Tội phạm mạng gây thiệt hại gần 40.000 tỷ đồng, AI khiến chiêu lừa ngày càng tinh vi

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Giai đoạn 2020-2025, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng gây thiệt hại gần 40.000 tỷ đồng. Đáng lo ngại, các đối tượng ngày càng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện những chiêu trò lừa đảo tinh vi.

Tại hội thảo “An toàn thông tin trong kỷ nguyên AI” do Viện Quản trị và Công nghệ FSB, Trường Đại học FPT tổ chức vào ngày 11-10, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - nhà sáng lập dự án Chống Lừa Đảo - cho biết, tội phạm mạng đang hoạt động ngày càng có tổ chức và tận dụng AI để nâng cao hiệu quả tấn công.

hieu-pc.jpg
Ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - Nhà sáng lập dự án Chống Lừa Đảo, cựu chuyên gia Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC). Ảnh: BTC/LĐO

Theo số liệu được chuyên gia dẫn từ Bộ Công an và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, năm 2024, Việt Nam ghi nhận hơn 6.000 vụ lừa đảo trực tuyến, với tổng thiệt hại trên 12.000 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2020-2025, thiệt hại do lừa đảo trên không gian mạng lên tới hơn 40.000 tỷ đồng, liên quan hơn 24.000 vụ việc.

Đáng chú ý, AI đang tạo điều kiện để tội phạm triển khai các thủ đoạn lừa đảo tinh vi hơn. Một trong những nguy cơ nổi bật là công nghệ deepfake, cho phép tạo hình ảnh, video và giọng nói giả mạo người thật, khiến nạn nhân khó phân biệt thật giả.

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, một số công cụ thương mại hiện có khả năng tạo video giả mạo theo thời gian thực với mức phí khoảng 35 USD mỗi tháng. Điều này cho thấy công nghệ từng đòi hỏi nguồn lực và kỹ thuật cao đang ngày càng dễ tiếp cận, tạo thêm điều kiện cho các đối tượng xấu thực hiện hành vi lừa đảo.

Không chỉ dừng ở việc giả danh người thân hoặc người có uy tín, tội phạm mạng còn tìm cách khai thác dữ liệu khuôn mặt để vượt qua quy trình xác thực danh tính điện tử (eKYC), phát tán mã độc thông qua quyền trợ năng trên điện thoại và chiếm quyền điều khiển các thiết bị thông minh.

toi-pham-mang-gay-thiet-hai-gan-40000-ty-dong-ai-khien-chieu-lua-ngay-cang-tinh-vi.png
Các đối tượng ngày càng lợi dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện những chiêu trò lừa đảo tinh vi. Ảnh minh họa: AI

Chuyên gia phân loại các mối đe dọa thành 2 nhóm lớn. Nhóm thứ nhất trực tiếp nhắm vào con người, gồm giả mạo bằng deepfake, đánh cắp dữ liệu khuôn mặt để vượt xác thực và lừa đảo kết hợp mã độc. Nhóm thứ hai tập trung vào hệ thống công nghệ, gồm: tấn công trực tiếp vào AI, khai thác thiết bị Internet vạn vật (IoT) và thao túng các tác tử AI có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ.

Những nguy cơ này cho thấy phạm vi tấn công không còn giới hạn ở các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo. Khi AI được tích hợp vào các hệ thống kết nối, những lỗ hổng trong dữ liệu, thiết bị và quy trình vận hành đều có thể bị khai thác để phục vụ hành vi phạm pháp.

Trước thực trạng trên, việc bảo đảm an toàn thông tin cần được tính đến ngay từ khâu thiết kế hệ thống, thay vì chỉ bổ sung các biện pháp bảo mật sau khi công nghệ đã được triển khai. Các giải pháp phải bao quát dữ liệu, thiết bị, hạ tầng kết nối và mô hình AI, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn những hành vi bất thường.

Đối với người dân, nguy cơ bị lừa đảo bằng AI đòi hỏi sự cảnh giác cao hơn. Khi nhận được cuộc gọi hoặc video có hình ảnh, giọng nói giống người thân yêu cầu chuyển tiền, người dùng cần xác minh qua một kênh liên lạc độc lập. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng hoặc dữ liệu sinh trắc học cho người khác khi chưa xác định rõ mục đích và độ tin cậy.

Có thể bạn quan tâm

Gần 1.300 học sinh Trường THPT Pleiku tham gia Chiến dịch "Không một mình"

Gần 1.300 học sinh Trường THPT Pleiku tham gia Chiến dịch "Không một mình"

(GLO)- Sáng 19-10, Công an tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở GD&ĐT tuyên truyền Chiến dịch "Không một mình" năm 2026 với chủ đề: “Phòng, chống xâm hại trực tuyến” cho gần 1.300 học sinh khối lớp 11 và 12 Trường THPT Pleiku. Đây là trường đầu tiên trên địa bàn tỉnh được lựa chọn triển khai chiến dịch.

Bỗng nhận clip nhạy cảm có mặt mình kèm lời đòi tiền, bạn cần làm gì?

Bỗng nhận clip nhạy cảm có mặt mình kèm lời đòi tiền, bạn cần làm gì?

(GLO)- Từ đầu tháng 10-2026 đến nay, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Thanh Hóa) tiếp nhận trình báo của gần 20 trường hợp bị đe dọa, tống tiền bằng hình ảnh, video nhạy cảm đã cắt ghép. Đáng chú ý, có nạn nhân bị yêu cầu chuyển tới 1,5 tỷ đồng.

Không có “vùng trống” pháp luật trên mạng xã hội - Kỳ 2: Từ màn hình ảo đến hậu quả thật

Không có “vùng trống” pháp luật trên mạng xã hội - Kỳ 2: Từ màn hình ảo đến hậu quả thật

(GLO)- Những hành vi tưởng chỉ diễn ra trên màn hình có thể tác động trực tiếp đến danh dự, tài sản, hoạt động sản xuất, kinh doanh và an ninh, trật tự ngoài đời thực. Một bài đăng, buổi livestream hay cuộc tranh luận trên mạng nếu không được kiểm soát có thể dẫn đến hậu quả ngoài dự liệu.

Cao điểm 3 ngày trước Trung thu: Cảnh giác bánh không rõ nguồn gốc

Cao điểm 3 ngày trước Trung thu: Cảnh giác bánh không rõ nguồn gốc

(GLO)- Càng gần Tết Trung thu, sức mua bánh nướng, bánh dẻo và các loại thực phẩm phục vụ lễ hội càng tăng. Đây cũng là thời điểm hàng nhập lậu, bánh không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm có nguy cơ len lỏi vào thị trường, đặc biệt qua mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến.

Tự chế pháo gây chết người có thể đối mặt với án tù chung thân

Tự chế pháo gây chết người có thể đối mặt với án tù chung thân

(GLO)- Tự ý chế tạo, sản xuất pháo nổ là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Nếu việc chế tạo, sử dụng trái phép vật liệu nổ gây chết người, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án cao nhất đến tù chung thân, tùy số người tử vong và các tình tiết của vụ án.

null