Tại Gia Lai, lực lượng chức năng đang xây dựng mạng lưới từ cung cấp thông tin chính thống, kết nối cộng đồng đến bảo vệ các hệ thống số, từng bước tạo thế chủ động trước những nguy cơ trên không gian mạng.
Chủ động phòng ngừa, đưa thông tin đúng
Thực hiện Đề án 02, Đề án 07 của Bộ Công an về phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm trên không gian mạng, Công an tỉnh tăng cường nắm tình hình, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương xử lý những vấn đề phát sinh trên môi trường số.
Từ tháng 9-2025 đến nay, Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh) phối hợp, vận động quản trị viên các nền tảng mạng xã hội gỡ hơn 40 nội dung có dấu hiệu sai sự thật; tiếp nhận 25 tin báo từ KOL (người có ảnh hưởng trên mạng xã hội), quản trị viên các hội, nhóm về những nội dung có dấu hiệu gây hại, sai sự thật để xác minh, xử lý.
Bên cạnh đó, từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng An ninh mạng phối hợp với công an các đơn vị, địa phương khởi tố 9 vụ án lừa đảo trên không gian mạng; phát hiện 8 vụ việc vi phạm liên quan đến sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, chuyển cơ quan điều tra xử lý.
Theo đại tá Phan Thanh Sơn - Trưởng Phòng An ninh mạng, phòng ngừa trên không gian mạng phải được triển khai ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
“Chúng tôi tăng cường nắm tình hình, chủ động nhận diện nguy cơ, phối hợp các lực lượng để xác minh, xử lý từ sớm, không để thông tin xấu, độc lan rộng và phát sinh hậu quả.
Trong đó, sự phối hợp thường xuyên với chính quyền địa phương, cơ quan truyền thông, doanh nghiệp viễn thông - công nghệ và các đơn vị liên quan là yếu tố quan trọng” - Đại tá Phan Thanh Sơn cho biết.
Hiện Công an tỉnh cùng công an các đơn vị, địa phương duy trì hơn 150 fanpage, website, trang Zalo, TikTok hoạt động thường xuyên, tạo thành mạng lưới cung cấp thông tin chính thống về chính sách, pháp luật, an ninh trật tự và cảnh báo thủ đoạn phạm tội.
Những quy định pháp luật vốn dài, khô được chuyển thành clip ngắn, infographic, podcast, tiểu phẩm, sản phẩm âm nhạc... giúp nội dung dễ xem, dễ hiểu và dễ nhớ hơn.
Xuất phát từ yêu cầu đưa định danh điện tử (VNeID) đến gần người dân, bài hát và video “Có VNeID - Khỏi chạy!” được xây dựng theo hướng trẻ trung, kết hợp âm nhạc, rap với những tình huống quen thuộc trong đời sống.
Đại úy Ngũ Văn Tuấn - Phó Đội trưởng Đội Hướng dẫn công tác cảnh sát khu vực, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh), người trực tiếp lên ý tưởng và xây dựng nội dung, cho biết: “Chúng tôi muốn những thông tin về VNeID được chuyển tải theo cách dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin hiện nay. Qua âm nhạc, hình ảnh và những tình huống gần gũi, người dân có thể tiếp cận thuận tiện hơn và chủ động sử dụng các tiện ích số”.
Cùng cách tiếp cận đó, thay vì truyền tải quy định pháp luật theo cách thuần túy, Phòng CSGT (Công an tỉnh) cũng chuyển các quy định, khuyến cáo thành những bản tin ngắn, infographic, podcast, gắn với tình huống thường gặp khi tham gia giao thông.
Thượng tá Lê Hồng Phương - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông - cho biết: “Cùng với nội dung chính xác, chúng tôi chú trọng đổi mới cách truyền tải để thông tin pháp luật đến với người dân ngắn gọn, trực quan và dễ tiếp nhận hơn.
Mỗi hình thức đều được lựa chọn phù hợp với nội dung, đối tượng và thói quen tiếp nhận thông tin, qua đó giúp người dân dễ theo dõi, ghi nhớ và chủ động thực hiện đúng quy định”.
Ở cơ sở, mỗi đơn vị lại chọn cách thể hiện phù hợp với địa bàn và đối tượng tiếp nhận. Công an xã Đak Đoa sử dụng infographic trong thông báo, tuyên truyền an ninh trật tự, phổ biến, giáo dục pháp luật và cải cách hành chính. CA xã Kbang kể những câu chuyện về an ninh trật tự qua các clip “Lắc bạc trao tay, vận may kết thúc”, “Anh tên là…” hay “Đủ căn cứ sẽ có còng”...
