Tội phạm mạng gây thiệt hại gần 40.000 tỷ đồng, AI khiến chiêu lừa ngày càng tinh vi

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Giai đoạn 2020-2025, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng gây thiệt hại gần 40.000 tỷ đồng. Đáng lo ngại, các đối tượng ngày càng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện những chiêu trò lừa đảo tinh vi.

Tại hội thảo “An toàn thông tin trong kỷ nguyên AI” do Viện Quản trị và Công nghệ FSB, Trường Đại học FPT tổ chức vào ngày 11-10, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - nhà sáng lập dự án Chống Lừa Đảo - cho biết, tội phạm mạng đang hoạt động ngày càng có tổ chức và tận dụng AI để nâng cao hiệu quả tấn công.

hieu-pc.jpg
Ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - Nhà sáng lập dự án Chống Lừa Đảo, cựu chuyên gia Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC). Ảnh: BTC/LĐO

Theo số liệu được chuyên gia dẫn từ Bộ Công an và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, năm 2024, Việt Nam ghi nhận hơn 6.000 vụ lừa đảo trực tuyến, với tổng thiệt hại trên 12.000 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2020-2025, thiệt hại do lừa đảo trên không gian mạng lên tới hơn 40.000 tỷ đồng, liên quan hơn 24.000 vụ việc.

Đáng chú ý, AI đang tạo điều kiện để tội phạm triển khai các thủ đoạn lừa đảo tinh vi hơn. Một trong những nguy cơ nổi bật là công nghệ deepfake, cho phép tạo hình ảnh, video và giọng nói giả mạo người thật, khiến nạn nhân khó phân biệt thật giả.

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, một số công cụ thương mại hiện có khả năng tạo video giả mạo theo thời gian thực với mức phí khoảng 35 USD mỗi tháng. Điều này cho thấy công nghệ từng đòi hỏi nguồn lực và kỹ thuật cao đang ngày càng dễ tiếp cận, tạo thêm điều kiện cho các đối tượng xấu thực hiện hành vi lừa đảo.

Không chỉ dừng ở việc giả danh người thân hoặc người có uy tín, tội phạm mạng còn tìm cách khai thác dữ liệu khuôn mặt để vượt qua quy trình xác thực danh tính điện tử (eKYC), phát tán mã độc thông qua quyền trợ năng trên điện thoại và chiếm quyền điều khiển các thiết bị thông minh.

toi-pham-mang-gay-thiet-hai-gan-40000-ty-dong-ai-khien-chieu-lua-ngay-cang-tinh-vi.png
Các đối tượng ngày càng lợi dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện những chiêu trò lừa đảo tinh vi. Ảnh minh họa: AI

Chuyên gia phân loại các mối đe dọa thành 2 nhóm lớn. Nhóm thứ nhất trực tiếp nhắm vào con người, gồm giả mạo bằng deepfake, đánh cắp dữ liệu khuôn mặt để vượt xác thực và lừa đảo kết hợp mã độc. Nhóm thứ hai tập trung vào hệ thống công nghệ, gồm: tấn công trực tiếp vào AI, khai thác thiết bị Internet vạn vật (IoT) và thao túng các tác tử AI có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ.

Những nguy cơ này cho thấy phạm vi tấn công không còn giới hạn ở các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo. Khi AI được tích hợp vào các hệ thống kết nối, những lỗ hổng trong dữ liệu, thiết bị và quy trình vận hành đều có thể bị khai thác để phục vụ hành vi phạm pháp.

Trước thực trạng trên, việc bảo đảm an toàn thông tin cần được tính đến ngay từ khâu thiết kế hệ thống, thay vì chỉ bổ sung các biện pháp bảo mật sau khi công nghệ đã được triển khai. Các giải pháp phải bao quát dữ liệu, thiết bị, hạ tầng kết nối và mô hình AI, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn những hành vi bất thường.

Đối với người dân, nguy cơ bị lừa đảo bằng AI đòi hỏi sự cảnh giác cao hơn. Khi nhận được cuộc gọi hoặc video có hình ảnh, giọng nói giống người thân yêu cầu chuyển tiền, người dùng cần xác minh qua một kênh liên lạc độc lập. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng hoặc dữ liệu sinh trắc học cho người khác khi chưa xác định rõ mục đích và độ tin cậy.

Có thể bạn quan tâm

“Đi chùa online” gây sốt mạng: Cẩn trọng mất tiền, lộ thông tin cá nhân

“Đi chùa online” gây sốt mạng: Cẩn trọng mất tiền, lộ thông tin cá nhân

(GLO)- Trào lưu “đi chùa online” đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, đằng sau những trải nghiệm tâm linh trên không gian mạng, nhiều nguy cơ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và đánh cắp thông tin cá nhân đang xuất hiện.

