Đak Pơ bảo tồn, phát triển cây cào

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Đồng bào Bahnar ở huyện Đak Pơ (tỉnh Gia Lai) thường trồng cây cào để chế biến loại rượu cần đặc biệt thơm ngon và có tác dụng bồi bổ sức khỏe. Dẫu vậy, do nhiều yếu tố khách quan nên diện tích cây cào ở địa phương ngày càng thu hẹp. Để bảo tồn, phát triển loại rượu cào mang đậm bản sắc riêng của người Bahnar, huyện Đak Pơ đang triển khai Dự án thâm canh cây cào ở xã Yang Bắc.
Cây cào giàu giá trị dinh dưỡng
Ông Đinh Giao (làng Jun, xã Yang Bắc) cho biết: “Cây cào còn có tên gọi khác là gào. Từ xưa đến nay, người Bahnar vẫn trồng cây cào quanh nhà, vườn rẫy để lấy hạt chế biến rượu cần. Khi thấy bông cào chín, chúng tôi hái về, tách lấy hạt, phơi khô rồi cất trong nhà. Lúc làm rượu cần thì dùng loại hạt này ủ với men lá trong ghè để tự lên men 1-2 tháng rồi mang ra sử dụng. Trong tất cả các loại rượu làm bằng ngũ cốc thì rượu cào là ngon nhất. Thường khi cúng Yàng hay đãi khách quý, chúng tôi mới dùng loại rượu cào”.
Dẫn chúng tôi tham quan ruộng cào của gia đình, chị Đinh Thị Bler (cùng làng) bộc bạch: “Nhà mình có truyền thống trồng cây cào để làm rượu cần. Khoảng tháng 10 xuống giống thì tháng 12 âm lịch, hạt cào bắt đầu chín. Loại cây này rất đỏng đảnh, nếu mưa hoặc nắng quá sẽ không có bông, lép hạt. Còn lúc thu hoạch thì rất tốn công. Vì vậy, càng ngày càng ít người trồng cào. Riêng nhà mình vẫn kiên trì trồng cây này để làm loại rượu quý, bổ dưỡng mang bản sắc riêng của người Bahnar ở Yang Bắc”. 
Gia đình chị Định Thị Bler (làng Jun, xã Yang Bắc) duy trì trồng cào lấy hạt để chế biến rượu cần. Ảnh: Thiên Di
Gia đình chị Định Thị Bler (làng Jun, xã Yang Bắc) duy trì trồng cào lấy hạt để chế biến rượu cần. Ảnh: Thiên Di
Theo ông Nguyễn Hiệp-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Đak Pơ: Người Bahnar ở Đak Pơ và một số huyện lân cận có truyền thống trồng cào để lấy hạt chế biến rượu cần. Tuy nhiên, do người dân chưa áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác nên năng suất cây cào đạt thấp, chỉ khoảng 5-6 tạ/ha. Diện tích cào ở huyện cũng rất manh mún, quy mô rất nhỏ, chủ yếu trồng ở khoảnh đất nhỏ quanh nhà để phục vụ việc làm rượu cần của gia đình. Mặt khác, do người dân chưa hiểu rõ giá trị dinh dưỡng rất cao có trong hạt cào nên không mặn mà với việc mở rộng diện tích. Vì vậy, sản lượng hạt cào không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân trên địa bàn. 
Hướng sản xuất mới
Với mục đích mở rộng diện tích cây cào trên địa bàn giúp người dân tăng thu nhập và bảo tồn loại rượu đặc sắc của địa phương, UBND huyện Đak Pơ đã phê duyệt Dự án trồng thâm canh cây cào tại xã Yang Bắc, giao cho Phòng Nông nghiệp và PTNT phối hợp với UBND xã triển khai thực hiện. Dự án được triển khai trên diện tích 3 ha với tổng kinh phí hơn 365 triệu đồng, trong đó, ngân sách huyện hỗ trợ 215 triệu đồng, còn lại là vốn đối ứng của 30 hộ dân tham gia. Thời gian triển khai dự án từ tháng 10-2022 đến tháng 10-2023. 
Cây cào có khả năng kháng bệnh tốt, giàu giá trị dinh dưỡng.jpg
Cây cào có khả năng kháng bệnh tốt, cho hạt giàu giá trị dinh dưỡng. Ảnh: Thiên Di
Hiện nay, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cùng đơn vị tư vấn là Công ty cổ phần Gia súc Lơ Pang (phường Phù Đổng, TP. Pleiku) đã tổ chức khảo sát địa điểm, tập huấn kỹ thuật cho người dân để chuẩn bị xuống giống cây cào. Đại diện đơn vị tư vấn, Tiến sĩ Nguyễn Văn Vũ chia sẻ: Ở Việt Nam, cây cào còn có tên phổ thông khác là kê chân vịt, thuộc họ lúa. Hạt cào có giá trị dinh dưỡng cao, giàu chất đạm, chất béo, chất xơ. Đặc biệt, khoáng chất canxi, sắt trong hạt cào cao hơn hạt gạo. Hạt cào giàu giá trị dinh dưỡng nên có tác dụng bồi bổ sức khỏe, được dùng để chữa một số loại bệnh như: tim mạch, huyết áp, tiểu đường, ngăn ngừa quá trình lão hóa sớm của cơ thể. Loại hạt này rất thích hợp với phụ nữ mang thai và trẻ em. “Dự án thâm canh cây cào tại xã Yang Bắc có ý nghĩa thiết thực, giúp bảo tồn loại cây trồng giàu giá trị dinh dưỡng và bảo tồn loại rượu truyền thống của người Bahnar. Hạt cào còn có thể chế biến thành nhiều sản phẩm hữu ích khác, giúp người dân có thu nhập cao hơn. Cào là loại cây có khả năng chịu hạn và ít bị sâu bệnh hại, suất đầu tư thấp và kỹ thuật trồng không quá khó nên rất phù hợp với người dân tộc thiểu số. Chúng tôi đang tập huấn để người dân nắm rõ kỹ thuật trước khi xuống giống, đảm bảo sự thành công của dự án”-Tiến sĩ Vũ cho hay.
Còn ông Võ Viết Nghĩa-Chủ tịch UBND xã Yang Bắc thì cho biết: “Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng xã Yang Bắc phù hợp với cây cào. Thêm vào đó, người dân đã có kinh nghiệm trồng loại cây này và chế biến rượu ghè truyền thống. Chúng tôi hy vọng cây cào sẽ mở thêm một hướng làm ăn mới giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững và bảo tồn loại rượu đặc trưng của người Bahnar”.
THIÊN DI - NGUYỄN HIỀN

