Cùng với trao sinh kế, các địa phương chú trọng hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, khơi dậy ý thức tự vươn lên của người dân để nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo.
Trao sinh kế, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất
Gia đình chị Rơ Châm H’Long (thôn Delung, xã Ia Krái) có 4 nhân khẩu, thu nhập chủ yếu từ 4 sào ruộng nên cuộc sống còn nhiều khó khăn. Năm 2025, gia đình chị được hỗ trợ một con bò sinh sản và hướng dẫn làm chuồng, kỹ thuật chăn nuôi.
“Con bò hiện sinh trưởng tốt. Gia đình mong bò sớm sinh sản để gây đàn, có thêm thu nhập và từng bước thoát nghèo” - chị H’Long chia sẻ.
Theo ông Rơ Mah Dân - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Delung, hỗ trợ con giống mới chỉ là bước đầu. Muốn biến con giống thành sinh kế, người dân phải nắm được kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh. Vì vậy, địa phương chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn bà con thay đổi tập quán chăn nuôi.
Không chỉ trông vào nguồn lực Nhà nước, xã Ia Krái còn huy động doanh nghiệp đồng hành. Ngày 2-8 vừa qua, Công ty TNHH một thành viên Sơn Huyền Phát (xã Ia Hrung) hỗ trợ 5.280 cây cà phê giống xanh lùn cho 27 hộ dân thôn Delung, tạo điều kiện để bà con mở rộng diện tích, nâng cao hiệu quả canh tác và từng bước hướng tới liên kết sản xuất.
Ông Đặng Tiến Sỹ - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Krái - cho biết, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 46% dân số của xã. Do đó, thay đổi tập quán sản xuất của bà con là vấn đề được địa phương đặc biệt quan tâm.
“Có cây, con giống tốt nhưng nếu không biết cách chăm sóc thì cũng khó phát triển, mang lại hiệu quả. Chúng tôi tuyên truyền, vận động bà con thay đổi cách trồng trọt, chăn nuôi; hướng dẫn làm chuồng trại kiên cố, có mái che mưa che nắng” - ông Sỹ nói.
Hiệu quả của cách làm này cũng được thể hiện tại xã Ia Tôr. Nhờ được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và hướng dẫn kỹ thuật, từ 200 cây cà phê được bố mẹ chia cho, ông Rơ Châm Hoa (thôn Đoàn Kết) từng bước mở rộng diện tích lên 1,1 ha.
Cách đây 2 năm, gia đình ông tiếp tục được địa phương hỗ trợ 1 con bò sinh sản. Nhờ chủ động chăm sóc, đầu tư và tích lũy, gia đình ông đã thoát nghèo, mới đây xây dựng được căn nhà trị giá hơn 400 triệu đồng.
Hay tại làng Ser Dơ Mó (xã Al Bá), gia đình ông Klip cũng đang từng bước biến nguồn hỗ trợ ban đầu thành sinh kế lâu dài. Năm 2025, gia đình ông là 1 trong 4 hộ nghèo của làng được hỗ trợ bò sinh sản.
Từ 2 con giống ban đầu, đến nay, đàn bò đã tăng lên 4 con. Gia đình ông dự định đầu tư làm lại chuồng trại kiên cố, rộng rãi hơn để tiếp tục phát triển đàn.
Hỗ trợ đúng nhu cầu, phát huy nội lực
Cùng là hộ nghèo nhưng nguyên nhân, điều kiện sản xuất và khả năng phát triển kinh tế của mỗi gia đình không giống nhau. Có hộ thiếu đất, thiếu vốn, tư liệu sản xuất; có hộ khó khăn do ốm đau, bệnh nặng hoặc tai nạn. Vì vậy, hỗ trợ sinh kế cần xuất phát từ hoàn cảnh, khả năng và nhu cầu thực tế của từng hộ, thay vì áp dụng một mô hình chung.
Ông Rơ Mah Hêng - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Tôr - cho hay, toàn xã còn 171 hộ nghèo. Xã phấn đấu giảm 3% số hộ nghèo trong năm 2026.
Trên cơ sở rà soát thực trạng hộ nghèo, hộ cận nghèo, xã lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp với từng nhóm hộ, đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng hiệu quả nguồn lực được trao, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.
Tương tự, tại xã Al Bá, các nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được lồng ghép để triển khai nhiều mô hình sinh kế. Cuối năm 2025, xã còn 334 hộ nghèo, chiếm 8,6%. Năm 2026, xã đặt mục tiêu giảm 105 hộ nghèo.
Theo ông Phạm Ngọc Thanh - Trưởng Phòng Kinh tế xã Al Bá, kế hoạch giảm nghèo được xây dựng cụ thể đến từng thôn, làng và nhóm hộ. Căn cứ điều kiện sản xuất, khả năng của từng gia đình, địa phương lựa chọn mô hình phù hợp, bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng đối tượng, đúng nhu cầu và có khả năng phát huy hiệu quả.
Xã Ia Krái hiện còn 182 hộ nghèo, trong đó có 143 hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Năm 2026, xã phấn đấu giảm 63 hộ nghèo. Ông Đặng Tiến Sỹ cho biết, địa phương đề xuất tỉnh bố trí kế hoạch vốn sự nghiệp hơn 2,1 tỷ đồng và hơn 6 tỷ đồng vốn đầu tư. Đến nay, tỉnh đã phân bổ đợt 1 hơn 5,85 tỷ đồng vốn đầu tư.
Từ cây, con giống được hỗ trợ, điều quan trọng không chỉ nằm ở giá trị ban đầu mà ở cách người dân chăm sóc, đầu tư và tích lũy để tạo thành sinh kế bền vững. Khi người dân thực sự thay đổi cách làm và chủ động vươn lên, nguồn lực giảm nghèo mới phát huy hiệu quả, tạo ra giá trị lâu dài.
