Đak Pơ bảo tồn, phát triển cây cào

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Đồng bào Bahnar ở huyện Đak Pơ (tỉnh Gia Lai) thường trồng cây cào để chế biến loại rượu cần đặc biệt thơm ngon và có tác dụng bồi bổ sức khỏe. Dẫu vậy, do nhiều yếu tố khách quan nên diện tích cây cào ở địa phương ngày càng thu hẹp. Để bảo tồn, phát triển loại rượu cào mang đậm bản sắc riêng của người Bahnar, huyện Đak Pơ đang triển khai Dự án thâm canh cây cào ở xã Yang Bắc.
Cây cào giàu giá trị dinh dưỡng
Ông Đinh Giao (làng Jun, xã Yang Bắc) cho biết: “Cây cào còn có tên gọi khác là gào. Từ xưa đến nay, người Bahnar vẫn trồng cây cào quanh nhà, vườn rẫy để lấy hạt chế biến rượu cần. Khi thấy bông cào chín, chúng tôi hái về, tách lấy hạt, phơi khô rồi cất trong nhà. Lúc làm rượu cần thì dùng loại hạt này ủ với men lá trong ghè để tự lên men 1-2 tháng rồi mang ra sử dụng. Trong tất cả các loại rượu làm bằng ngũ cốc thì rượu cào là ngon nhất. Thường khi cúng Yàng hay đãi khách quý, chúng tôi mới dùng loại rượu cào”.
Dẫn chúng tôi tham quan ruộng cào của gia đình, chị Đinh Thị Bler (cùng làng) bộc bạch: “Nhà mình có truyền thống trồng cây cào để làm rượu cần. Khoảng tháng 10 xuống giống thì tháng 12 âm lịch, hạt cào bắt đầu chín. Loại cây này rất đỏng đảnh, nếu mưa hoặc nắng quá sẽ không có bông, lép hạt. Còn lúc thu hoạch thì rất tốn công. Vì vậy, càng ngày càng ít người trồng cào. Riêng nhà mình vẫn kiên trì trồng cây này để làm loại rượu quý, bổ dưỡng mang bản sắc riêng của người Bahnar ở Yang Bắc”. 
Gia đình chị Định Thị Bler (làng Jun, xã Yang Bắc) duy trì trồng cào lấy hạt để chế biến rượu cần. Ảnh: Thiên Di
Gia đình chị Định Thị Bler (làng Jun, xã Yang Bắc) duy trì trồng cào lấy hạt để chế biến rượu cần. Ảnh: Thiên Di
Theo ông Nguyễn Hiệp-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Đak Pơ: Người Bahnar ở Đak Pơ và một số huyện lân cận có truyền thống trồng cào để lấy hạt chế biến rượu cần. Tuy nhiên, do người dân chưa áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác nên năng suất cây cào đạt thấp, chỉ khoảng 5-6 tạ/ha. Diện tích cào ở huyện cũng rất manh mún, quy mô rất nhỏ, chủ yếu trồng ở khoảnh đất nhỏ quanh nhà để phục vụ việc làm rượu cần của gia đình. Mặt khác, do người dân chưa hiểu rõ giá trị dinh dưỡng rất cao có trong hạt cào nên không mặn mà với việc mở rộng diện tích. Vì vậy, sản lượng hạt cào không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân trên địa bàn. 
Hướng sản xuất mới
Với mục đích mở rộng diện tích cây cào trên địa bàn giúp người dân tăng thu nhập và bảo tồn loại rượu đặc sắc của địa phương, UBND huyện Đak Pơ đã phê duyệt Dự án trồng thâm canh cây cào tại xã Yang Bắc, giao cho Phòng Nông nghiệp và PTNT phối hợp với UBND xã triển khai thực hiện. Dự án được triển khai trên diện tích 3 ha với tổng kinh phí hơn 365 triệu đồng, trong đó, ngân sách huyện hỗ trợ 215 triệu đồng, còn lại là vốn đối ứng của 30 hộ dân tham gia. Thời gian triển khai dự án từ tháng 10-2022 đến tháng 10-2023. 
Cây cào có khả năng kháng bệnh tốt, giàu giá trị dinh dưỡng.jpg
Cây cào có khả năng kháng bệnh tốt, cho hạt giàu giá trị dinh dưỡng. Ảnh: Thiên Di
Hiện nay, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cùng đơn vị tư vấn là Công ty cổ phần Gia súc Lơ Pang (phường Phù Đổng, TP. Pleiku) đã tổ chức khảo sát địa điểm, tập huấn kỹ thuật cho người dân để chuẩn bị xuống giống cây cào. Đại diện đơn vị tư vấn, Tiến sĩ Nguyễn Văn Vũ chia sẻ: Ở Việt Nam, cây cào còn có tên phổ thông khác là kê chân vịt, thuộc họ lúa. Hạt cào có giá trị dinh dưỡng cao, giàu chất đạm, chất béo, chất xơ. Đặc biệt, khoáng chất canxi, sắt trong hạt cào cao hơn hạt gạo. Hạt cào giàu giá trị dinh dưỡng nên có tác dụng bồi bổ sức khỏe, được dùng để chữa một số loại bệnh như: tim mạch, huyết áp, tiểu đường, ngăn ngừa quá trình lão hóa sớm của cơ thể. Loại hạt này rất thích hợp với phụ nữ mang thai và trẻ em. “Dự án thâm canh cây cào tại xã Yang Bắc có ý nghĩa thiết thực, giúp bảo tồn loại cây trồng giàu giá trị dinh dưỡng và bảo tồn loại rượu truyền thống của người Bahnar. Hạt cào còn có thể chế biến thành nhiều sản phẩm hữu ích khác, giúp người dân có thu nhập cao hơn. Cào là loại cây có khả năng chịu hạn và ít bị sâu bệnh hại, suất đầu tư thấp và kỹ thuật trồng không quá khó nên rất phù hợp với người dân tộc thiểu số. Chúng tôi đang tập huấn để người dân nắm rõ kỹ thuật trước khi xuống giống, đảm bảo sự thành công của dự án”-Tiến sĩ Vũ cho hay.
Còn ông Võ Viết Nghĩa-Chủ tịch UBND xã Yang Bắc thì cho biết: “Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng xã Yang Bắc phù hợp với cây cào. Thêm vào đó, người dân đã có kinh nghiệm trồng loại cây này và chế biến rượu ghè truyền thống. Chúng tôi hy vọng cây cào sẽ mở thêm một hướng làm ăn mới giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững và bảo tồn loại rượu đặc trưng của người Bahnar”.
THIÊN DI - NGUYỄN HIỀN

