Gia Lai tái cấu trúc ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững

05/01/2026 13:52

0:00 / 0:00

0:00

(GLO)- Năm 2026 được xác định là giai đoạn tăng tốc, phát triển ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập. Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc phỏng vấn ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về những giải pháp trọng tâm của ngành.

▪ Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, tỉnh xác định như thế nào về yêu cầu tái cấu trúc ngành thủy sản nhằm đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và hướng tới phát triển bền vững, thưa ông?

Ông Cao Thanh Thương. Ảnh: N.N

- Có thể nói, năm 2026 là thời điểm đòi hỏi ngành thủy sản phải chuyển mạnh từ quản lý theo số lượng sang quản lý theo chất lượng và nâng cao hiệu quả.

Trọng tâm là tổ chức lại không gian phát triển nghề cá theo hướng tập trung, hiện đại, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.

Ngành đã xác định, không thể tiếp tục phát triển đội tàu theo chiều rộng. Việc tinh giản đội tàu là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng khai thác, bảo quản và hiệu quả kinh tế.

Theo lộ trình, ngành sẽ từng bước giảm số lượng tàu cá từ khoảng 5.700 chiếc còn khoảng 3.800 chiếc trong những năm tới, song song với việc khuyến khích đầu tư tàu cá công suất phù hợp, trang thiết bị hiện đại, công nghệ bảo quản tiên tiến ngay trên tàu.

Cùng với đó là nâng cao năng lực quản lý nghề cá theo hướng hiện đại. Toàn bộ dữ liệu tàu cá, sản lượng, ngư trường được đồng bộ với hệ thống quản lý quốc gia.

Thời gian tới, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu số, tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát, điều hành nhằm bảo đảm quản lý thống nhất, minh bạch và hiệu quả hơn.

Việc lập lại kỷ cương không chỉ là biện pháp hành chính mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện ngành thủy sản, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Đội tàu của tỉnh Gia Lai sẽ được tinh giản dần theo lộ trình. Ảnh: Nguyễn Hân

▪ Việc di dời, sắp xếp hơn 2.500 tàu cá về Cảng cá Tam Quan và đầu tư xây cảng này thành cảng cá thông minh được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa ngành thủy sản.

Để quá trình di dời, sắp xếp bảo đảm kỷ cương quản lý, thực hiện thận trọng, nhân văn, đặt ngư dân ở vị trí trung tâm, ngành đã tham mưu UBND tỉnh những giải pháp gì, thưa ông?

- Vấn đề khiến tỉnh và ngành luôn trăn trở là mỗi con tàu không chỉ là phương tiện sản xuất mà còn là kế sinh nhai của cả gia đình ngư dân.

Vì vậy, quan điểm xuyên suốt của ngành là quản lý phải nghiêm, nhưng cách làm phải thận trọng, nhân văn, có lộ trình và đặt người dân ở vị trí trung tâm.

Ngày 9-12-2025, HĐND tỉnh đã thông qua Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND quy định chính sách chuyển đổi nghề và hỗ trợ giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh.

Khi Nghị quyết được thông qua, UBND tỉnh ban hành quyết định triển khai, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản hướng dẫn các địa phương tổ chức phổ biến rộng rãi đến ngư dân.

Người nào có nhu cầu xả bản sẽ đăng ký tự nguyện; cấp xã thành lập hội đồng xét duyệt, bảo đảm công khai, minh bạch trong xác định đối tượng và mức hỗ trợ.

Cùng với đó, ngành chú trọng đến việc tạo sinh kế thay thế. Chúng tôi định hướng bà con phát triển nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi biển, nuôi hồ, nuôi lồng bè trên các hồ thủy điện, hồ chứa lớn, nhất là ở khu vực phía Tây tỉnh.

Đây là dư địa rất lớn để thu hút lao động ngư nghiệp chuyển sang hình thức sản xuất ổn định, ít rủi ro hơn.

Chúng tôi cũng tăng cường công tác tuyên truyền, đối thoại trực tiếp, giải thích rõ chủ trương, lộ trình và quyền lợi của người dân. Khi ngư dân hiểu đúng, thấy được lợi ích lâu dài, sự đồng thuận từ cơ sở sẽ là nền tảng quan trọng để các chính sách đi vào cuộc sống.

Cảng cá Tam Quan sẽ được đầu tư, nâng cấp thành cảng cá thông minh. Ảnh: ĐVCC

▪ Trước yêu cầu phát triển ngành thủy sản gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm, ngành thủy sản tỉnh có giải pháp gì trong tái cơ cấu sản xuất, ứng dụng KHCN và chuyển đổi số thời gian tới?

- Định hướng xuyên suốt của chúng tôi là phát triển ngành thủy sản theo chuỗi giá trị, lấy chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững làm thước đo.

Về sản xuất, ngành tập trung tái cơ cấu theo hướng giảm khai thác ven bờ, phát triển khai thác xa bờ gắn với bảo vệ nguồn lợi, đồng thời đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao.

Trong nuôi trồng, tỉnh tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch các vùng nuôi phù hợp, ưu tiên mở rộng nuôi hồ, nuôi lồng bè gắn với kiểm soát môi trường và an toàn sinh học.

Các dự án đầu tư nuôi trồng quy mô lớn, nhà máy chế biến, nhà máy thức ăn thủy sản được khuyến khích nhằm hình thành các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ.

Về hạ tầng, việc đầu tư cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền theo hướng hiện đại được xác định là “xương sống” của ngành. Cảng cá không chỉ là nơi neo đậu mà phải trở thành trung tâm hậu cần nghề cá, nơi tích hợp bảo quản, phân loại, sơ chế và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Chuyển đổi số tiếp tục được xác định là công cụ then chốt. Ngành sẽ tập trung đồng bộ, cập nhật đầy đủ dữ liệu nghề cá của tỉnh vào hệ thống quản lý quốc gia; đồng thời, mở rộng ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kết nối tiêu thụ và thị trường.

Qua đó, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm thủy sản, từng bước xây dựng thương hiệu thủy sản Gia Lai theo hướng hiện đại, minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

▪ Xin cảm ơn ông!