại làng Pan (xã Chư Sê), câu chuyện thoát nghèo của anh Siu Phát là một minh chứng sinh động cho sự thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Từ chỗ chật vật với vài sào bắp, mì, anh mạnh dạn vay vốn chính sách, học hỏi kỹ thuật để chăm sóc hơn 3 ha cà phê.
Thu hoạch đều đặn 6 tấn nhân/năm, gia đình anh không chỉ thoát nghèo mà còn mở rộng sang kinh doanh dịch vụ cơ khí, xây dựng, giải quyết việc làm cho nhiều thanh niên Jrai trong làng.
Anh Siu Phát chia sẻ, trước đây gia đình thuộc diện hộ nghèo. Nhờ được vay vốn chính sách, học hỏi kỹ thuật chăm sóc cà phê, gia đình anh từng bước nâng cao năng suất, thoát nghèo. Từ nguồn thu này, anh đầu tư máy móc, mở rộng nghề cơ khí, xây dựng, tạo việc làm cho khoảng 5 lao động trẻ người Jrai trong làng.
Tại làng O Bung (xã Ia Ko), gia đình anh Rơ Mah Yet cũng vươn lên nhờ điểm tựa chính sách và sự chủ động. Anh Yet cho biết: “Trước kia gia đình tôi cũng là hộ nghèo. Được sự quan tâm của chính quyền địa phương, của Nhà nước, gia đình tôi được hỗ trợ bò, hỗ trợ vay vốn ưu đãi để làm nhà, cộng với việc gia đình có 7 sào đất, tôi cũng bắt đầu trồng cà phê, đến nay cũng được gần 6 năm.
Cuối năm ngoái, gia đình tôi đã thoát nghèo. Năm ngoái cũng là năm gia đình tôi có thu nhập cao nhất, khoảng 200 triệu đồng, chủ yếu từ thu hoạch cà phê và chăn nuôi”.
Tương tự, chị Ksor H’Chel (làng Hlang, xã KDang) vươn lên làm giàu nhờ áp dụng quy trình sản xuất cà phê hữu cơ qua các lớp tập huấn kỹ thuật của địa phương. Với 700 cây cà phê thu gần 4 tấn nhân/năm kết hợp chăn nuôi, mỗi năm gia đình chị tích lũy gần 500 triệu đồng.
Chị H’Chel cho hay: “Trong làng, khi nhiều hộ đi trước mạnh dạn chuyển sang sản xuất theo hướng hữu cơ, hiệu quả kinh tế được cải thiện rõ rệt nên bà con cũng tích cực học hỏi, áp dụng nhằm giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm”.
Những chuyển biến từ các hộ như anh Siu Phát, anh Rơ Mah Yet, chị Ksor H’Chel cho thấy hiệu quả của việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm, khi người dân được hỗ trợ đúng hướng và phát huy vai trò chủ thể trong phát triển kinh tế.
Sâu sát cơ sở, đồng hành cùng người dân
Trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hiệu quả ở một số nơi chưa đạt như kỳ vọng do phương thức tổ chức thực hiện còn hạn chế.
Nhận diện điểm nghẽn này, các cấp ủy Đảng đã chỉ đạo đổi mới cách tiếp cận: Chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ theo nhu cầu; từ cấp phát sang đồng hành; từ “làm thay” sang hướng dẫn, tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên.
Bà Siu Đập - Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn O Bung (xã Ia Ko) cho biết: “Xã thường xuyên cử cán bộ xuống cơ sở, hướng dẫn, tập huấn bà con cách làm ăn, triển khai các chính sách hỗ trợ an sinh, giảm nghèo. Cùng với sự hỗ trợ của chính quyền, người dân cũng nỗ lực vươn lên”.
Hiện xã Ia Ko còn 208 hộ nghèo (chiếm 3,6%). Theo ông Trần Quốc Sĩ - Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương đã rà soát, phân tích nguyên nhân nghèo của từng hộ để xây dựng giải pháp phù hợp, đúng nhu cầu. Mục tiêu đến cuối năm 2026, xã giảm thêm 72 hộ nghèo, tổng số hộ nghèo còn 136 hộ (giảm 1,2%).
Tư duy quản trị mới đòi hỏi cán bộ cơ sở không chỉ làm việc tại trụ sở mà phải sâu sát địa bàn. Bí thư Đảng ủy xã Ia Hrung Tống Thới Mốc nhấn mạnh: “Cán bộ phải trực tiếp xuống làng, đến từng hộ dân để nắm bắt tình hình, kịp thời giải quyết công việc; qua đó hiểu người dân cần gì, chính sách còn vướng ở đâu để tháo gỡ”.
Nhờ sự sâu sát đó, chỉ trong hơn nửa đầu năm 2026, toàn tỉnh Gia Lai đã giảm hơn 8.000 hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số. Thành tựu lớn nhất không chỉ là những con số, mà là sự chuyển biến sâu sắc từ nhận thức đến hành động, từ thụ động chờ đợi sang chủ động vươn lên.
Tại buổi làm việc với Thường trực Đảng ủy 5 xã phía Tây tỉnh (ngày 20-7-2026), Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nguyễn Ngọc Lương khẳng định: “Cấp xã là nơi trực tiếp đưa chính sách vào thực tiễn. Khi cán bộ cơ sở sâu sát, lắng nghe và hướng dẫn đúng phương pháp, các nguồn lực đầu tư sẽ phát huy hiệu quả thực chất.
Với tinh thần quyết tâm, quyết liệt, sâu sát cơ sở, các địa phương cần chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, kịp thời đề ra giải pháp phù hợp để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”.
Thực tiễn tại Chư Sê, Ia Ko hay KDang cho thấy, nội lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số được khơi dậy hiệu quả khi có sự kết hợp hài hòa giữa năng lực quản trị của chính quyền và ý chí tự lực, vươn lên của người dân. Đây là nền tảng quan trọng để các buôn làng tiếp tục phát triển bền vững.
