Trước tình hình đó, địa phương, ngành chức năng và các tổ chức tín dụng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, đặc biệt là mở rộng nguồn vốn ưu đãi nhằm giúp người dân sớm khôi phục sinh kế.
Nỗi lo thiếu vốn tái sản xuất
Những ngày sau bão, vùng nuôi thủy sản xã Đề Gi hoang tàn, tiêu điều. Cặm cụi đắp tạm bờ bao cho 3 hồ nuôi tôm bị bão, lũ làm sập, anh Nguyễn Kim Trọng (thôn Ngãi An, xã Đề Gi) thất thần kể: 3 tháng nuôi tôm, tôi đầu tư hơn nửa tỷ đồng, chưa kịp thu hoạch thì bão cuốn trôi sạch. Đã vậy, hồ nuôi, máy móc cũng bị hư hỏng nặng. Tổng thiệt hại gần 1 tỷ đồng. Để tái sản xuất, tôi phải có ít nhất 500 triệu đồng gia cố hồ nuôi, xử lý môi trường, mua lại nông cụ. Không có sự hỗ trợ của Nhà nước và ngân hàng thì rất khó gượng dậy.
Cách đó không xa, gia đình ông Trần Văn Thanh-người nuôi cá chua có tiếng ở thôn Ngãi An-cũng chung cảnh ngộ. Nhờ 3.000 m² mặt nước, nhiều năm liền ông thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm, đủ trang trải và tái đầu tư. Nhưng năm nay, triều cường dâng bất thường cuốn sạch cá nuôi. “Của cải tích cóp bao năm trôi theo nước lũ. Tôi còn nợ gần 300 triệu đồng ngân hàng cho vụ cá vừa rồi. Giờ chỉ mong được khoanh nợ và vay mới lãi suất thấp để nuôi lại”-ông Thanh chia sẻ.
Ông Võ Văn Tài-Chủ tịch UBND xã Đề Gi cho biết toàn xã có 166 ha mặt nước nuôi thủy sản bị thiệt hại sau bão số 13, nhiều hộ mất trắng hồ và con giống. Xã đã huy động cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân vệ sinh, gia cố hồ nuôi; đồng thời kiến nghị hỗ trợ giống và đề nghị Ngân hàng CSXH tỉnh bố trí vốn vay ưu đãi để các hộ tái đầu tư.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại xã An Lương với gần 700 hộ có hồ nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại nặng do bão số 13.
Ông Nguyễn Xuân Dũng (thôn An Xuyên 3, xã An Lương) cho biết 3 hồ tôm hơn 3.100 m² của gia đình bị cuốn trôi chỉ trong một đêm, để lại khoản nợ 200 triệu đồng chưa biết cách trả. Ông chỉ mong Nhà nước có phương án hỗ trợ, nhất là nguồn vốn khôi phục sản xuất.
Bà Nguyễn Thị Thủy (thôn An Xuyên 3) xót xa: “Chưa năm nào triều cường dâng cao như năm nay. Chỉ sau một đêm, hơn 3.500 m² hồ tôm cá, đầu tư gần 700 triệu đồng, bị mất sạch. Giờ gia đình chưa biết tìm đâu ra vốn để làm lại!”.
Không chỉ người nuôi thủy sản, các hộ trồng trọt và chăn nuôi cũng kiệt quệ sau bão. Tại xã Hra, ông Nguyễn Văn Chấn, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết hơn 400 ha cây trồng bị hư hại, thiệt hại ước trên 7 tỷ đồng, chủ yếu là sầu riêng, cà phê, keo và lúa.
Lực lượng xã cứu được khoảng 50% diện tích cây đổ ngã, phần còn lại mất trắng. Với diện tích không thể phục hồi, xã đã tổng hợp thiệt hại báo cáo tỉnh, nhưng do chi phí đầu tư cao, nhiều hộ vẫn gặp khó khăn về vốn tái đầu tư.