Có thể bạn quan tâm

Gia Lai: Phát động Chiến dịch thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP

Gia Lai: Phát động Chiến dịch thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP

(GLO)- Chiều 28-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị phát động Chiến dịch tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP chuẩn hóa thông tin dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê gắn với thực hiện cấp mã số vùng trồng và kết nối Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Đak Sơmei hỗ trợ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp cho người dân sản xuất

Đak Sơmei hỗ trợ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp cho người dân sản xuất

(GLO)- Nhằm hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo đồng bào dân tộc thiểu số trồng cà phê xen canh cây mắc ca, Phòng Kinh tế xã Đak Sơmei (tỉnh Gia Lai) vừa triển khai dự án hỗ trợ cây cà phê giống, mắc ca và vật tư nông nghiệp cho Tổ cộng đồng trồng và chăm sóc cà phê tại 2 làng Kon Jốt và Kon Ma ha.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Sầu riêng qua cơn sốt giá

Sầu riêng qua cơn sốt giá

(GLO)- Gia Lai hiện có hơn 9.900 ha sầu riêng, trong đó nhiều diện tích đang bước vào cao điểm thu hoạch. Giá sầu riêng giảm so với năm trước, song những nhà vườn duy trì được năng suất, chất lượng quả vẫn có thể bảo đảm hiệu quả sản xuất.

Quét mã nông sản có thể biết gì về vùng trồng và lô hàng?

Quét mã nông sản có thể biết gì về vùng trồng và lô hàng?

(GLO)- Khi được kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc, chỉ cần dùng điện thoại để quét mã QR trên bao bì nông sản, người tiêu dùng có thể kiểm tra nhiều dữ liệu liên quan đến vùng trồng, hộ sản xuất, cơ sở đóng gói và lô hàng, qua đó có thêm căn cứ trước khi lựa chọn sản phẩm.

Tập huấn, hướng dẫn công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói

Tập huấn, hướng dẫn công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói

(GLO)- Sáng 14-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định tại Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP gắn với xây dựng vùng nguyên liệu tập trung đạt chuẩn và phát triển chuỗi liên kết.

phuong-Quy-Nhon-thao-do-tau-giai-ban

Phường Quy Nhơn khởi công phá dỡ tàu cá giải bản

(GLO)- Sáng 12-8, tại Khu dịch vụ hậu cần nghề cá (thuộc tổ dân phố 22, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Việt (TP Đà Nẵng) đã khởi công phá dỡ, tiêu hủy tàu cá giải bản trên địa bàn phường Quy Nhơn.

Gia Lai liên kết phát triển bền vững nghề nuôi ong

Gia Lai liên kết phát triển bền vững nghề nuôi ong

(GLO)- Theo thống kê, tỉnh Gia Lai có 92.873 đàn ong, sản lượng mật khai thác trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1.028 tấn. Với quy mô này, nghề nuôi ong đang giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông thôn, góp phần tạo việc làm và đa dạng nguồn thu nhập cho người dân.

null