Có thể bạn quan tâm

Gia Lai: Thú y cấp xã được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng 1,5 lần mức lương tối thiểu vùng

Thú y cấp xã được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng 1,5 lần mức lương tối thiểu vùng

(GLO)- Theo Nghị quyết số 55/2026/NQ-HĐND ngày 29-5-2026 về kiện toàn mạng lưới thú y cấp xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai, thú y cấp xã sẽ được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng 1,5 lần mức lương tối thiểu vùng theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

An Toàn cũng có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng.

An Toàn phát huy lợi thế phát triển kinh tế - xã hội

(GLO)- Được thiên nhiên ưu đãi với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng hệ sinh thái đa dạng, xã An Toàn (tỉnh Gia Lai) đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và hướng đến giảm nghèo bền vững.

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp vừa ký ban hành Công văn số 7255/UBND-NNMT yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tăng cường quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản trên địa bàn tỉnh.

Gia Lai hướng tới “thủ phủ chăn nuôi”

Gia Lai hướng tới “thủ phủ chăn nuôi”

(GLO)- Sở hữu hơn 1,9 triệu ha đất nông nghiệp, khí hậu thuận lợi và nguồn lao động dồi dào, với nhiều dư địa, tiềm năng lợi thế, tỉnh Gia Lai đang đẩy mạnh chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, hướng tới trở thành “thủ phủ chăn nuôi” vào năm 2030.

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

(GLO)- Nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường, Gia Lai đang đẩy mạnh chuẩn hóa vùng trồng, phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn. Đồng thời, tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại nhằm đưa nông sản tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

(GLO)- Sau các đợt mưa bão cuối năm 2025, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, ngành chức năng và các tổ chức tín dụng, nhiều hộ nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh đã khắc phục khó khăn để tái sản xuất và bắt đầu có thu hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

(GLO)- Ngày 26-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án chăn nuôi heo khởi công mới năm 2026 tại các xã Pờ Tó, Ia Pa và Kông Chro. Cùng đi có lãnh đạo các địa phương và đại diện sở, ban, ngành của tỉnh.

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

(GLO)- Giữa cái nắng gay gắt của mùa khô Tây Nguyên, vườn cà phê rộng 20 ha của gia đình ông Nguyễn Ngọc Nghĩa ở thôn 1 (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) vẫn phủ một màu xanh mướt. Những hàng cây thẳng tắp được chăm sóc kỹ lưỡng nhờ hệ thống tưới tự động vận hành liên tục, đưa nguồn nước đến tận gốc.

Bấp bênh giá nông sản

Bấp bênh giá nông sản

(GLO)- Vụ Đông Xuân 2025-2026, thời tiết thuận lợi giúp nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Gia Lai đạt năng suất cao. Tuy nhiên, bên cạnh các loại nông sản được giá thì vẫn còn nhiều loại rớt giá mạnh khiến người trồng khó khăn, chật vật.

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

(GLO)- Những cơn mưa trái mùa liên tiếp đúng thời điểm sầu riêng ra hoa, cùng hiện tượng sương muối vào sáng sớm khiến nhiều nhà vườn đứng ngồi không yên. Mới vừa bị ảnh hưởng trong giai đoạn xổ nhụy, nay nhà vườn lại tiếp tục đối mặt nguy cơ rụng trái non, kéo theo nỗi lo giảm năng suất cả vụ.

null