Xanh tươi những cánh rừng gỗ lớn
Những ngày giáp Tết, đặt chân lên những cánh rừng trồng gỗ lớn của Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh (xã Vân Canh), chúng tôi cảm nhận được sức sống lan tỏa trên từng lô rừng.
Ông Phạm Bá Nghị - Giám đốc Công ty - chia sẻ: “Phát triển rừng gỗ lớn không chỉ nâng cao giá trị sản xuất mà còn là chìa khóa xây dựng nền lâm nghiệp hiện đại, bền vững. Gỗ rừng trồng có chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC luôn được thị trường đón nhận, giá bán cao hơn 15 - 20% so với gỗ không chứng chỉ. Đây là động lực để DN yên tâm đầu tư dài hạn”.
Nhiều năm qua, Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh là DN tiên phong chuyển đổi từ rừng chu kỳ ngắn sang rừng gỗ lớn gắn chứng chỉ FSC. Trên tổng diện tích hơn 2.564 ha rừng và đất lâm nghiệp được giao, 1.376 ha đã đủ điều kiện chuyển hóa sang rừng gỗ lớn. Giai đoạn 2016-2025, Công ty trồng hơn 1.000 ha rừng gỗ lớn. Riêng năm 2025 trồng lại 125,4 ha để duy trì vùng nguyên liệu ổn định, đồng đều về chất lượng. Giai đoạn 2026 - 2030, Công ty đặt mục tiêu trồng khoảng 770 ha, bình quân 140 - 150 ha/năm.
Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Lơ Ku (xã Kbang) cũng là điểm sáng trong phát triển rừng gỗ lớn. Quản lý hơn 9.208 ha rừng và đất lâm nghiệp, chủ yếu là rừng trồng, cùng với nhiệm vụ bảo vệ rừng, Công ty chuyển hóa rừng trồng sang chu kỳ dài, hướng đến chứng chỉ FSC để phục vụ chế biến sâu và xuất khẩu.
Ông Đoàn Văn Hợi - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty - cho biết: “Chúng tôi lựa chọn các khu vực phù hợp để chuyển hóa, dự kiến từ 200 - 300 ha rừng trồng sang rừng gỗ lớn, nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích”.
Không chỉ DN lớn, nhiều hộ trồng rừng ở Gia Lai cũng thay đổi tư duy sản xuất. Dưới chân đèo Mang Yang, hàng nghìn héc ta keo lai, bạch đàn, sao xanh, gáo vàng phủ xanh các sườn đồi. Địa hình thoai thoải, thổ nhưỡng thuận lợi, diện tích liền vùng lớn tạo lợi thế để phát triển rừng gỗ lớn.
Hơn 10 năm trước, ông Lê Công Khoa (phường An Khê) tìm đến vùng đất Ya Hội khởi nghiệp trồng rừng. Từ những lô rừng nhỏ lẻ, ông kiên trì mở rộng diện tích, trồng keo lai và bạch đàn trên các sườn đồi. Đến nay, ông sở hữu gần 40 ha rừng trồng. Khác với nhiều hộ xung quanh khai thác ở chu kỳ 4 - 5 năm, ông giữ lại gần 15 ha keo lai để phát triển rừng gỗ lớn. Những diện tích đến tuổi khai thác được ông thu hoạch đủ để tái đầu tư. Hiện nhiều diện tích bước sang năm thứ 6 - 7, cây sinh trưởng đồng đều, đường kính và chiều cao đạt tiêu chí rừng gỗ lớn.
“Trồng rừng gỗ lớn cần 10 - 12 năm mới khai thác, nhưng giá trị kinh tế vượt trội. Bình quân 1 ha rừng gỗ lớn sau 10 năm có thể đạt khoảng 300 tấn gỗ, tính ra hiệu quả đầu tư cao hơn rất nhiều. Cái khó của trồng rừng chu kỳ dài, hướng tới rừng gỗ lớn là cần vốn đầu tư ban đầu cao. Chính vì thế chủ rừng rất cần được hỗ trợ về tài chính, chính sách” - ông Khoa chia sẻ.
Rừng gỗ lớn mở hướng phát triển bền vững
Toàn tỉnh hiện có gần 988 nghìn héc ta rừng và đất lâm nghiệp, trong đó rừng trồng hơn 295 nghìn héc ta. Gia Lai đã trồng gần 10.300 ha rừng gỗ lớn và có hơn 15.600 ha rừng đạt chứng chỉ quản lý bền vững. Đáng chú ý, 46/46 đơn vị chủ rừng đã được phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững - “tấm hộ chiếu” để gỗ rừng trồng Gia Lai bước vào các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản.
Ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - nhấn mạnh: “Gia Lai có lợi thế lớn để phát triển lâm nghiệp bền vững. Nếu quản lý tốt rừng tự nhiên, phát triển rừng gỗ lớn và mở rộng diện tích rừng chứng chỉ, giá trị rừng trồng có thể tăng thêm 15 - 30%.
Đây không chỉ là lợi ích kinh tế mà còn góp phần ổn định độ che phủ rừng, phòng - chống thiên tai. Sở đã hoàn thiện Đề án phát triển rừng gỗ lớn giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050, trình UBND tỉnh phê duyệt. Mục tiêu đề án là cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định, nâng thu nhập người trồng rừng, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu”.
“Phát triển lâm nghiệp bền vững phải đặt con người và rừng vào trung tâm. Giữ rừng là giữ tài nguyên, còn phát triển rừng gỗ lớn là tạo giá trị lâu dài”.
Ông Trương Thanh Hà-Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm
Ông Trương Thanh Hà-Quyền Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm - cho biết: Tỉnh còn nhiều dư địa phát triển kinh tế lâm nghiệp, đặc biệt thị trường tín chỉ carbon. “Với rừng tự nhiên rộng lớn, rừng trồng phát triển mạnh và cây công nghiệp dài ngày như cà phê, cao su, hồ tiêu… nếu kết hợp bảo vệ rừng, phát triển rừng gỗ lớn và khai thác giá trị carbon, ngành lâm nghiệp sẽ mở ra hướng đi bền vững, thu nhập cao hơn từ rừng, tạo sự gắn kết giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường”-ông Hà nói.
Dù triển vọng rộng mở, phát triển rừng gỗ lớn vẫn đối diện khó khăn: thiên tai, sâu bệnh, địa hình xấu, mùa khô kéo dài gây cháy rừng. Rừng gỗ lớn có chu kỳ đầu tư dài, vốn lớn, trong khi DN và người trồng rừng chưa dễ tiếp cận tín dụng ưu đãi. Hạ tầng lâm nghiệp, nhất là đường vận chuyển gỗ, còn hạn chế, gây khó khăn trong sản xuất.
Ông Phạm Bá Nghị kiến nghị: “Để rừng gỗ lớn trở thành ngành kinh tế chủ lực, cần sự đồng hành mạnh mẽ từ Nhà nước: chính sách tín dụng dài hạn, lãi suất thấp; cơ chế bảo hiểm rừng gỗ lớn; đầu tư hạ tầng, nghiên cứu và kiểm soát sâu bệnh, thúc đẩy liên kết trồng rừng - chế biến để ổn định đầu ra”.
Tiềm năng lâm nghiệp Gia Lai còn rất lớn, nhiều giá trị đang chờ đánh thức. “Phát triển lâm nghiệp bền vững phải đặt con người và rừng vào vị trí trung tâm. Giữ rừng là giữ tài nguyên, còn phát triển rừng gỗ lớn là tạo giá trị lâu dài” - ông Hà nhấn mạnh.