Từ những cách làm khác nhau, thông tin chính thống đang được chuyển từ cách “nói cho dân biết” sang cách làm cho dân thích xem, dễ hiểu và dễ nhớ. Cách tiếp cận này giúp thông tin chính xác đến gần hơn với người dùng.
Chung sức dựng “lá chắn” số
Công an tỉnh từng bước kết nối với KOL, quản trị viên các hội, nhóm và những người làm nội dung trên mạng xã hội, qua đó mở rộng kênh truyền tải thông tin chính xác đến từng cộng đồng người dùng.
Ngày 19-9-2025, mô hình “Kiến tạo không gian số Gia Lai” được hình thành, kết nối hơn 60 KOL, quản trị viên các hội, nhóm. Qua một năm hoạt động, mạng lưới này không chỉ hỗ trợ tuyên truyền mà còn trở thành kênh phối hợp để phát hiện, phản ánh và xử lý thông tin có dấu hiệu sai lệch.
Quản trị viên có thể phản ánh sớm nội dung bất thường; KOL có thêm đầu mối để kiểm chứng trước khi chia sẻ; cơ quan chức năng có thể tiếp cận nhanh hơn với từng cộng đồng người dùng.
Cách làm này được thể hiện qua chiến dịch “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến 2025”. Với 25 KOL tham gia tuyên truyền tại các trường học, hơn 500 bài viết được đăng tải, thu hút hơn 224 nghìn lượt xem. Các nội dung về lừa đảo, thao túng tâm lý, “bắt cóc online” được chuyển tải bằng những câu chuyện, tình huống gần với đời sống học sinh, sinh viên.
Anh Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) - chuyên gia an ninh mạng thuộc Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng Quốc gia - cho rằng, tuyên truyền an toàn số cần bắt đầu từ những nguy cơ người dùng thực sự gặp phải.
Qua các chương trình tập huấn tại trường học và hoạt động của dự án “Chống lừa đảo”, anh nhận thấy giới trẻ có kiến thức công nghệ nhưng kỹ năng nhận diện rủi ro còn hạn chế.
Việc chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh, cảm xúc và các mối quan hệ trên mạng có thể tạo điều kiện để kẻ xấu khai thác, thao túng. Vì vậy, bên cạnh cảnh báo thủ đoạn, cần trang bị kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện dấu hiệu bất thường và tìm kiếm nguồn hỗ trợ tin cậy khi gặp sự cố.
Ở góc độ người làm nội dung, KOL Lê Hồng Phước (“Phước Du Hí”) cho hay, lợi thế của các nhà sáng tạo là khả năng đưa những vấn đề về an toàn số đến gần người xem bằng ngôn ngữ, hình thức quen thuộc.
Từ mô hình “Kiến tạo không gian số Gia Lai”, Phòng An ninh mạng tham mưu kiện toàn, phát triển thành Câu lạc bộ “Niềm tin số Gia Lai” với 5 nhóm chuyên môn: Điều phối và kết nối; Sáng tạo nội dung số; Quản trị viên cộng đồng số; Văn hóa, du lịch và bản sắc Gia Lai; doanh nghiệp và thương mại số.
Cùng với đó, Công an tỉnh tập trung bảo vệ các hệ thống đang vận hành trên môi trường số. Khi hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và trao đổi dữ liệu phụ thuộc nhiều hơn vào hệ thống điện tử, nguy cơ mất an toàn thông tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cơ quan, đơn vị.
Hiện 100% xã, phường và các sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh đã xây dựng hồ sơ an toàn cấp độ và Công an tỉnh đang xây dựng Trung tâm điều hành an ninh mạng (Security Operations Center - SOC), thành lập các tổ ứng cứu sự cố, tổ chức tập huấn, diễn tập nhằm nâng cao khả năng phát hiện và xử lý nguy cơ mất an toàn thông tin.
Thượng tá Trần Ngọc Dũng - Phó Trưởng Phòng An ninh mạng - cho biết: “SOC sẽ được kết nối với hồ sơ an toàn cấp độ của UBND các xã, phường, hướng đến giám sát không gian mạng 24/24 giờ.
Qua đó, các dấu hiệu bất thường, điểm yếu của hệ thống sẽ được ghi nhận, cảnh báo và xử lý kịp thời, góp phần bảo vệ dữ liệu, thông tin và duy trì hoạt động ổn định của các hệ thống”.
----------------------------------------
* Kỳ cuối: Tạo “đề kháng số” cho người dùng