Xã Tuy Phước cũng chịu thiệt hại nặng. Ông Thái Văn Thuận-Phó Chủ tịch UBND xã-cho biết: Đợt mưa lũ vừa qua làm 212 ha hoa màu hư hại và cuốn trôi nhiều gia súc, gia cầm. Xã đã triển khai nạo vét sa bồi, chuẩn bị gieo trồng mới và đề xuất Ngân hàng CSXH tỉnh hạ lãi suất, mở rộng đối tượng vay ưu tiên để người dân sớm khôi phục sản xuất.
Ưu tiên khoanh nợ, bổ sung vốn vay mới
Theo thống kê, bão số 13 đã gây thiệt hại trên diện rộng với 2.184 ha lúa bị ngập úng, 14.978 ha rau màu, 4.543 ha cây trồng lâu năm, 26.311 ha cây trồng hằng năm bị hư hại…; hơn 500 ha nuôi trồng thủy sản và 590 lồng/bè bị phá hủy. Đợt mưa lũ sau đó tiếp tục khiến nhiều diện tích cây trồng bị hư hại hoàn toàn, gia súc, gia cầm bị cuốn trôi.
Trước tình hình nghiêm trọng, các ngân hàng trên địa bàn nhanh chóng triển khai giải pháp hỗ trợ người dân tái sản xuất. Bà Nguyễn Thị Thảo Vi-Phó Giám đốc Ngân hàng CSXH tỉnh-cho hay: “Ngay khi bão tan và nước rút, chúng tôi rà soát thiệt hại, thăm hỏi, tặng quà hộ nghèo, đồng thời lập kế hoạch hỗ trợ các hộ bị thiệt hại sản xuất. Riêng bão số 13, tính đến ngày 17.11, có 1.364 hộ vay vốn bị ảnh hưởng với tổng dư nợ 89 tỷ đồng. Chi nhánh dự kiến khoanh nợ 364 hộ, với 23,5 tỷ đồng, đồng thời bổ sung vốn mới hỗ trợ sản xuất”.
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank)-Chi nhánh Bình Định cũng ghi nhận con số thiệt hại lớn từ các hộ vay vốn. Giám đốc Nguyễn Hữu Câu thông tin: Tính đến ngày 12-11, có 940 khách hàng là DN, hộ dân vay vốn tại Chi nhánh bị ảnh hưởng sau bão với tổng dư nợ 2.780 tỷ đồng, trong đó dư nợ thiệt hại ước khoảng 1.554 tỷ đồng. Chi nhánh đã tổ chức thăm hỏi, tặng quà người dân và đang tiếp tục thống kê lại thiệt hại do mưa bão của các hộ vay vốn, báo cáo lên trụ sở chính để xin cơ chế hỗ trợ.
“Chi nhánh sẽ tiếp tục áp dụng các chương trình tín dụng ưu đãi của trụ sở chính, giảm tối đa 1%/năm lãi suất vay hiện hành; không tính lãi chậm trả và điều chỉnh lãi suất quá hạn bằng 100% lãi suất vay trong hạn trong 3 tháng (từ ngày 19/11/2025 - 18/2/2026) cho các hộ bị ảnh hưởng”-ông Câu cho biết.
Không chỉ ngành ngân hàng, các tổ chức chính trị-xã hội cũng tích cực vào cuộc hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất, ổn định đời sống. Bà Rơ Chăm H’Hồng-Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh-cho hay bão số 13 gây thiệt hại nặng cho các hội viên. Ngoài thăm hỏi, động viên, Hội sẽ phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng CSXH tỉnh và các ngân hàng thương mại để giúp nông dân tiếp cận vốn vay ưu đãi.
Bên cạnh đó, Hội Nông dân tỉnh dự kiến sử dụng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân để triển khai các mô hình, dự án sản xuất, chăn nuôi phù hợp điều kiện từng địa phương, giúp người dân có sinh kế bền vững hơn sau thiên tai.
