Ngày 21-4, tham gia thảo luận tại hội trường kỳ họp thứ I Quốc hội khóa XVI về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai Lý Tiết Hạnh bày tỏ sự đồng tình, tin tưởng và kỳ vọng vào tầm nhìn, quyết tâm, bản lĩnh và năng lực hành động của Chính phủ trong điều hành, phát triển đất nước; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.
Cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Theo đại biểu (ĐB) Lý Tiết Hạnh, sau sáp nhập, nhiều địa phương có thêm tiềm năng và lợi thế vượt trội, mở rộng dư địa phát triển, tập trung nguồn lực và mở ra các hướng đi mới.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, không thể tiếp tục dựa vào mô hình truyền thống như vốn và lao động giá rẻ, mà cần chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên các trụ cột nền tảng như nâng cao năng suất, phát triển khoa học - công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang tham gia sâu vào chuỗi giá trị; phát triển kinh tế xanh và bền vững.
ĐB Lý Tiết Hạnh cho rằng, dù nhiều nội dung đã được luật hóa, nhưng các quy định cụ thể như tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức về ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các lĩnh vực trọng yếu (như đất đai, đầu tư, môi trường, khoáng sản, xây dựng, cải cách thủ tục hành chính) vẫn còn thiếu.
Bên cạnh đó, một số cơ chế, chính sách liên quan đến phát triển các ngành kinh tế mới như nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo… chưa được điều chỉnh kịp thời, gây lúng túng trong quá trình triển khai.
Từ thực tế trên, ĐB Hạnh kiến nghị Quốc hội và Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, thông suốt, hiện đại; đồng thời sớm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW (về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia) liên quan đến việc xây dựng Quỹ Đầu tư mạo hiểm và Quỹ Khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao tại địa phương. Chính phủ cần theo dõi, hướng dẫn việc triển khai thực hiện, đảm bảo phát huy có hiệu quả cơ chế tài chính này theo đúng tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo.
“Chính sách nhất quán, hiệu quả sẽ là đòn bẩy quan trọng, tạo nền tảng pháp lý vững chắc hỗ trợ địa phương chuyển đổi mô hình tăng trưởng nhanh và bền vững” - ĐB Hạnh nhấn mạnh.
ĐB Lý Tiết Hạnh kiến nghị Chính phủ tính toán cơ chế bù đắp và giao nhiệm vụ cho một số địa phương có vị trí địa chính trị đặc biệt nhằm ưu tiên thực hiện các nhiệm vụ quốc gia như bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, dự trữ khoáng sản, bảo đảm an ninh quốc phòng, an ninh lương thực… góp phần bảo đảm sự phát triển hài hòa và bền vững.
Sớm ban hành cơ chế tuyển dụng cán bộ hoạt động không chuyên trách
Liên quan đến vấn đề nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, ĐB Lý Tiết Hạnh cho rằng việc Chính phủ xác định năm 2026 là “Năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở” là rất cần thiết, góp phần xây dựng bộ máy hành chính chuyên nghiệp, tinh gọn, hiện đại.
Tuy nhiên, theo đại biểu, cần khảo sát, đánh giá đúng thực trạng công tác vận hành, chế độ làm việc, tiền lương, môi trường làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức để hoàn thiện các quy định của pháp luật phù hợp thực tiễn.
Đáng chú ý, ĐB Lý Tiết Hạnh đề cập thực tế tại nhiều địa phương, đội ngũ cán bộ hoạt động không chuyên trách cấp xã hiện có số lượng khá lớn. Nhiều người có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động của chính quyền cơ sở, nhưng chưa có quy định cụ thể để tuyển dụng vào công chức, viên chức lâu dài.
Vì vậy, đại biểu kiến nghị sớm nghiên cứu, ban hành cơ chế tuyển dụng phù hợp với đội ngũ này. Đồng thời, xây dựng chiến lược đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ kế cận cho các nhiệm kỳ tiếp theo.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh khoa học - công nghệ phát triển nhanh và hội nhập sâu rộng, ĐB Lý Tiết Hạnh cho rằng nhân tố con người là hạt nhân của mọi sự phát triển. Do đó, cần tăng cường hợp tác công - tư trong thu hút, đào tạo và trọng dụng nguồn nhân lực; khuyến khích liên kết giữa chính quyền, nhà trường và doanh nghiệp để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các ngành, lĩnh vực mới. Đồng thời, cần phát triển mô hình đào tạo STEM nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực thực hành.
“Chính phủ cần có cơ chế rõ ràng để các địa phương thuận lợi trong việc mời gọi, thu hút và sử dụng đội ngũ chuyên gia từ các trường đại học trong và ngoài nước, kể cả chuyên gia nước ngoài. Trên cơ sở đó, địa phương chủ động xây dựng chính sách phù hợp nhằm thu hút, trọng dụng và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội” - ĐB Hạnh đề xuất.
