Rong ruổi từ mờ sáng
Gần 20 năm qua, bất kể nắng mưa, cứ khoảng 5 giờ sáng, chị Trần Thị Sương (50 tuổi, ở xã An Lão) lại tất bật chất hàng lên xe máy, hướng về những thôn xa nhất của xã An Vinh.
Trong đôi giỏ phía sau xe của bà chất nhiều loại hàng hóa: thịt heo, thịt bò, cá tươi; bánh hỏi, bánh xèo, chè; rau, củ, quả; dầu ăn, nước mắm, bột ngọt, muối, hành, ớt…
Khoảng 6 giờ sáng, sau gần 1 giờ vượt qua những con dốc khúc khuỷu, chị Sương dừng xe tại thôn 5 - một trong những thôn xa nhất xã An Vinh. Không cần rao, chỉ cần dừng đúng điểm quen thuộc, nhiều khi bà con trong thôn đã đợi để lựa chọn những mặt hàng cần thiết cho bữa ăn trong ngày, thậm chí mua dự trữ cho vài ngày sau.
Năm này qua năm khác, “chợ di động” của chị Sương đều đặn ghé các thôn 5, 6, 7 (xã An Vinh) đưa nhu yếu phẩm, thực phẩm tươi sống đến với bà con vùng cao.
Theo chị Sương, buôn bán ở miền núi vất vả hơn nhiều so với miền xuôi, nhưng bù lại thu nhập ổn định hơn. Trước đây, đường sá cách trở, đời sống người dân còn khó khăn nên việc mua bán khá bấp bênh. Nay cuộc sống khấm khá hơn, nhu cầu tiêu dùng tăng, việc buôn bán cũng thuận lợi hơn trước.
Chị Đinh Thị Niết (thôn 5, xã An Vinh) chia sẻ: “Có người đem thức ăn đến tận làng bán, bà con không phải vượt đèo dốc xuống chợ trung tâm xã mua con cá, miếng thịt nên ai cũng mừng. Cách vài ngày không thấy các chị dưới xuôi lên là bà con lại ngóng, điện thoại hỏi thăm!”.
Linh hoạt “hàng đổi hàng”
Tại xã Vĩnh Sơn, chị Nguyễn Thị Lài (48 tuổi, ở xã Vĩnh Thạnh) cũng có gần 10 năm gắn bó với công việc mang thực phẩm, nhu yếu phẩm từ miền xuôi lên phục vụ đồng bào vùng cao. “Chợ di động” của chị gồm thịt, cá tươi; rau, củ, quả; gia vị và nhiều mặt hàng thiết yếu khác.
Điểm đặc biệt là ngoài hình thức mua bán bằng tiền mặt, chị Lài còn linh hoạt giao dịch theo kiểu “hàng đổi hàng”. Quen giờ, quen điểm, bà con ở các làng K2, K3, K6, O5, xã Vĩnh Sơn thường mang chuối, mật ong rừng, gia cầm ra chờ sẵn bên đường để đổi lấy thịt, cá, rau, muối…
Nhờ vậy, mỗi chuyến trở về, xe chị Lài lại đầy ắp sản vật núi rừng. Chị Lài tâm sự: “Những chuyến đầu, tôi mệt rã rời, tưởng không thể tiếp tục. Nhưng đi nhiều thành quen. Ngày nào không vào làng bán hàng lại thấy thiếu thiếu điều gì đó”.
Không chỉ chị Sương hay chị Lài, nhiều phụ nữ miền xuôi khác cũng đến với nghề mang “chợ di động” đến các xã vùng cao như Vĩnh Sơn, An Vinh, An Toàn, Canh Liên.
Giữa không gian núi rừng trùng điệp, những chiếc xe máy chất đầy hàng hóa len lỏi qua các cung đường dốc quanh co đã trở thành hình ảnh quen thuộc.
“Chợ di động” không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thường nhật của đồng bào mà còn giúp bà con tiết kiệm thời gian, công sức, giảm bớt quãng đường hàng chục cây số đường rừng để xuống chợ trung tâm. Đồng thời, hình thức “hàng đổi hàng” còn góp phần đưa nông sản, sản vật địa phương ra khỏi làng, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.
Đối với những phụ nữ mang “chợ” lên non cao, dù còn đó không ít nhọc nhằn, rủi ro đường sá, nhưng đổi lại là thu nhập ổn định và sự gắn bó nghĩa tình với bà con vùng cao.
Giữa nhịp sống hiện đại, “chợ di động” vẫn âm thầm vận hành như một nhịp cầu nối miền xuôi - miền ngược, góp phần làm phong phú thêm bức tranh sinh hoạt KT-XH nơi vùng cao.
