Tiếng máy bơm rì rầm suốt ngày đêm, những đường ống dẫn nước vươn dài trên các triền rẫy cho thấy sự chủ động của người trồng cà phê trong việc tưới nước sớm, giữ nhịp sinh trưởng cho cây trồng chủ lực của địa phương.
Ứng phó thời tiết bất lợi và sâu bệnh
Những năm gần đây, tưới nước sớm đã trở thành kinh nghiệm được nhiều người áp dụng nhằm giúp cây cà phê ra hoa tập trung, hạn chế rủi ro do thời tiết bất lợi. Năm nay, khi nắng nóng xuất hiện sớm và kéo dài, việc triển khai tưới nước đợt 1 càng được bà con quan tâm, thực hiện sớm hơn so với mọi năm.
Tại các xã phía Tây tỉnh, nơi có diện tích cà phê tập trung lớn, không khí tưới nước diễn ra nhộn nhịp từ đầu tháng Chạp. Tranh thủ thời điểm nguồn nước tại ao, hồ, giếng khoan còn tương đối dồi dào, nhiều hộ dân đã đồng loạt ra quân tưới nước đợt 1, nhất là tại những diện tích đất cát, khả năng giữ ẩm kém.
Ông Phạm Văn Tiệp (thôn Tân Lập, xã Ia Hrung) cho biết, gia đình tôi có gần 0,6 ha cà phê vườn và 1,5 ha cà phê nhận khoán của Công ty Cà phê Ia Sao 2. Khi nhận thấy cây cà phê đã phân hóa mầm hoa, gia đình nhanh chóng triển khai tưới nước để kịp thời kích thích cây ra hoa đồng loạt.
Năm nay dự báo sẽ nắng nhiều nên tranh thủ cho tưới sớm. Nhờ nguồn nước cơ bản bảo đảm nên việc tưới nước diễn ra thuận lợi, cây sinh trưởng tốt. Bình quân mỗi năm, tôi đầu tư khoảng 3 đợt tưới cho cà phê để giữ năng suất ổn định.
Theo nhiều hộ dân, chi phí cho mỗi đợt tưới không nhỏ, từ tiền điện, nhiên liệu, công lao động đến chi phí bảo dưỡng máy móc. Tuy nhiên, tưới đúng thời điểm được xem là “đòn bẩy” quan trọng giúp giảm chi phí chăm sóc về sau, hạn chế sâu bệnh và nâng cao chất lượng vườn cây.
Không chỉ các hộ trồng cà phê riêng lẻ, các HTX và doanh nghiệp trên địa bàn cũng chủ động xây dựng kế hoạch tưới nước sớm, bảo đảm tiến độ chung cho toàn vùng nguyên liệu.
Ông Trịnh Khắc Dương - Giám đốc HTX Nông nghiệp và Kinh doanh dịch vụ Kon Gang (thôn 5, xã Kon Gang) cho biết: HTX hiện có 6 thành viên góp vốn và liên kết với 185 hộ trồng cà phê trên diện tích hơn 320 ha, trong đó có 64 hộ là đồng bào dân tộc thiểu số. Thời điểm này, bà con đang tập trung tưới nước đợt 1, chủ yếu tại những diện tích đất cát cần tưới sớm.
Đến nay, khoảng 30% diện tích cà phê của các hộ liên kết đã tưới xong. So với các năm trước, mực nước tại ao, hồ và giếng khoan vẫn ổn định, đủ phục vụ sản xuất.
Tình trạng thiếu nước thường chỉ xảy ra từ đợt tưới thứ 3 trở đi. Giá cà phê đang ở mức khá trong thời gian qua đã tạo động lực để người dân mạnh dạn đầu tư cho sản xuất, từ vật tư, phân bón đến công tưới nước, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.
Góp phần ổn định năng suất, chất lượng
Tại một số vùng trồng cà phê tập trung, việc tưới nước kéo dài sát Tết, thậm chí xuyên Tết, đã trở thành chuyện quen thuộc. Để bảo đảm tiến độ tưới đồng loạt, người dân và các tổ, đội tưới của DN phải tổ chức làm việc luân phiên, ngày - đêm thay ca canh nước, canh máy.
Ông Nguyễn Xuân Thế - Phó Phòng Kế hoạch Nông nghiệp, Đội trưởng Đội 4 (Công ty Cà phê Ia Sao 2) cho biết, đơn vị hiện quản lý hơn 100 ha cà phê và đã ra quân tưới nước từ đầu tháng Chạp. Để bảo đảm tiến độ, công ty bố trí nhiều tổ máy công suất lớn, vận hành liên tục trong suốt đợt tưới.
Nhiều năm nay, việc tưới xuyên Tết đã trở thành thông lệ của đơn vị. Đây là giai đoạn then chốt, nếu ngắt quãng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây. Vì vậy, công nhân được bố trí thay ca hợp lý, vừa bảo đảm sản xuất, vừa chăm lo đời sống, tinh thần trong những ngày giáp Tết.
Theo ông Thế, dù vất vả hơn so với các thời điểm khác trong năm, song người lao động đều ý thức rõ vai trò của đợt tưới đầu vụ đối với năng suất cả niên vụ, từ đó chủ động sắp xếp công việc, bám sát rẫy cà phê.
Ông Nguyễn Ngô Hùng - Giám đốc Công ty Cà phê Ia Sao 2 - cho biết: Công ty hiện có 464 ha cà phê kinh doanh giao khoán. Hằng năm, các công trình thủy lợi, hệ thống đường ống, máy bơm phục vụ sản xuất đều được đầu tư, sửa chữa, bảo đảm vận hành hiệu quả trong mùa khô.
Niên vụ này, Công ty tổ chức tưới sớm hơn mọi năm do cây cà phê phân hóa mầm hoa sớm. Trung bình mỗi năm, cây cà phê cần 3 đợt tưới, những năm nắng nóng kéo dài có thể phải bổ sung đợt tưới thứ 4. Qua đánh giá sơ bộ, nguồn nước năm nay cơ bản ổn định, đủ phục vụ sản xuất trước mắt.
Theo ông Hùng, do chu kỳ tưới kéo dài trên 20 ngày, một số đội tưới của công ty phải ra quân sớm, tổ chức tưới luân phiên, bảo đảm tiến độ chung. Dù vất vả hơn, song công nhân và người lao động đều xác định rõ vai trò của đợt tưới đầu vụ đối với năng suất cả niên vụ, từ đó chủ động sắp xếp công việc, bảo đảm sản xuất không bị gián đoạn.
