Kỳ 2: Đi tìm nguyên nhân

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- “Ma trận” chất lượng cây giống, nguồn gốc chưa qua kiểm định, người trồng hồ tiêu vô tình phát tán mầm bệnh khắp nơi… là những nguyên nhân khiến “đại dịch” tiêu chết hoành hành.



Mầm bệnh phát tán

Nhìn những hàng tiêu trơ cọc, đôi mắt anh Lê Thanh Hưng (thôn Thiên An, xã Ia Blứ, huyện Chư Pưh) đỏ hoe như chực khóc. Vườn tiêu hơn 1.300 trụ đang trong giai đoạn thu hoạch đột nhiên chết hàng loạt không rõ nguyên nhân. Ban đầu chết rải rác, rồi chết cả vườn, ai bày gì anh cũng thử, đủ cách nhưng vẫn vô phương cứu chữa.
 

 Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Quốc Doanh, tiêu chết một phần là do người dân chăm bón chưa đúng quy trình kỹ thuật. Ảnh: M.N
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Quốc Doanh, tiêu chết một phần là do người dân chăm bón chưa đúng quy trình kỹ thuật. Ảnh: M.N

Thạc sĩ Nguyễn Quang Ngọc-Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây hồ tiêu cho biết: Ở Gia Lai, nhiều vườn tiêu bị nhiễm virus rất nặng. Bệnh này lây lan theo kiểu từ mẹ sang con, nếu lấy giống từ vườn bị nhiễm virus, mầm bệnh sẽ phát tán khắp nơi. Trong khi cây hồ tiêu được nhân giống vô tính, việc cắt cành giâm làm giống khiến cho việc lây lan từ vườn này sang vườn khác càng trở nên nghiêm trọng. Hoặc trong quá trình canh tác, chỉ cần 1 đến 2 trụ trong vườn bị nhiễm mà người dân làm cỏ, cắt cành vô tình không vệ sinh dụng cụ cũng bị lây bệnh sang cây khác.

“Người nông dân mua giống không lựa chọn, điện thoại đặt hàng và cứ thế đầu nậu gom giống từ các vườn chở tới bán, họ đâu quan tâm đến việc tiêu giống có mang mầm bệnh hay không? Nhiều cơ sở kinh doanh cây giống vì lợi nhuận sẵn sàng mua cây giống với giá rẻ, sau đó nuôi bằng thuốc, phân bón ngay trong vườn ươm. Thấy cây giống xanh tốt, người dân mua về trồng khoảng 2-3 tháng thì chết”-Thạc sĩ Ngọc nhận định.

Ngoài ra, theo Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây hồ tiêu: Hiện tượng các vườn tiêu bị nhiễm tuyến trùng đang là vấn đề rất nghiêm trọng, thậm chí ngay cả những vườn tiêu đang xanh tốt cũng xuất hiện tuyến trùng. Tất cả các vườn bị bệnh chết nhanh do nấm phytophthora gây ra đều xuất hiện tuyến trùng, đây là một trong những tác nhân đầu tiên tạo ra vết thương để cho nấm xâm nhiễm. Bệnh chết chậm là hiện tượng vàng lá chứ không phải bệnh, do canh tác dinh dưỡng không đảm bảo dẫn đến vàng lá chết chậm. “Chỉ mỗi tuyến trùng thì cây tiêu chưa chết được mà mới hư bộ rễ. Chỉ khi nào xuất hiện mầm bệnh thì tuyến trùng mới trở thành tác nhân tạo ra vết thương khiến cây tiêu bị nhiễm bệnh rồi chết. Bên cạnh đó, cây tiêu nhiễm nấm fusarium cũng gây ra hiện tượng chết dần, chết mòn”-Thạc sĩ Ngọc cho biết.

Nông dân tự “đầu độc” vườn cây

Trong khi đó, theo đánh giá của ông Trương Phước Anh-Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT: Nguyên nhân hồ tiêu chết một phần là do… giá cao. Giá hồ tiêu liên tục tăng cao trong nhiều năm dẫn đến việc người dân thâm canh quá mức; sử dụng phân bón quá liều lượng; sử dụng phân phức hợp không cân đối tỷ lệ N, P, K và các chất kích thích, phân bón đậm đặc để cho năng suất cao đã làm cho cây mất cân bằng dinh dưỡng, mất khả năng đề kháng tự nhiên dẫn đến dễ bị nấm bệnh tấn công gây hại. Một nguyên nhân khác là do nguồn gốc giống không được chọn lọc, không rõ nguồn gốc, bị nhiễm bệnh trước khi đưa ra vườn.

Điều khiến Thạc sĩ Nguyễn Quang Ngọc lo lắng là nông dân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức cơ bản về nông nghiệp, đặc biệt là với cây hồ tiêu. Đến giờ người dân còn chưa phân biệt được thuốc sâu với thuốc bệnh, khi cây bị bệnh thì phun thuốc sâu, bị sâu thì phun thuốc bệnh. “Người dân bón phân cho cây hồ tiêu mà mỗi lần bón đến 5-7 lạng, họ cứ nghĩ đằng nào cũng bón vào đất, cây ăn không hết thì từ từ ăn. Nhưng như thế thì quá nhiều trong khi nhu cầu thực tế chỉ cần từ 1,5 đến 2 lạng/gốc đối với hồ tiêu kinh doanh. Chưa kể cũng lượng phân này nhưng phải chia nhỏ ra bón nhiều lần”-Thạc sĩ Ngọc cho biết.

