Gượng dậy, chuẩn bị cho mùa hoa mới
Từ mùng 7 tháng Giêng, các vườn mai ở tổ dân phố Thuận Thái (phường An Nhơn Đông) rộn ràng không khí “hồi sinh” cây. Xe ba gác, xe tải chở mai lớn nhỏ nối đuôi nhau về vườn. Có chậu còn nụ, có chậu hoa vừa tàn, tất cả đều được đưa về để cắt tỉa, thay chậu, dưỡng lại sức.
Trên hơn 2 sào đất trồng mai (500 m2/sào), vợ chồng ông Bùi Xuân Tân (50 tuổi) và bà Hồ Thị Hạnh (49 tuổi, ở tổ dân phố Thuận Thái) cặm cụi suốt nhiều ngày. Tay thoăn thoắt cắt bỏ cành già, lặt sạch lá xanh, bà Hạnh bảo phải làm sớm để cây kịp hồi phục.
“Vụ rồi coi như thất bại” - bà Hạnh nói. Gia đình có hơn 800 cây mai, chủ yếu là mai giảo và mai cúc từ 4-10 năm tuổi. Sau 2 trận bão lũ cuối năm 2025, nhiều cây khô lá, nở sớm, gãy tán, vỡ chậu. Dù đã dốc sức cứu cây, cả vườn chỉ bán được 26 chậu, thu vỏn vẹn 12 triệu đồng, trong khi chi phí đầu tư hơn 60 triệu đồng.
Ông Tân thở dài: “Có lúc tính “gác kiếm”, nhưng bỏ nghề thì biết làm gì? Mai còn đầy vườn, tuổi cũng không còn trẻ để bắt đầu lại”. Nghĩ vậy, vợ chồng ông lại tiếp tục cắt tỉa toàn bộ, chọn cây yếu thay chậu, thay đất, ủ xơ dừa hoặc trấu quanh gốc, bón phân, phun thuốc, rồi uốn tán theo chu kỳ. Còn nước còn tát, hy vọng gỡ gạc năm tới!
Sát vườn ông Tân, anh em ông Trần Văn Vinh (45 tuổi, ở thôn Lộc Ngãi, xã Tuy Phước Bắc) cũng tất bật xuống lá cho gần 800 cây mai. Mùa Tết vừa rồi, cả vườn bán chưa được 9 triệu đồng.
“Thất bại rồi! Nhưng bỏ cũng không xong, nên phải vay mượn làm tiếp. Nhiều lúc không muốn lên vườn, nhưng nghĩ lại, nếu không chăm kịp, cây sẽ suy kiệt. Nếu năm tới không ổn chắc tính chuyện giải tán” - ông Vinh rầu rĩ.
Kỹ thuật “đại phẫu” và bài toán thị trường
Tại tổ dân phố Trung Lý (phường An Nhơn Bắc), ông Nguyễn Ngọc Hiền với 22 năm gắn bó với nghề là người được xem là may mắn hơn khi bán gần 200/3.000 cây trong vụ hoa Tết vừa qua. “Vài năm nay sức mua giảm dần, năm nay đặc biệt giảm mạnh” - ông nhận định.
Theo thống kê của phường An Nhơn Bắc, địa phương có khoảng 150 ha đất trồng mai nhưng vụ hoa tết Bính Ngọ năm 2026 doanh thu chỉ đạt 89 tỷ đồng, giảm khoảng 40 tỷ so với năm trước.
Ông Nguyễn Anh Dũng - Chủ tịch UBND phường An Nhơn Bắc - cho biết, đây là một trong những năm khó khăn nhất của nghề mai địa phương.
“Không chỉ do sức mua giảm, mà còn bởi ảnh hưởng kép của bão lũ cuối năm 2025 khiến nhiều diện tích mai hư hại, chất lượng hoa không đạt kỳ vọng. Khi thu nhập người dân giảm, chi tiêu đầu tư cho mai sau Tết cũng thắt chặt” - ông Dũng nhận định.
Trước mắt, UBND phường An Nhơn Bắc định hướng bà con tập trung chăm sóc diện tích hiện có, không mở rộng. Về lâu dài, phường sẽ rà soát, quy hoạch lại vùng trồng, ưu tiên khu vực Nhơn Hạnh cũ; đồng thời phân tích thị trường, đánh giá hiệu quả kinh tế để có định hướng phát triển bền vững hơn.
Tại phường An Nhơn Đông, nơi có 131 ha đất trồng mai với hơn 800 nghìn cây, nhưng vụ hoa tết vừa qua sức mua giảm mạnh khiến lượng mai tiêu thụ chậm. Thay vì dựng sạp bán dọc tuyến tránh QL 1 và các tuyến đường liên phường như mọi năm, nhiều nhà vườn phải chở mai đi các tỉnh để tìm đầu ra.
Ông Phan Long Hùng - Phó Chủ tịch UBND phường An Nhơn Đông - thổ lộ: Thị trường tiêu thụ mai tết trầm lắng do thiên tai liên tiếp trong năm 2025, cùng với đó là dịch bệnh (trong đó có dịch tả heo châu Phi) cũng ảnh hưởng đáng kể đến sức mua.
Sau Tết, địa phương khuyến cáo bà con tập trung chăm sóc tốt diện tích hiện có. Bên cạnh đó, nhiều nhà vườn còn nhận chăm sóc mai sau Tết cho khách quen để có thêm nguồn thu nhập.
Mùa hoa Tết khép lại, những chậu mai bước vào giai đoạn chăm sóc mới. Dẫu còn nặng nỗi lo, người trồng mai vàng ở “thủ phủ miền Trung” vẫn lặng lẽ bám vườn, bám ruộng. Bởi với họ, giữ được dáng mai cũng là giữ lấy hy vọng cho một mùa xuân tới rực rỡ hơn.
