Lừa đảo trên mạng biến hóa khó lường
Chỉ từ một cuộc gọi giao hàng tưởng như bình thường, chị N.M.N. (phường Quy Nhơn) suýt trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo công nghệ cao.
Người gọi tự xưng là nhân viên giao hàng và cung cấp số tài khoản để thanh toán đơn hàng. Cùng lúc, điện thoại của chị N. nhận tin nhắn thông báo đã đăng ký thành công một gói bảo hiểm với mức phí phải đóng định kỳ trong thời gian dài. Ngay sau đó, đối tượng liên tục gọi điện, nhắn tin yêu cầu chị thao tác hủy dịch vụ nếu không muốn bị trừ tiền mỗi tháng. “Lúc đầu, tôi có chút lo lắng. Nhưng khi thấy đối tượng hối thúc làm theo hướng dẫn nên tôi nghi ngờ và ngắt liên lạc” - chị N. kể.
Cùng với đó, các chiêu trò lừa đảo như tuyển cộng tác viên online, làm nhiệm vụ nhận hoa hồng, đầu tư tài chính, tiền ảo hay chứng khoán lợi nhuận cao tiếp tục xuất hiện với nhiều biến tướng. Thời điểm mùa tuyển sinh và kỳ thi tốt nghiệp THPT đến gần cũng bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng để mở rộng hoạt động.
Theo đó, nhiều tài khoản, hội nhóm quảng cáo “đề thi mật”, “đề thi rò rỉ”, “bao đỗ”, “nâng điểm”, “hỗ trợ xét tuyển trúng tuyển”, kèm theo các đường link giả mạo tra cứu điểm thi, đăng ký nguyện vọng, xác nhận nhập học nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản người dùng. Chúng giả danh cán bộ ngành giáo dục, chính quyền hoặc lực lượng chức năng thông báo hồ sơ tuyển sinh có sai sót để dẫn dụ nạn nhân thực hiện theo yêu cầu.
Chị P.T.T.N. (phường Quy Nhơn Nam) có con đang chuẩn bị thi vào lớp 10. Một ngày, chị N. nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ phường thông báo cần bổ sung hồ sơ tuyển sinh. Khi chị nói chưa thể đến làm việc trực tiếp, đối tượng tiếp tục giới thiệu một số điện thoại khác là “cán bộ Công an” để “hỗ trợ xử lý”. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, chị N. liên hệ giáo viên chủ nhiệm để xác minh nên đã không bị lừa.
Đại tá Phan Thanh Sơn - Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) cho biết: “Các đối tượng liên tục thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng những vấn đề được dư luận quan tâm để tiếp cận nạn nhân. Người dân cần bình tĩnh kiểm chứng thông tin, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thực hiện giao dịch khi chưa xác minh rõ đối tượng liên hệ”.
Nâng cao kỹ năng tự bảo vệ cho người dân
Hiện lực lượng Công an toàn tỉnh duy trì hơn 150 fanpage, website, tài khoản Zalo, Facebook và TikTok chính thống, thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo, phổ biến phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm mạng và hướng dẫn người dân kỹ năng tự bảo vệ trên không gian số.
Bên cạnh việc đưa thông tin cảnh báo đến cộng đồng, công tác bảo đảm an toàn thông tin trong quá trình chuyển đổi số cũng được chú trọng. Mới đây, Công an tỉnh phối hợp với Công ty CP Tư vấn giải pháp và An ninh mạng VPS tổ chức hội thảo chuyên đề “KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Góc nhìn từ an toàn thông tin”.
Thông qua các nội dung trao đổi về thực tiễn an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và giải pháp phòng ngừa rủi ro trên môi trường số, đại diện các sở, ngành và chính quyền địa phương có thêm cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống thông tin phục vụ người dân và DN.
Bà Huỳnh Ngô Tùng Điệp - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrung - cho biết: Xã thường xuyên quán triệt cán bộ, công chức thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ dữ liệu và an toàn thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính.
“Các dữ liệu hộ tịch, đất đai và thông tin công dân được quản lý, khai thác đúng quy trình, đúng thẩm quyền. Đồng thời, xã thường xuyên tổ chức tập huấn, cập nhật kỹ năng bảo mật cho cán bộ, công chức nhằm bảo đảm an toàn thông tin tại cơ sở” - bà Điệp nói.
Ngoài ra, Công an tỉnh xây dựng CLB “Niềm tin số Gia Lai” nhằm tạo kênh kết nối giữa cơ quan chức năng với DN, nhà trường, cơ quan báo chí, chuyên gia và những người có ảnh hưởng trên không gian mạng. Qua đó, lan tỏa thông tin chính thống, hỗ trợ nhận diện tin giả và các hành vi lừa đảo trực tuyến.
Cùng với đó, chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” được triển khai, hướng tới trang bị kỹ năng sử dụng internet an toàn cho học sinh; đồng thời phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian số.
Theo Đại tá Nguyễn Chí Linh - Phó Giám đốc Công an tỉnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các nguy cơ mất an toàn thông tin ngày càng đa dạng, phức tạp, đòi hỏi việc xây dựng “lá chắn số” phải được triển khai đồng bộ, thường xuyên và liên tục.
“Việc bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà còn cần sự vào cuộc của các cấp, các ngành và người dân. Công tác tuyên truyền, cảnh báo thủ đoạn tội phạm mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao kỹ năng tham gia không gian mạng an toàn cần được thực hiện chủ động, thường xuyên, gắn với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, góp phần giữ vững an ninh trật tự và xây dựng môi trường số an toàn, phục vụ phát triển KT-XH địa phương” - Đại tá Nguyễn Chí Linh nhấn mạnh.