Ngoài ra, theo hướng dẫn, người dân phun thuốc 2 lần/tuần, mới phun được 2-3 ngày thấy không ổn, họ lại chạy mua thuốc khác về đổ vào thì “không cây nào chịu nổi, tiêu chết một phần cũng là do chính người dân tự đầu độc cây, chưa kể là phân, thuốc có đảm bảo chất lượng hay không?”-Thạc sĩ Ngọc nói. Nhiều người dân cũng tưới quá nhiều, cứ 3 đến 5 ngày tưới 1 lần, cây tiêu dễ bị nhiễm nấm, rồi lại đổ phân, thuốc vào gốc khiến cho dư lượng này tồn đọng trong đất. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến việc sản phẩm hồ tiêu Việt Nam liên tục bị cảnh báo về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép.

Qua khảo sát diện tích trồng tiêu trên địa bàn huyện Chư Sê và Chư Pưh mới đây (tháng 3-2017), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Quốc Doanh cho rằng: Cây tiêu chết là do chăm sóc chưa đúng quy trình kỹ thuật. Việc sử dụng phân vô cơ quá nhiều thì cây tiêu không thể chống chịu và phát triển lâu dài được. Do đó, người dân cần tăng cường lượng phân bón hữu cơ. Tuy nhiên, để thực hiện được điều này thì chính quyền địa phương cần có biện pháp khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư xây dựng để sản xuất các loại phân bón hữu cơ. Có như vậy mới tạo được sự chủ động, bón phân đúng thời vụ nhằm tăng hiệu quả trên cây hồ tiêu.

 Minh Nguyễn
 

------------------------
Kỳ cuối: Siết chặt quản lý nguồn giống

Có thể bạn quan tâm

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham quan mô hình tưới tiết kiệm tại Gia Lai

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham quan mô hình tưới tiết kiệm tại Gia Lai

(GLO)- Chiều 19-11, đại diện các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Khuyến nông quốc gia và đại diện một số HTX đã tham quan mô hình cây công nghiệp, cây ăn quả ứng dụng tưới nước tiết kiệm tại Công ty CP Công nghệ tưới Khang Thịnh chi nhánh Gia Lai (xã Bờ Ngoong).

Becamex Bình Định đầu tư hơn 100 tỷ đồng phát triển hạ tầng xã hội tại khu công nghiệp

Becamex Bình Định đầu tư hơn 100 tỷ đồng phát triển hạ tầng xã hội tại khu công nghiệp

(GLO)- Công ty cổ phần Becamex Bình Định đang triển khai 2 dự án hạ tầng xã hội với tổng vốn đầu tư hơn 100 tỷ đồng tại Khu công nghiệp - Đô thị Becamex A, gồm Trung tâm văn hóa - thể thao và Chợ trung tâm, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người lao động và cư dân địa phương.

Xã Ân Hảo đột phá trong thu ngân sách

Xã Ân Hảo đột phá trong thu ngân sách

(GLO)- Ðến ngày 16-11, xã Ân Hảo (tỉnh Gia Lai) thu ngân sách hơn 36 tỷ đồng, vượt xa chỉ tiêu tỉnh giao. Kết quả này thể hiện nỗ lực điều hành của chính quyền địa phương, đồng thời tạo thêm nguồn lực đầu tư hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.

Vùng rau chuyên canh-nỗi lo giá bán bấp bênh

Vùng rau chuyên canh-nỗi lo giá bán bấp bênh

(GLO)- Vùng chuyên canh rau ở phường An Phú, An Bình, Pleiku (tỉnh Gia Lai) cung cấp rau cho thị trường trong và ngoài tỉnh, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, thời tiết thất thường, giá bán bấp bênh, chi phí tăng nên người trồng canh cánh nỗi lo lỗ vốn.

Giá vàng trong nước sáng 18-11 đi ngang

Giá vàng trong nước sáng 18-11 đi ngang

(GLO)- Sáng 18-11, giá vàng trong nước tiếp tục ổn định so với ngày hôm qua. Vàng miếng SJC duy trì mức bán ra 137,2 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, vàng nhẫn 9999 tại các thương hiệu có sự chênh lệch về giá mua vào, bán ra; giá vàng thế giới giao dịch quanh ngưỡng 3.797 USD/ounce.

Thép cán nguội Việt Nam vào EU đối mặt thuế chống bán phá giá 16%

Thép cán nguội Việt Nam vào EU đối mặt thuế chống bán phá giá 16%

(GLO)- Từ ngày 17-11, một số sản phẩm thép cán nguội dạng phẳng có xuất xứ Việt Nam xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) sẽ chịu thuế chống bán phá giá 16%. Biện pháp này được dự báo sẽ làm tăng chi phí, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường châu Âu.

null