Thời gian qua, việc đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP đã và đang mang lại những chuyển biến tích cực cho ngành nông nghiệp tỉnh Gia Lai. Không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản, mô hình này còn giúp cải thiện thu nhập cho người dân, từng bước hình thành nền nông nghiệp an toàn, hiện đại và bền vững.
Thực hiện Chương trình hành động số 11-CTr/TU ngày 14/5/2021 của Tỉnh ủy về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2020–2025, Trung tâm Khuyến nông (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước nâng cao hiệu quả và giá trị sản xuất.
Theo ông Huỳnh Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, đơn vị tập trung đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất VietGAP trên những cây trồng chủ lực của tỉnh như dừa, xoài, bưởi, hành, kiệu… Qua đó, giúp nông dân tiếp cận quy trình sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, nhiều sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn đã được chứng nhận VietGAP, cấp mã số vùng trồng và kết nối tiêu thụ ổn định. Đây là tiền đề quan trọng nhằm nâng cao giá trị nông sản, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Tiêu biểu là mô hình thâm canh bưởi da xanh đạt tiêu chuẩn VietGAP được triển khai tại xã Ân Tường và Hoài Ân với quy mô 8 ha. Kết quả cho thấy năng suất tăng trên 16% so với ngoài mô hình; chất lượng và độ đồng đều của quả được cải thiện rõ rệt, trong đó tỷ lệ quả đạt trọng lượng từ 1,6 kg trở lên chiếm từ 46–55%. Nhờ đó, lợi nhuận tăng từ 16,6% đến 36,7% so với phương thức sản xuất truyền thống.
Ông Mai Văn Bê (thôn Xuân Sơn, xã Ân Tường) cho biết, trước đây gia đình canh tác hơn 4.000 m² bưởi theo phương pháp truyền thống nên năng suất và chất lượng thấp, thường bị thương lái ép giá. Từ khi áp dụng quy trình VietGAP, cây bưởi sinh trưởng tốt, sâu bệnh giảm, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được hạn chế, góp phần bảo vệ môi trường. Đặc biệt, trái bưởi to, đều, sản lượng tăng hơn 30%, được thị trường ưa chuộng, thương lái đến tận vườn thu mua.
Đối với các mô hình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP, nhất là hành và kiệu, hiệu quả kinh tế tiếp tục được khẳng định. Mô hình trồng hành VietGAP tại các xã Phù Mỹ Đông và Đề Gi mang lại lợi nhuận từ 166,8 đến 198,5 triệu đồng/ha, cao gấp 4,2 lần so với trồng lạc và 14,3 lần so với trồng lúa. Trong khi đó, mô hình trồng kiệu VietGAP tại các xã Hội Sơn và Phù Mỹ Tây cho năng suất từ 57,9 đến 64,8 tạ/ha, tăng khoảng 11% so với phương thức truyền thống; lợi nhuận tăng từ 21,2% đến 25,7%.
Ông Lại Văn Thơ (thôn Phước Thọ, xã Phù Mỹ Tây) chia sẻ, nhờ được chứng nhận VietGAP, sản phẩm kiệu được thị trường và người tiêu dùng tin tưởng, nhiều thương lái đặt hàng nhưng sản lượng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Thông qua mô hình, người dân đã thành lập tổ liên kết sản xuất để hỗ trợ lẫn nhau, dự kiến tiếp tục mở rộng quy mô và kết nạp thêm thành viên trong thời gian tới.
Theo Thạc sĩ Hồ Quang Thạch, Phó Trưởng phòng Khuyến nông (Trung tâm Khuyến nông), sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP giúp tạo ra sản phẩm an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng, bảo vệ môi trường, sức khỏe người tiêu dùng và bảo đảm truy xuất nguồn gốc. Nhờ đó, những năm gần đây đã thu hút nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia đầu tư; hầu hết sản phẩm VietGAP đều có đầu ra ổn định, hình thành mối liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ.
Ông Huỳnh Việt Hùng cho biết thêm, sản xuất theo VietGAP không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn mà còn giúp nông dân quản lý sản xuất hiệu quả, giảm chi phí đầu vào và tăng thu nhập. Thực tế cho thấy năng suất tăng trên 10%, hiệu quả kinh tế tăng hơn 15% so với sản xuất đại trà. Song song với xây dựng mô hình, Trung tâm Khuyến nông thường xuyên tổ chức đào tạo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho cán bộ và nông dân, từng bước chuẩn hóa sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP trên địa bàn tỉnh.
Việc đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất an toàn, liên kết theo chuỗi giá trị. Đây được xem là hướng đi phù hợp, góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy nông nghiệp Gia Lai phát triển bền vững trong thời gian tới.