Cảnh giác thông tin suy diễn về khuyến cáo dự trữ nhu yếu phẩm trong 72 giờ

Cảnh giác thông tin suy diễn về khuyến cáo dự trữ nhu yếu phẩm trong 72 giờ

(GLO)- Trước thông tin lan truyền cho rằng khuyến cáo dự trữ nhu yếu phẩm đủ dùng trong 72 giờ là dấu hiệu chiến tranh, thảm họa sắp xảy ra, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) khuyến cáo người dân cần tỉnh táo, kiểm chứng thông tin, tránh tâm lý hoang mang và mua gom hàng hóa không cần thiết.

Hơn 40.000 người mắc bẫy Tatao Live: Cảnh giác chiêu kiếm tiền tự động bằng AI

Hơn 40.000 người mắc bẫy Tatao Live: Cảnh giác chiêu kiếm tiền tự động bằng AI

(GLO)- Hơn 40.000 người bị lôi kéo, tổng số tiền nộp vào hệ thống Tatao Live lên tới 407 tỷ đồng. Vụ việc cho thấy những lời quảng cáo kiếm tiền tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể che giấu mô hình huy động tiền trái phép. Người dân cần nhận diện 5 dấu hiệu cảnh báo trước khi xuống tiền.

Bẫy “cho thuê vàng”: Lãi suất cho vay núp bóng lên tới hơn 500%/năm

Bẫy “cho thuê vàng”: Lãi suất cho vay núp bóng lên tới hơn 544%/năm

(GLO)- Núp bóng doanh nghiệp cho thuê vàng, trang sức, các nhóm đối tượng tại TP. Hồ Chí Minh bị phát hiện tổ chức cho vay lãi nặng với lãi suất lên tới 544,78%/năm. Công an đã khởi tố 36 bị can, cảnh báo người dân trước những hợp đồng dịch vụ được sử dụng để che giấu bản chất khoản vay.

Bỗng nhận clip nhạy cảm có mặt mình kèm lời đòi tiền, bạn cần làm gì?

Bỗng nhận clip nhạy cảm có mặt mình kèm lời đòi tiền, bạn cần làm gì?

(GLO)- Từ đầu tháng 10-2026 đến nay, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Thanh Hóa) tiếp nhận trình báo của gần 20 trường hợp bị đe dọa, tống tiền bằng hình ảnh, video nhạy cảm đã cắt ghép. Đáng chú ý, có nạn nhân bị yêu cầu chuyển tới 1,5 tỷ đồng.

Một cuộc cãi vã trên mạng được biến thành tiền như thế nào?

Một cuộc cãi vã trên mạng được biến thành tiền như thế nào?

(GLO)- Từ một mâu thuẫn cá nhân, những cuộc tranh cãi trên mạng có thể nhanh chóng trở thành nội dung thu hút hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem. Khi sự chú ý được chuyển thành lượng người theo dõi và tương tác, nó có thể tiếp tục được khai thác để tạo ảnh hưởng và lợi ích kinh tế.

Không có “vùng trống” pháp luật trên mạng xã hội - Kỳ 2: Từ màn hình ảo đến hậu quả thật

Không có “vùng trống” pháp luật trên mạng xã hội - Kỳ 2: Từ màn hình ảo đến hậu quả thật

(GLO)- Những hành vi tưởng chỉ diễn ra trên màn hình có thể tác động trực tiếp đến danh dự, tài sản, hoạt động sản xuất, kinh doanh và an ninh, trật tự ngoài đời thực. Một bài đăng, buổi livestream hay cuộc tranh luận trên mạng nếu không được kiểm soát có thể dẫn đến hậu quả ngoài dự liệu.

Cao điểm 3 ngày trước Trung thu: Cảnh giác bánh không rõ nguồn gốc

Cao điểm 3 ngày trước Trung thu: Cảnh giác bánh không rõ nguồn gốc

(GLO)- Càng gần Tết Trung thu, sức mua bánh nướng, bánh dẻo và các loại thực phẩm phục vụ lễ hội càng tăng. Đây cũng là thời điểm hàng nhập lậu, bánh không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm có nguy cơ len lỏi vào thị trường, đặc biệt qua mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến.

Cảnh giác với chiêu lừa “định danh đất đai” và cập nhật sổ đỏ trên VNeID

Cảnh giác với chiêu lừa “định danh đất đai” và cập nhật sổ đỏ trên VNeID

(GLO)- Lợi dụng quá trình số hóa, cập nhật và làm sạch dữ liệu đất đai, các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ cơ quan nhà nước để tiếp cận, yêu cầu “định danh đất đai”, “xác thực sổ đỏ” hoặc cập nhật thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhằm đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản.

Phụ huynh cần cảnh giác với tài khoản lạ mang tên “nhà trường”

Phụ huynh cần cảnh giác với tài khoản lạ mang tên “nhà trường”

(GLO)- Đầu năm học mới, khi nhu cầu đóng học phí, mua sách giáo khoa, đồng phục, bảo hiểm và thực hiện các khoản thu khác tăng cao, các đối tượng lừa đảo có thể giả danh giáo viên, cán bộ nhà trường để tiếp cận phụ huynh, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản do chúng cung cấp.

null