Trên các nền tảng số, sự chú ý là một nguồn tài nguyên. Nội dung càng gây tò mò, tranh cãi hoặc kích thích cảm xúc, càng dễ kéo người dùng vào xem, bình luận, chia sẻ. Những tín hiệu tương tác đó có thể giúp tài khoản tăng lượng người theo dõi, từ đó tạo thêm cơ hội thương mại.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội gọi đây là logic của một “nền kinh tế chú ý”. Theo ông, sự chú ý của công chúng có thể được chuyển hóa thành ảnh hưởng, tiền bạc và cơ hội thương mại. Những nội dung gây sốc, kích động, chửi bới hoặc thách thức chuẩn mực thường có lợi thế tức thời vì đánh vào sự tò mò và cảm xúc tiêu cực.
Cơ chế có thể hình dung theo một chuỗi: tranh cãi tạo chú ý → chú ý tạo lượt xem và bình luận → tương tác giúp tăng độ phủ → độ phủ giúp tăng người theo dõi → lượng người theo dõi trở thành tài sản để khai thác thương mại.
Vụ việc liên quan Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (tức Vua Quạt) tại Bắc Ninh là một ví dụ gần đây. Theo Bộ Công an, mâu thuẫn phát sinh trong quá trình livestream và hoạt động trên mạng xã hội. Các đối tượng nhiều lần sử dụng tài khoản TikTok để phát trực tiếp, chửi bới, đăng tải thông tin sai sự thật nhằm thu hút lượt xem, tăng tương tác và mở rộng sức ảnh hưởng trên không gian mạng.
Không dừng lại trên không gian mạng, Nguyễn Văn Hợi cùng Hồ Văn Khoa còn đến Công ty TNHH KF FAN của Trần Đình Tiệp tại Bắc Ninh để tiếp tục livestream, gây rối trật tự công cộng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cơ quan điều tra cho biết Nguyễn Văn Hợi nhiều lần đăng video có nội dung bịa đặt, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của Trần Đình Tiệp và vợ; ở chiều ngược lại, Trần Đình Tiệp cũng livestream, đưa ra thông tin chưa được kiểm chứng và có nội dung xúc phạm người khác.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi về tội “Gây rối trật tự công cộng” và “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”; Hồ Văn Khoa bị khởi tố về tội “Gây rối trật tự công cộng”; Trần Đình Tiệp bị khởi tố về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Cuối tháng 9-2026, Bộ Công an cho biết đã khởi tố 17 bị can trong vụ sản xuất và đăng tải các phim ngắn mang nội dung bạo lực, “xã hội đen” trên YouTube. Theo cơ quan điều tra, mục đích của nhóm này là thu hút người đăng ký, theo dõi, câu view, câu like để được YouTube trả tiền; ba phim được xác định đã thu hút hàng triệu lượt xem và tương tác.
Những vụ việc trên cho thấy khi lượt xem trở thành một loại “tiền tệ” của không gian số, tranh cãi, sốc và tai tiếng có thể bị biến thành công cụ tạo chú ý. Vì vậy, việc kiểm soát nội dung không chỉ nằm ở người tạo ra video mà còn liên quan đến trách nhiệm của nền tảng và hành vi tiếp nhận, chia sẻ của người dùng.